GÚRKA

Björn Borg: ljóð

2007-10-12T01:02:00.000Z

Ljós í þágu friðar boðaði Yoko Ono með sólgleraugu á nefi í myrkri í Viðey, þegar kveikt var á friðarsúlu til minningar um John Lennon. Orkugjafi friðarsúlunnar er OR, þar sem allt logar í ófriði.

- Úr ljóðabloggi Björns Bjarnasonar á bjorn.is, 09.10.07.

Bankahelgi

2007-08-21T00:30:00.000Z

Vorum á menningarvaktinni um helgina og tókum stöðuna á Menningarnótt. Renndum í bæinn og ætluðum að byrja á Latabæjarhlaupinu. Bjuggumst að sjálfsögðu við örtröð frá göngum og niður í bæ, en göngin voru tóm og holhljóma og greiðfært vestur í Háskóla þar sem börnin elstu ætluðu að hlaupa kílómetra hring sér til heilsubótar og Únicef til fjár. Börnin runnu og höfðu mikið gaman af og foreldrarnr stoltir af upprennandi langhlaupurum.

Hef ekki ennþá minnst á veðrið, en það var dýrðlegt og gerði alveg þennan dag. Fyrir mér má alltaf rigna á Sautjánda ef það tryggir sól og logn á Menningarvökunni; þjóðhátíðardagurinn skiptir ekki lengur máli ekki frekar en verslunarmannahelgin; við höfum þróast, þroskast og nýjar hátíðir teknar við; vökur menningar- og kynvillinga, o.s.frv. (má semikomma svona oft?).

Svo röltum við niður að Tjörn. Þar voru lánuð út fley og fagrar árar. Við siglum. „Börnin góð, þetta er Reykjavíkurtjörn og eyjan þarna litla er kölluð Hólmi.“ Skrýtið að vera uppalandi utanbæjarfólks. Á fallegum degi sem þessum liggur við að ég vorkenni börnunum mínum að fara á mis við þau gæði að alast upp í Reykjavík.

Svo pylsur og ís og skautað í gegnum bæinn. Uppákomur á hverju horni. Á gatnamótum Skólavörðustígs og Bergstaðastrætis mættum við svo áströlskum og klúrum trúði sem var þó fjandi skemmtilegur. Svo endað hjá frænku í Bergstaðastrætinu, í einu af þeim húsum sem við höfum búið í um ævina. Þarna í Þingholtunum var og frumlegasta atriðiðið að finna: tónleikar ekta bílskúrsrokkbands haldnir í (auðvitað) litlum rauðum bílskúr í Ingólfsstrætinu rétt við hús spíritista. Bandið tróð upp inni í skúrnum en áheyrendur hlýddu á úti á götu. Svona á þetta að vera um Bankahelgina.

Að þekkja sitt heimafólk

2007-03-11T01:11:00.000Z

Drengurinn í öftustu röðinni t.h. er pabbi minn. Mynd tekin í Landakotsskóla í Reykjavík ca. 1958. Nunna og allt!

Ég veit ekki með ykkur, en ég hef lengi haft það á tilfinningunni að ég þekki lítið til fortíðar foreldra minna. Mömmu og pabba þekki ég að sjálfsögðu sem „mömmu“ og „pabba“, en svo vill til - rétt eins og með mig sem föður núna - að þetta fólk átti sér jú æsku og líf áður en ég bankaði uppá. Og um það veit ég harla lítið annað en brot og brot.

Svo ég segi ykkur eins og er þá hef ég oft hugsað þetta bloggstand mitt sem n.k. minningardrög fyrir börnin mín elskuleg að lesa síðar um föður sinn, ef þau þá nenna. Og pælið í því; nú eru tímar ofgnóttar upplýsinga. Fullorðin börn okkar kynslóðar munu - ólíkt mér - kveinka sér undan upplýsingamergðinni: Þetta fólk mun drukkna í þúsundum stafrænna ljósmynda af sjálfu sér, stafrænum vídjóum og hljóðupptökum. Og svo bloggfærslum um sig og foreldrana, vefsíðum sem segja meira um þau en þau kysu, o.s.frv.

En sama hvað börnin mín kunna að kveina undan offramboði upplýsinga um pabba sinn, þá þætti mér ekki leiðinlegt að vita meira um mína foreldra - og þeirra og svo videre. Vitanlega hef ég stundum náð þessu fólki mínu á minningarspjall, en ég er nú bara svo gleyminn eða trú mín á texta meiri að ég vil endilega fá þetta allt saman skjalfest. Mömmu hef ég hvatt til að skrifa niður valdar minningar fyrir mig og mína og þegar pabbi minn nefndi það við mig að hann langaði að skrásetja sínar minningar þá hvatti ég hann mjög til þess.

Þekki ég mitt heimafólk? Þegar foreldar mínir eru búnir að gera eins og ég segi þá er ég viss um að ég eigi eftir að efast um það.

Gamalt fólk

2007-02-07T00:27:00.000Z

Var úti að hlaupa. Hvít jörð; snjór yfir öllu, logn og milt veður. Sé útundan mér mann á þramminu. Og er hann ekki með göngustafi. Við nálgumst hvorn annan, maðurinn og ég þarna á stígnum út við sjóinn, og kemur að því að við mætumst. Hægi á mér. Heyrðu, segi ég, hér ert þú á þramminu með staf í hvorri hendi en engin skíðin. Ha, segir sá gamli og kemur alveg skíðalaus af fjöllum. Hann heyrir kannski illa þessi, hugsa ég, endurorða spurningu mína svo hæfi gömlum manni og hækka mig um nokkur des.

Gleymdirðu nokkuð skíðunum? Manninum augljóslega hverft við og hörfar lítið eitt (eftiráaðhyggja var þetta sennilega líkara öskri en spurningu; eitthvað klikkað á fínstillingunni). Þegar maðurinn er búinn að ná áttum og stafa sig aftur upp á stíginn horfir hann til mín mildum augum: Já, þú segir það vinur minn. Ég er nú bara í stafagöngu. Nújá, hugsa ég: Þessi bara skíðalaus í „stafagöngu“. Gef honum kurteisisbros af því að ég er kurteis og stekk af stað. Ég er þó alltént úti að hlaupa í hlaupaskóm. Mikið hvað gamalt fólk getur verið ruglað.

Svo ætlar þetta lið í framboð. Er ekki nóg af gömlu og/eða rugluðu fólki á þingi? Sumt fólk ætti bara að sitja í sínum sófa, inni, og ekki vera fyrir ungu fólki á hraðferð. Á framabraut.

Að taka móralska afstöðu

2007-01-20T09:06:00.001Z

Á næstsíðasta degi ársins nýliðna var maður hengdur í Írak. Bara sísvona látinn hanga og þegar hann hafði hangið var hann látinn. Þetta var vondur maður sem var látinn hanga og átti það skilið. Það eru ýmsir sem eiga eitt og annað ógott skilið - eins og t.d. Davíð Oddson; hann mætti rassskella fyrir og eftir hádegi daglega fyrir mér. En við látum það bara ekki eftir okkur að flengja þá og hengja sem okkur sýnist því það er barasta ekki siðlegt. Augað fyrir augað og tönnin og það allt tilheyrir Biflíunni og Biflían en gamaldags.

En, ekki var nóg með að böðullin í Bagdað væri látinn hanga heldur var aftakan kvikmynduð og hefur síðan þá verið halað upp og niður um netið og sýnd í sjónvarpi. Gott ef hún er ekki sýnd í sumum kvikmyndahúsum á eftir kókauglýsingum og undan nýjustu amerísku ofbeldismyndinni. Það heitir afþreying.

Þetta er rangt, segi ég, og við eigum ekki að taka þátt í þessu. En, við tökum einmitt þátt í þessu með því að horfa á mann drepinn í nafni laganna í sjónvarpinu og með því að sækja þennan ófögnuð á netið og horfa á erum við orðin að einum þættinum í reipinu um háls Hússeins. Hann hét víst Hússein, fornafnið Saddam.

Nú gengur annað eins ljósum logum um nettengingar Íslendinga: kvikmynd sem sýnir víst syndasel nokkurn úr Byrginu í kynlífsleik. Það sem fullorðið fólk gerir sér til dægrastyttingar, tekur það jafnvel upp, er þeirra einkamál svo fremi sem sem allir aðilar hafi tekið þátt í þeim leik af fúsum vilja. Þangað til annað kemur í ljós er myndin og leikurinn þeirra og engra annarra. Og hafi einhver verið misnotaður, er þá ekki enn meiri ástæða til að sýna viðkomandi tillitsemi og bara sleppa því að vera eins og hinir og sækja þessa vitleysu inn á netið og horfa á í heilagri hneykslan?

Hvað er að fólki? Við erum að tala um tugþúsundir!

Bloggbókarblogg

2007-01-18T15:40:00.000Z

Við tökum okkur vel út í Fréttablaðinu í dag, Jón Knútur og ég; hvor á sinni örkinni í góðum félagskap dánartilkynninga, Boston-kyrkjarans, frunsukrema og hennar Sallyar Spectru úr þáttunum um þau Sköllóttu og sætu. Hún er víst dauð blessunin en við búnir að meikaða!

Á bls. 56 og 7 er viðtal við forleggjarann Kristin Pétursson um fyrirhugaða útgáfu bókar með bloggfærslum þorparans Jón Knúts Ásmundssonar; bókin sögð vera fyrsta bloggbókin ever á Íslandi. Ef ekki bara í heiminum öllum.

Blogg á bók! Hverjum dettur það hug? Kannski uppgjafa héraðsfréttaritara austan úr fjörðum sem finnst netið ekki nógu efnislegt fyrir sín miklu skrif. Hlýt að hafa verið fullur þegar ég samþykkti að hjálpa honum með að koma þessum pistlum hans á prent. Fyrst enginn annar nennti því. Öl er annar maður.

Nei, að öllu gamni slepptu þá er ritstjórinn á Gúrkunni að vinna í því þessa dagana að lesa yfir bloggpistla síns ágæta vinar úr Norðfirði með það að markmiði að velja úr þá áhugaverðustu og koma á bók. Vinnuheiti bókarinnar er NESK og vísar til æskustöðva höfundarins. Þetta er skemmtilegt verkefni og efnið vel þess virði að vera gefið út á föstu formi bókarinnar.

... ... ...

- Hér má sjá viðtalið/umfjöllunina í Fréttablaðinu: Á fullt erindi á pappír
- Myndin hér til hliðar er skissa að kápu bókarinnar. Einfalt.

Flugfiskar

2007-01-15T23:40:00.000Z

Vakna við djöfulshávaða utan frá götunni. Veghefill að ryðja götuna, hugsa ég. Laugardagsmorgunn, svona rétt um níu. Það hefur þá snjóað meira í nótt. Það er gott. Snjór er góður, snjór er góð ástæða til að sofa lengur. En, nei, konan vill upp. - Kaffi, Kiddi, farðu og helltu upp á kaffi. Æi! Sný mér yfir á hina hliðina, frá óléttunni við hlið mér. Klemmi aftur augun og rembist við að sofna strax aftur. Man þá, andskotinn, ég er líka óléttur; þungaður af óloknum draumi. Ég er skáld!, Hildur, segi ég, og sný mér aftur að bumbunni. - Nei, segir hún, ég er ólétt og við erum svöng. Opnar munninn og mundar vísifingur upp í hann. Það þýðir víst: Gemmér að eta!

Ég var rétt í þessu að dreyma óvenju skýran draum. Ekkert svar, nema garnagaul langt innan úr óravíddum legsins við hlið mér. Ekki var það hefillinn; hann búinn að ryðja sér braut ofar í götuna. En nú átti ég orðið, hljóðið, þögnina. Jú, það var agnarvottur í augum hennar sem ég túlkaði sem svo að hana langaði til að heyra framhaldið. Og svo kaffi.

Mig dreymdi að ég væri niðrí bæ, Reykjavík, í Kvosinni, en samt var þetta ekki Kvosin. Gekk inn í húsasund og þar var fiskverkun. Þar inní húsi var verið að skera fiska úr neti - svona eins og úti á togara. Feitlaginn maður, sem líktist leikaranum bandaríska Jon Polito sem ég horfði á í sjónvarpinu kvöldið áður, var með kuta á lofti og skar stóra fiska úr þykku neti sem hékk niður úr loftinu. Ég tók eftir því að það var eins og fiskarnir væru hver og einn pakkaður inn í svart net. Fannst þetta skrýtið. Spurði manninn út í þetta og nokkrar konur sem voru þarna líka. Þau hlógu og spurðu á móti hvort ég sæi ekki að þetta væru flugfiskar. Jú, nú sá ég það; þetta voru risastórir og ófrýnilegir flugfiskar og það sem mér sýndist að væri eins og svart net um þá voru grófkenndir vængirnir sem höfðu lagst að búkum þeirra af því þeir voru dauðir.

Mér fannst þetta áhugavert og fór strax að hugsa um hvernig flugfiskar smökkuðust. - Jú, bara ágætlega, soldið eins og lúða; gott á pönnu, sagði fólkið. Spurði hvort ég mætti kaupa af þeim eins og einn fisk og sá það fyrir mér hversu Hildur yrði undrandi þegar ég kæmi heim með risastóran fisk, flugfisk. - Jú, jú, ekkert mál, sagði kallinn, farðu bara upp með stelpunum og borgaðu. Þær tóku debet. Þegar ég kom til baka var búið að pakka einum fiskinum inn og því miður afhausa hann og vængskera. Hafði jú séð hann fyrir mér á fiskbrettinu heima með vængjum og allt. En, ég hlakkaði engu að síður til að steikja skepnuna og ... svo veghefill og allt það.

Dauði, þetta táknar dauða, sagði Hildur.

... ... ...

Um kvöldið horfðum við hjónin á frábæra mynd Kusturica, Arisóna drauminn. Aftur, eftir mörg ár og þau virðast svo mörg liðin frá því við sáum hana í bíó. Merkileg mynd að mörgu leyti og það er draumur í heiti hennar og svo einn fljúgandi fiskur. Og svo dauði. En líka mikil ást.

Jesú og pabbarnir

2006-12-30T02:07:00.000Z

Það er þetta með Jesú, hann á jú tvo pabba?

Maður hefur nú pælt í þessu en ekkert að ráði - frekar en í guðdóminum yfirleitt; þetta er allt saman eitthvað svo órætt og ósegjanlega en samt segjanlega ... fj. dj. helv. ruglingslegt.

Sonur minn var staddur í einu húsa Guðs núna rétt fyrir blessuð jólin að hlusta á systur sína syngja með stöllum sínum. Sem hann horfði upp yfir föngulegan stúlknahópinn upp í kórinn vitraðist honum sú pæling af hverju Jesú ætti tvo pabba. - Hvað áttu við?, hváði mamma hans honum við hlið. Jú, hélt sá stutti áfram, Guð er pabbi hans og Jósef. Já, þú meinar það, sagði mamman og reyndi nú hvað hún gat að sjóða niður eitt pottþétt svar svo strákur léti gott heita. - Jú, sjáðu til, þetta er eins og með hann Jósúa vin þinn, hann á einn pabba í Reykjavík og annan hér á Akranesi sem býr með honum og mömmu hans. Drengurinn kyngdi þessu og mamma hans þóttist góð með svar sitt. En áfram hélt hann að stara upp í kórinn. Loks: Mamma, hvað er þessi fugl að gera þarna ...?

Það er ekki nema von að börnin spyrji: Guð er einn en samt þríeinn; Jesú er guð en samt ekki Guð. Guð er guð en ekki Jesú. Og hvað er þessi dúfa að gera þarna? Jósef er maður mömmu Jesúsar en samt ekki pabbi hans. Hvað meina þeir eiginlega með þessu?

Via lestur bloggs míns góða vinar Jóns Knúts komst ég í tæri við þá bestu útleggingu á biflíunni sem ég hef lengi lesið og ég bara verð að fá að endurbirta hana hér, óstytta. Höfundur er austfirðingurinn Helgi Seljan. Þessi óþekki úr Kastflóðinu sem Brúnn Ingi segir að hafi fengið jobb sitt gegnum klíku. - Sá ætti nú að þekkja það. Jæja, hér kemur hún (fyrirsögnin mín, fengin úr greininni).

„Hefði betur haldið sig við smíðarnar“

2006-12-30T01:59:00.000Z

- Höf.: Helgi Seljan: http://730.blog.is/blog/730

Asninn silaðist áfram og María stundi við hverja veltu. Asnar hafa ekki samhæfða fjörðun. Hún fann að litla lífið sem kveikt hafði verið innra með henni, þetta furðulega kvöld fyrir níu mánuðum, var orðið stórt. Of stórt fyrir móðurlíf Maríu að minnsta kosti. Samviskan nagaði hana líka, og það skyldi hún enn síður. Ekki bað hún um þessa heimsókn, ekki bað hún um þetta skæra ljós á rúmgaflinum og þennan sting í maganum. Ó, nei. Hún reyndi hvað hún gat að verjast ljósinu í litla herberginu í Nazaret. En hver getur sossum sagt nei við æðri mátt? Enn ein ókærða, órannsakaða og óútkljáða nauðgunin fyrir dómstólum í mannkynssögunni var staðreynd.

Jósef gekk við hlið hennar og asnans og hugsaði um kúluna framan á konunni sinni. Hugsaði þannig sem enginn maður í föstu sambandi við konu vill nokkru sinni hugsa. Átti hann barnið? Var ef til vill minni en engin möguleiki á því að hann ætti gen í þessari kúlu.

Ekki bara að Jósef hafði ekki enn sofið hjá Maríu - feimni var þar einn helsti orsakavaldurinn - heldur var tímasetning getnaðarins óhugsandi.

Jósef hafði unnið allt þetta ár enda uppgrip í smíðunum. Hann hafði ekki komið heim eitt einasta kvöld án þess að kona hans væri sofnuð á undan honum. Og jafnvel þó Jósef væri gagnkynhneigður maður með sama grunnáhugasvið og aðrir slíkir, svæðið milli háls og hnésbóta kvenmannslíkamans, þá gat hann ekki hugsað sér vekja Maríu eitt einasta kvöld. Jafnvel daganna þegar strákarnir í vinnunni höfðu klæmst allan daginn og rifjað upp eigin atvik í eigin rúmum, þá leyfði hann henni að sofa.

Þess vegna gat þetta bara ekki verið hans barn. Svo mikið vissi hann, smiðurinn.

Staðfestingu á þessu fékk hann svo í fjárhúsinu um kvöldið þegar andlegir frændur blóðföðurins heimsóttu strákinn og gáfu gjafir. Jósef fékk enga. Ekkert nema fyrirlitningaraugnarráð þessara uppskrúfuðu gaura með sínar stórskrýtnu gjafir.

Óþolandi mont í þessum blóðföður þarna fyrr um kvöldið, hefur Jósef hugsað. Þetta ljósasjó yfir fjárhúsinu. Rollurnar trylltar og hænurnar nærri búnar að gogga úr barninu augun. "Týpískt hann," hugsaði Jósef og hvítti hnúanna. Það er erfitt að reiðast yfir framhjáhaldi konu sem maður hefur aldrei sofið hjá.

En af því að Jósef var umburðarlyndur maður, ákvað hann að minnast aldrei á staðfestar efasemdir sínar um faðerni barnsins.

Hann einsetti sér þess í stað að kenna honum list sína; smíðarnar. Blóðfaðirinn hafði ekki afskipti af Jesú fyrr en löngu eftir að bleyjuskiptin, fermingu og útskrift úr smíðaskóla lauk. Ekki króna í meðlög. Ekki svo mikið sem stuttur stans í Fjölskyldu- og húsdýragarðinum. Allt var þetta á herðum Jósefs. María sem enn var haldin þessari sérkennilegu sektarkennd fórnarlambs kynferðisofbeldis, gat þó huggað sig við að stoltið birgði ekki manni hennar sýn.

Biblíulæsir menn segja mér að sú bók sýni glögglega fram á hvernig Jósef gleymdist. Jesú uppgötvaði smám saman að hann var öðruvísi en hin börnin. Gat ekki farið í sund og fleira sem börn hafa svo gaman af. En af því að hann var alinn upp af fólki sem dæmdi ekki þá gat hann þroskað með sér diktúrurnar og nýtt seinna.

Afganginn þekkja svo flestir. Jesú varð heimsfrægur í Mið-austurlöndum fyrir predikanir sínar og kraftaverk. Umburðarlyndið var þó það sem lengst lifir af verkum hans, þó auðvitað hafi blindir fengið sýn og holdsveikir endurheimt löngu týnda limi.

Sagan um portkonuna óheppnu sem grýta átti fyrir greiðasemi sína er eflaust besta dæmið um hvernig uppeldið, en ekki genin, mótuðu persónuna Jesú. Hefði Jesú verið sami sjálfumglaði exhibitionistinn og blóðpabbinn hefði hann eflaust látið grýta stelpuna til dauða. Mátt sinn og megin hefði hann ekki sýnt fyrr en hann hefði lífgað hana við með miklum tilþrifum. Í staðinn fór hann að dæmi föður síns; fyrirgaf portstúlkunni yfirsjónir sínar og benti öðrum á að lítill munur væri á hóru og hórkarli eða vændiskaupanda eins og feministar kalla þá (orðrétt snerist þetta reyndar eitthvað um grjótkast og syndir).

Ég held að Jesú hafi snúið baki við Jósef þegar pabbi hans fór að láta svo lítið sem hafa samband við strákinn. Þess vegna grét Jesú á krossinum á Golgata. Hann hefði betur haldið sig við smíðarnar, þá væri kannski séns að klaufhamar hefði verið í beltinu hans. Það hefði komið sér vel.

Nútíma kristsmenn vilja aldrei ræða um krossferðir og galdrabrennur. Þeir benda þess í stað á kærleikann og umburðarlyndið - hér er rót þeirra og uppruni:

Hvort tveggja kemur frá Jósef.

Restin; hún er frá Guði. Í það minnsta hefur hann ekki sýnt vilja sinn í verki síðan í syndaflóðinu þarna um árið, blessaður.

Tiltekt

2006-12-21T02:21:00.000Z

Það var svingað á setrinu í gær. Jólatiltekt. Ég tók búrið, Hildur rest. Það gerir ein vistarvera á móti tíu. Fimm fermetrar á móti tvöhundruð og tuttugu. Samt var hún ekki á undan mér. Við kláruðum á sama tíma. Ég ryksugaði, þurrkaði af, endurskipulagði, rak út rottur og raðmyglu, endurskipulagði og kramdi gamlar bjórdósir. Ein var síðan í gær. Kannski tvær.

Eftir allt erfiðið var pöntuð pízza að íslenskum jólasið. Hildur og börnin tóku eina sneið hvert. Ég tók restina. Ég er duglegur.

Stekkjarstaur

2006-12-12T09:35:00.000Z

Börnin mín tvö eiga sér lifandi trú á jólasveinana þrettán og fjölskyldu þeirra; Grýlu og Leppalúða, Láp, Skráp, Leiðindaskjóðu og hvað sem þetta lið nú allt saman heitir - að ógleymdu skaðræðinu jólakettinum. Barnatrúin er fallegust af öllu; hrein og tær. Á barnaheimilinu þessu sem öðrum hefur ríkt mikil eftirvænting eftir komu þeirra bræðra til byggða. „Stekkjarstaur kom fyrstur, stinnur eins og tré, ...“

Það var tekið vel á móti Stekkjarstaur. Systkinin voru búin að safna saman skeljum og steinum sem þau hafa tínt úr fjörunni hér fyrir neðan og settu í poka út í glugga. Líka voru þau búin að skrifa kort til Jóla þar sem hann var boðinn velkominn til byggða. Og ekki bara þetta, heldur beið hans líka grautarsletta í skál og mjólkurglas. Sveinki kann nú gott að meta og þakkaði fyrir sig með því að skilja eftir jólapezkall og mandarínu í spariskóm barnanna.

Við foreldrarnir vorum hvattir til að setja okkar skó líka út í glugga þrátt fyrir að við reyndum að segja börnunum að fullorðnir fengju venjulega ekki neitt. Og sjá, mamma fékk mandarínu en pabbi ekki neitt því hann fór svo seint að sofa.

Anna mín trúir þrátt fyrir að vera orðin fullra sjö vetra. Kannski hún sé ómeðvitað búin að taka pragmatíska afstöðu til jólasveinanna, álíka þeirri sem William James tók til Guðs og hans fjölskyldu. Röksemdarfærslan er einhvern veginn svona: Ef ég trúi á jólasveininn og hann er ekki til þá fæ ég ekkert í skóinn, ekki frekar en ef ég trúi ekki á hann og hann er ekki til. En ef ég trúi ekki á jólasveininn og hann er til þá fæ ég ekkert heldur. Hins vegar, trúi ég á jólasveininn og hann er til þá fæ ég gott í skóinn. Því hef ég engu að tapa og allt að vinna. Ergo, ég trúi á jólasveininn.

(Sjálfur gekk ég hins vegar af trúnni fimm ára þegar pabbi minn reyndi að leika hlutverk jólasveins með nærbuxur á höfði sem jólahúfu og hlýrabol hangandi á eyrunum sem skegg. Held ég sé ekki enn búinn að ná mér eftir þennan performans og síðan þá lagt mikið upp úr gerfum leikara.)

Brenndu piparkökurnar hennar mömmu

2006-12-10T18:40:00.000Z

Jólakökurnar mínar eru dökkar og stökkar piparkökur ættaðar frá Skáni í Svíþjóð - piparkökur sem hún móðir mín bakaði fyrir jólin en voru svo ekki bruddar fyrr en eftir jól. Þá var nú gott að koma inn úr janúarkuldanum eftir skóla og gæða sér á seigstökkum piparkökunum með kaldri mjólk. Og ég borðaði venjulega miklu meira en góðu hófi gengdi.

Móðir mín blessunin hefur aldrei verið mikil elhúsfreyja, en fyrir jólin tók hún sig til og bakaði þrjár sortir. Það var svona lágmarksskammtur ef kona ætlaði að halda lágamarksstandardi. Ein sortin var piparkökur eftir skánskri uppskrift, en margir úr fjölskyldunni höfðu sótt í nám til Svíþjóðar og snúið til baka með uppskriftir að síldarsalati, piparkökum - og hinni góðu glögg sem Íslendingar hafa aldrei lært að drekka og eiginlega gefist upp á.

Hún bakaði stóra uppskrift að piparkökum sem var miklu meir en nóg fyrir okkur tvö í heimilinu. Kökurnar voru settar á margar plötur og ein af annarri í ofninn litla í súðareldhúsinu okkar í Vesturbæ Reykjarvíkur. Fyrir kom að kökurnar bökuðust um of. Þá hlakkaði í mér, því þær brenndu fóru í sérstakan stamp mér ætluðum sem ég mátti borða úr að vild þótt jólin og guðsfriðurinn væru ekki gengin í garð.

Það var nefnilega þannig með jólasmákökurnar að þær átti maður að borða um jólin en ekki fyrir, en það vita allir að yfir jólin er maður pakksaddur af kjöti, kartöflum, rauðkáli og jólaöli og hefur enga lyst á piparkökum. En á jólaföstunni, þegar allir eru á hlaupum og súrmjólk í hádeginu og seríos á kvöldin, þá er nú ekki amalegt að gæða sér á brenndum piparkökum í eftirmiðdaginn.

Þetta voru eftirlætiskökurnar mínar; svo stökkar og bragðmiklar að maður gat bara ekki hætt að borða þær þegar maður var einu sinni byrjaður. Þannig voru þær fljótar að klárast þessar brenndu, en því var bjargað með því að fá að láni handfylli hér og þar úr stálstömpunum og setja undir þær fáu sem ég átti eftir af þeim brenndu. Ungir menn bjarga sér.

... ... ...

Skánskar piparkökur (stór uppskrift)
- bragðmiklar og seigstökkar piparkökur ættaðar Skáni frá í Svíþjóð.

500 gr eða 7 dl púðursykur
3 1/2 dl sýróp (ein lítil dós)
400 gr smjör
1 msk engifer
1/2 msk negull
1 msk kanill
3 msk kakó
1 msk natrón
1 3/4 lítri hveiti

Hita púðursykur og sýróp í potti. Bæta smjörinu við og láta bráðna. Láta kólna. Hræra kryddinu, natróninu, kakóinu og hveitinu saman við. Færa degið yfir á fjöl og hnoða vel. Skipta deginu upp í lófastórar kúlur, rúlla þær í jafnar rúllur og fletja aðeins. Láta rúllurnar kólna í kæli smá stund. Skera svo í þunnar (5 mm) sneiðar og setja á plötu. Baka í ofni við 175 gráðu hita í 8-10 mínútur og láta kökurnar kólna á plötunni til að fá þær stökkar.

Fabúla

2006-12-06T10:22:00.000Z

Var að ljúka við gerð tónlistarvídjós fyrir hana Möggu Stínu vinkonu mína sem kallar sig Fabúlu þegar og hún syngur og spilar. Fabúla gaf út disk núna í lok september sl. sem inniheldur þessa líka fínu tónlist; lágstemmda og fallega.

Möggu Stínu er það gefið að geta samið fallegar melódíur og svo velur hún sér gott fólk til að vinna með. Söngur hennar er þessi viðkvæmnislegi skandinavíski, þó ekkert hálfhvísl. Enda sótti hún manninn sinn Noregs til og bjó með frændum okkar um skeið. Um þarsíðustu helgi héldu þau Magga Stína, Birkir Rafn gítarleikari og Jökull bassi stórfína útgáfutónleika sem ég myndaði. Þar sannaðist hversu fín söngkona stelpan er og ekki skemmdi að Sigtryggur Baldurs barði bumbur og bjöllur.

Plata Möggu Stínu heitir Dusk og er þægileg og falleg skammdegismúsíkk. Eini ljóðurinn á hennar list er sú að hún skuli syngja á ensku. Ég myndskreytti lagið Pink sky og krafðist þess að sjálfsögðu að liðið kæmi hingað upp á Skaga því hér vantar sko hvorki leikmynd né náttúrufegurð.

Tókum upp í og við gamla vitann hér úti á Breiðinni sem er syðsti oddi skagans og steinsnar frá setrinu. Á Breiðinni er líka að finna stóran komplex fiskvinnsluhúsa og þar mynduðum við í elsta húsinu á svæðinu, húsi sem Thor Jensen lét reisa seint á þarsíðustu öld. Þetta er nú skemma sem geymir veiðafæri og annað slíkt. Fannst þetta einhvern veginn viðeigandi og passa við hráleikann sem við vildum ná fram. Þegar ég svo sýndi einum unglingnum í fjölskyldunni vídjóið um helgina þá spurði hann mig hissa hvað ég hefði verið að pæla að taka upp á þessum asnalega lager!

Fabúlu og Co má sjá og heyra á GúrkuTV, en hlustið líka endilega á nokkur laga þeirra á www.myspace.com/fabulaband - sérstaklega á lagið Calm, en það fallega og mellankólíska lag langar mig að myndgera næst.

Nóvember

2006-12-05T10:13:00.000Z

Ekkert blogg í nóvember. Hann bara leið. Nóbloggber. Nóvember var mánuður hvalveiða. Eða var það október. Eitt skiptið sem ég var um það bil að renna mér niður í göngin mætti ég skipi: Hvalur 9 á stími út Hvalfjörðinn á stefnumót við langreiðar, ég á niðurleið undir fjörðinn. Mér fannst þetta eitthvað svo flott. Beygði af leið út í kannt, hljóp niður í fjöru og veifaði. Stjórnborðsmegin stóð maður með staurfót, langan sjónauka við heila augað og glotti við tönn. Þá einu einustu.

Mér finnst það mikið andleysi hjá Speli, rekstraraðila Hvalfjarðargangnanna, að setja ekki upp eftirlíkingu hvalshöfuðs við annan enda gangnanna og sporð við hinn. Þá keyrði maður inn um hvalskjaft hérna norðanmegin, niður og í gegnum iður skepnunnar og út um rassgatið sunnan megin.

Fékk mér hrefnu í sumar. Sérstaklega meyrt og gott kjöt, minnir á naut. Eða eitthvað. Dauðsé eftir því að hafa ekki forðað mig upp af þessu góða og ódýra lagmeti. Hér uppi á Skaga, skammt frá setri mínu, bíða hins vegar nokkrar niðurbútaðar og kaldar langreiðar eftir því að fangarar þeirra finni út úr því af hverju þeim þótti nauðsynlegt að skjóta þær. Í sushi eða súginn.

Hvalskipin í Reykjavíkurhöfn. Hafa alltaf minnt mig á 19. öldina.

Mýrin

2006-10-27T00:33:00.000Z

Sviðakjammar, loftmyndir af Reykjavík, beinagrindur og rotnuð lík, löggur og kleinuhringir, Lalli Johns og Lay Low, karlakórar, karlaórar, brim og saltur sjór, saltur húmor - íslenskur húmor.

Fór á Mýrina. Fín mynd. Flott mynd. Ekkert til að skammast sín fyrir. Ekki einu sinni hljóðið; nema kannski muldrið í Eyvindi Erlendssyni sem stappaði nærri Gísla á Uppsölum. Já, svo var líka soldið um uppsölur - nei, það var í Sopranos í kvöld. Smá rugl.

Myndatakan sérlega fín; án stæla en nostursamlega föndrað við mörg skotin þannig að við manni blöstu á breiðtjaldi Laugarásbíós fallega kompóneraðar myndir. Loftaði vel; yfirlitsmyndir hér og hvar sem staðsettu okkur í Reykjavík eða á Suðurnesjum. Líka aðdráttarmyndir sem þjappa viðfangi linsunnar saman og gefa nýja sýn. Fín mynd.

Leikur góður. Ingvar góður, nema hvað. Björn Hlynur einstaklega góður og natúral. Ólafía Hrönn ekki eins góð í litlu hlutverki; stundum eins og hún væri að lesa replikurnar beint af blaði. Daddi ansi flottur sem illmennið Elliði. Atli Rafn góður og alltaf minnir hann mig á Himma.

Framvindan samt ekki nógu þétt. Ekki meira um það að segja. Þarf að sjá aftur. Og vil. Og mun.

Mýrin að mörgu leyti dæmigerð íslensk kvikmynd sem ég er hálfhissa á að við séum enn að gera. Þá meina ég þessa áherslu á náttúruna, gamlar hefðir eins og svið og kjötsúpu, bláa mjólk en ekki léttmjólk. Skilaboðin: Við erum svo sérstök, svo spes, svo natúral, svo gamaldags. Svo íslensk. Alla Friðrik Þór.

Krimmi. Ekki vantaði blóðið, beinagrindurnar og hálfrotnuð lík. Og tilheyrandi: Kaldhæðinn líkkrufningarmann sem kjamsar á kjúlla og hlustar á klassík. Allt það. En ekkert kynlíf. Hins vegar föðurást, dætradrama.

Forvitnilegt að bera saman við nýlega þriggja þátta sakamálamynd sem RÚV keypti og sýndi og fór næstum á hausinn við það. Í þeirri mynd, Allir litir hafsins eru kaldir, birtist minnimáttarkennd okkar í því að reynt er að draga upp mynd af borginni Reykjavík sem einni af stórborgum Norðurlanda (í besta falli gott yfirlit yfir íslenskan samtímaarkitektúr). Mýrin gerir sér hins vegar far um að opinbera sveitamennsku okkar og það með stolti.

Rannsóknarlögreglan Erlendur finnst mér ekki alveg samsvara sér. Hann er sveitó en samt ofursvalur. En valið á Ingvari í hlutverkið er náttúrlega útpælt; hann þarf að geta sinnt þessu hlutverki næstu 10-20 árin. Við eigum hins vegar ekkert að bíða með þetta. Drífa í gang sex þátta sjónvarpsseríu með Erlendi upp úr sögum Arnaldar og selja út og suður. Okkar markaður er Norðurlönd og meginland Evrópu eins og það leggur sig þar sem engu skiptir á hvaða máli myndin er; það er hvort eð er allt talsett.

Hingað til hafa íslenskir kvikmyndagerðarmenn nefnilega þurft að fara alla leið til að koma efnilegri hugmynd í mynd. En það þurfa bara ekki öll handrit að verða að bíómyndum. Mörg eru nefnilega bara sjónvarpsefni. Og ekkert bara. Þessu þarf að breyta. Efla sjónvarpspródúksjón, efla mynd-list. Þannig myndu sparast miklir fjármunir ef verðugar hugmyndir fengju að fara í sjónvarp en ekki bara í bíó. Það er svo dýrt.

Mýrin, fjórar safaríkar gúrkur af fimm.

Lag úr útvarpsklukku

2006-10-23T09:01:00.000Z

Tók fram gamlan hljómdisk úr safninu, einn af þeim fyrstu sem ég eignaðist, og rifjaðist þá upp fyrir mér hvar ég heyrði þessa tónlist fyrst sem diskurinn hefur að geyma.

(Sem minnir mig líka á kvöldrölt á milli bara með Jóa Nizza á fyrstu árum CD-diskanna. Vorum að færa okkur á milli staða; frá Hressó upp á Blúsbar. Duttum þá í pælingar um hvað þetta tiltölulega nýja fyrirbæri ætti að nú að heita því orðið „diskur“ fannst okkur alveg ómögulegt. Ég mælti með því að þetta yrði kallað skífa þar sem gömlu vínilplöturnar voru stundum kallaðar skífur og svo minntu þessir CD-diskar mig líka á slípirokksskífurnar sem ég notaði í byggingarvinnunni þá. Man ekki hvað Jói lagði til.)

Nema hvað, skífa þessi er Autumn eftir George Winston og flokkast víst undir nýaldartónlist. Ekki svona nýaldarkukls lyftutónlist heldur meira svona minimal. Falleg tónlist og seyðandi. Þetta var í Ohio veturinn 1987-8.

Við Francesco vorum AFS-skiptinemar og skólafélagar. Á tímabili þennan vetur gisti ég oft hjá honum um helgar. Hann bjó hjá huggulegri fjölskyldu í hinum enda bæjarins. Deildum áhuga á kvikmyndum og kvikmyndagerð. Fjölskylda hans átti forláta VHS-upptökuvél sem við fengum að nota í ýmsa tilraunastarfsemi. Við vorum oft að fram á kvöld og því varð það ósjáldan úr að ég fékk að gista.

Hann hafði rúmgott herbergi til afnota og aukarúm. Og þegar við vöknuðum á sunnudagsmorgnum kallaðir í pönnukökur og síróp þá var það útvarpsklukkan hans Francesco sem vakti okkur fyrst og alltaf þessi sami nýaldarþáttur á einni stöðinni sem spilaði þessa fallegu tónlist sem féll mér svona vel í geð.

Vildi bara deila þessu með ykkur. Afsakið.

It was twenty years ago today ...

2006-10-12T22:10:00.000Z

Fyrstu dagar Stöðvar tvö í loftinu gengu brösulega, margir héldu að innfluttur indverskur tæknimaður væri sérstakt útspil Jóns Óttars til höfuðs ríkisbákninu.

Bandaríkjaforseti og Sovétformaður funda í Reykjavík; hús eitt út við sjó sem helst var þekkt af reimleikum öðlaðist nýja merkingu meðal þjóðar og heims svo að nú er vart hægt að ganga um og við Hlemmtorg nema rekast á villuráfandi túrhesta leitandi að „Hofdi“.

Var á mínu öðru ári í MR; heimastofan í Þrúðvangi, fallegu húsi sem var eitt af nokkrum sem Einar Ben gisti um ævina - Höfði þar með talinn.

Var í tökum fyrir sjónvarpsmynd með forvarnarþema sem hét „Ekki ég, kannski þú“ og skartaði þáverandi og fyrrverandi nemum úr Hagaskóla og núverandi stórleikurum og stoðum og styttum þjóðarinnar.

Fékk bílprófið á afmælisdaginn og keypti mér af því tilefni einn forláta Trabant Deluxe Station, brúnan að lit beint úr kassanum. Gekk í félag Trabanteigenda, Skynsemin ræður, sem síðan lognaðist útaf eins og Austurþýska alþýðulýðveldið og skynsemi mín sjálf.

Þetta var fyrir tuttugu árum upp á dag, ég segi það víst satt.

Bíó

2006-10-11T14:45:00.000Z

Skruppum í bæinn um helgina við börnin. Sáum nýja mynd úr smiðju Gunnars Karlssonar tölvugrafíkers og félaga hans í Caoz. Hún heitir Anna og skapsveiflurnar, um hálftíma mynd um draumadótturina sem vaknar upp einn daginn sem bólóttur unglingur með lund og hár í óreiðu. Myndin fór feikivel af stað, lífleg og launfyndin, en svo varð hún ruglingslegri og sagan leystist hreinlega upp. Í óreiðu. Grafíkinni hefur farið mikið fram frá því þeir gerðu fínu myndina um Litlu lirfuna ljótu, en sú mynd er heilsteyptari og ekki skemmir frábær sögulestur Benna Erlings. En, við erum auglóslega að koma okkur á kortið í gerð kvikaðra mynda. Hér má sjá kynningarmynd Skapsveiflu-Önnu.

Ykkar einlægur átti tvær myndir af fimm sem valdar voru í úrslit í samkeppni heimalagaðra heimildarmynda sem Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í Reykjavík efndi til. Engin fékk hann verðlaunin, en dómnefndin sá þó ástæðu til að „heiðra sérstaklega myndina FLUGDREKI“ sem verið hefur í sýningum á GúrkuTV síðustu mánuði.

Hér má lesa frétt um úrslit samkeppninnar á vef kvikmynda-hátíðarinnar.

Ný mynd hefur nú bæst í safnið og enn og aftur eru það börnin mín sæt og fín sem eru viðfangið. Það verður varla annað sagt um mig en að ég sé duglegur að mynda nærumhverfi mitt: kannski full nærsýnn, eða hvað? Myndin heitir SUNNUDAGUR og hana er sem fyrr hægt að horfa á í Gúrkuvarpinu og YouTube.com.

Það gerðist um daginn

2006-10-02T22:55:00.000Z

Grasekkillinn spratt upp frá matarborðinu og stökk að útvarpinu í eldhúshorninu: Hækkaði. Whole lot of love Led Zeppelins flokksins ómaði um eldhúsið og pabbinn bara varð að taka luftgítar og lufttrommur á aðskornu hlaupabuxunum sem hann hafði ekki gefið sér tíma til að fara úr áður en hann vippaði sér úr líkamsræktinni í matseldina. Hann var í ham en börnin kipptu sér lítið upp við það, þökk sé finnsku skrímslahljómsveitinni Lordi úr Júróvisjón í vor; þeim að þakka að þau þekkja þungarokk og finnst bara normal að pabbinn bresti í luftgítar þetta upp úr miðvikudagsbleikjunni.

Áhlaup á Esjuna

2006-10-02T01:03:00.000Z

Hittumst á miðri leið við Esjurætur svilarnir svölu, Halfdán og ég. Ætluðum að skokka á fjallið fríða og vera snöggir að því. Veðrið hefur gert vel við okkur síðustu vikurnar og ekki var þessi fyrsti dagur októbermánaðar síðri; heiður himinn, sólfar og hiti, nettur skýjabakki yfir Suðurnesjum svona upp á lúkkið.

Lögðum á brattann og skokkuðum stallana upp, upp, upp, eins og unglingar í leitum. Ekkert fé á fjalli en múgur og margmenni nýfrjálsra Íslendinga að viðra andann í herlausu landi.

Esjan er brattari en mig minnti og fljótt ég mæddist. Fljótt, fljótt, fljótt ég hratt frá mér hugsun um upp-gjöf, heldur skpti um gír og setti í þankagang. Útivera og hreyfing gefur tæra hugsun; það er því eins gott að vera með hugann við hugsunina. Hugsaði margt og lét svo móðan mása mæðinni að út blása.

Upp við komumst, kvittuðum í bók og settumst á stein: Fallegt er landið, fallegar er konurnar okkar og falleg eru börnin. Grétum. Tveir hrafnar sátu á hljóðskrafi á syllubrún. Hálfdan, sagði ég, þetta eru sömu hrafnarnir sem fylgdu okkur Jóni Knúti upp Akrafjall snemma í vor. Nú, hvernig sérðu það? Jú, svartir eru þeir og segja líka krúnk.

Eftir að upp er farið, fer maður niður. Það er jú siður.

Tilfinningaskyldan kallar

2006-09-28T13:11:00.000Z

Hádegi á Íslandi, fimmtudaginn 28. september 2006.

Í þessum skrifuðum orðum er nýbyrjað að safna vatni á landi því sem mun með tímanum mynda hið umdeilda Hálslón. Líklegast verður ekki aftur snúið, en miðað við umræður síðustu mánaða og missera virðist mér að þorri almennings hefði kosið að aldrei hefði verið ráðist í þessa hálendisvirkjun sem sumir kalla spellvirkjun. Verður aftur snúið?

Lýsingar á því núna í útvarpi hvernig byrjað er að hleypa vatni á gróið land og furðuverk náttúrunnar minnir mig á aftöku; eins og um bandaríska aftöku sé að ræða þar sem eitri er dælt í manneskju til að deyða hana. Og hjartað sem sló slær ei meir. Óhjákvæmileg hugrenningartengsl. Fyrirgefið tilfinningasemina.

Buxur, vesti, brók og skór

2006-09-26T00:09:00.000Z

Í fatnaði hef ég átt mín tímabil. Gráa, svarta og brúna. Er á því brúna núna. Ég hef og átt mín raffíneruðu tímabil, hippísku og pönkuðu. Klæðasmekkur minn hefur eiginlega þróast öfugt eins og viskídrykkjan; fimmtán ára komst ég upp á lagið með að drekka skosk viskí jafngömul sjálfum mér en hef síðan þá verið að þróa með mér smekk fyrir hrárri og ófínni börbónum. Fyrsta árið í Menntaskólanum í Reykjavík gekk ég með bindi upp á hvern dag og í þykkum ullarfrakka. Svo losaði ég um aftur.

Upp úr tvítugu fór ég að klæðast skyrtum og vestum af afa mínum með vasaúr í keðju í stíl. Alltaf í jakka við. Gallabuxur hafa ekki verið mín deild, en átti þó mitt gallaskeið í gallajakka og allt. Thor hefur jú verið mikill gallakarl og alltaf flottur. Stundum hefur maður því verið að reyna, apa, orðið fyrir áhrifum. Þannig er þetta bara.

Brúna tímabilið hefur varað í u.þ.b. tíu ár. Sennilega þó fimmtán. Öll mín föt eru brúnlit, skór og yfirhafnir líka. Konunni minni finnst þetta allt saman sama drullan og sérlega ósexý. Samt eigum við tvö börn. Dóttirin er á sínu bleika og strákurinn kominn á sitt brúna. Konan oft í svörtu.

Einn er sá litur sem ég held mest upp á en klæðist eiginlega aldrei. Þetta er dökk-appelsínugulur litur, eiginlega karrígulur. Uppgötvaði litinn þegar ég sá Evu Marie Saint klæðast ullardragt í þessum lit í einu atriði í kvikmynd Hitchcocks, North by Northwest. Ég kiknaði í hnjáliðunum og slefaði, svo allrar háttsemi sé gætt. Sá einu sinni nákvæmlega eins dragt í búð einni í Róm og sé eftir því enn þann dag í dag að hafa ekki keypt hana handa konu minni. En, hún hefði aldrei farið í hana. Þolir ekki karríið frekar en kúkabrúna litinn. Ég slefa samt.

Jónas Hallgrímsson taldi einu sinni fram fötin sín, en lét ógetið um lit þeirra:

Buxur, vesti, brók og skó,
bætta sokka, nýta,
húfutetur, hálsklút þó,
háleistana hvíta.

Vefblöð

2006-09-20T14:10:00.000Z

Fjölmiðlafyrirtækið 365 hefur nú um nokkurt skeið boðið vefgestum á móðurvef fyrirtækisins, Vísi.is, upp á þá fínu þjónustu að geta lesið fríblöð þeirra á netinu. Fyrir skömmu bættust svo sölublöðin við sem hægt er að kíkja í ókeypis þetta viku eftir útgáfu.

Nú hafa vefumsjónarmenn Vísis bætt um betur og tekið í gagnið nýtt viðmót fyrir vefblaðalesturinn (á bara við um Fbl. fyrst í stað sýnist mér). Þetta nýja vefviðmót getur bara ekki verið betra því svona á þetta að vera: skýrt, einfalt og læsilegt og næstum því eins og okkur finnst flestum best, þ.e. að lesa blað sem opnu en ekki stakar síður.

Annars merkilegt hvað vefurinn, sem glænýr og ómótaður miðill, tekur mikið mið af prentinu. En svona hefur þetta verið í þróun tölvuviðmóta: Apple byrjaði með gluggakerfið og skjáborð sem er hugsað sem skrifborð (desktop), o.s.frv. Allt miðað við gamla heiminn.

Nú þarf Mbl.is að taka sig saman í andlitinu, en fyrir löngu er orðið tímabært að sá vefur uppfæri viðmót sitt og virkni. Það er ekki nóg að bjóða upp á fréttamyndskeið og blogg og ég veit ekki hvað. Viðmótið skiptir mjög miklu máli og það er bara ekki í lagi á Mbl.is. Changes?

... ... ...

Verð svo að nýta mér afritunarmöguleikann í þessu nýja viðmóti (var ekki alltaf hægt í Adobe) og birta hér ögn úr grein Björgu Evu Erlendsdóttur fréttakonu á RÚV, eða öllu heldur brot úr opnu bréfi hennar til Róberts Marskálks á Nánast Feigu Stöðinni:

Fjölmiðlar framtíðarinnar verða vonandi ekki eins og NFS. Það er ekki frjáls fjölmiðill sem á allt sitt undir Kæra Jóni og þarf að biðja hann um náðun ef dauðadómur er kveðinn upp. Frjáls fjölmiðill hefur trygga afkomu, óháða fréttamenn, gagnsæi í launum. Tilvera hans byggir á því að almenningur í landinu á rétt á hlutlægri, óháðri umfjöllun um hvaðeina sem máli skiptir í samfélaginu.

En viðburðir síðustu ára í fjölmiðlaheiminum sýna okkur fyrst og fremst að fjölmiðlar verða sífellt tannlausari og lélegri í þeim ólgusjó óvissu, fjárhagserfiðleika og afskipta fjármála- og stjórnmálamanna sem þeir hafa siglt að undanförnu. Það sem þarf til að fjölmiðill geti verið góður er staðfesta í rekstri, góðir stjórnendur, þekking, reynsla, viðunandi vinnuumhverfi og síðast en ekki síst fagleg samstaða fjölmiðlafólks.

Heyr, heyr. Fólk á að standa saman, standa vörð um réttindi sín og heilbrigt starfsumhverfi. Og launin maður. Björg Eva nefnir í greininni að fréttamenn hafi á bilinu 260-300 þús. á mánuði fyrir fullt starf. Þetta eru fótgönguliðarnir í fjölmiðlun á Íslandi, fólkið sem aflar fréttanna sem skipta máli. Á meðan NFS og Kastljós keppast um að bjóða í stjörnuandlit hvors annars.

Spjall / Spjöll

2006-09-15T09:39:00.000Z

Nú les ég aftur og aftur ranga notkun á orðinu „ártíð“. Hingað til hef ég staðið í þeirri meiningu að ártíð sé n.k. dánarafmæli manns. Dæmi: Jón dó árið 2000 og árið 2005 minntust ættingjar hans fimm ára ártíðar hans. Nú bregður svo við í skrifum blaðamanna og fleiri að ártíð er notað um afmæli manna og atburða. Dæmi: „Boðið verður upp á leiðsögn um grafhvelfingarnar í tilefni af 500 ára ártíð safna Vatíkansins.“ (Fbl., 15. sept. 2006) Hér er ekki bara að orðið ártíð sé í röngu falli heldur ætti hér að standa „afmælis“. Ekki var það betra þegar Gallerí Fold auglýsti um daginn sýningu í tilefni „árstíðar“ tiltekins listamanns (sic!). Hvar er fólk þegar það er að skrifa?

Ég er að fara að sjá dansleikhús Pinu Bausch á sunnudagskvöldið og hlakka ógeðslega til. Ég er það ignorant í þessum geira að hafa ekki heyrt um þessa merku konu og leikhús hennar fyrr en núna í vikunni að þeir fjölmiðlar sem ég „neyti“ hafa verið uppfullir af lofi og mæringu á hennar miklu list. Ég tek mark á málsmetandi fólki og ætla ekki að láta hana Pínu fara fram hjá mér. Ekki pínu og ekki pons.

Já, við erum víst neytendur í öllu. Fjölmiðlaneytendur og menntunarneytendur og ég veit ekki hvað. En, ég bara neita þessu, neyti míns neytandaréttar til að neita því að vera neyddur til þess að vera fjölmiðlaneytandi. Hvað er ég þá? Tuðari?

Hvað er maður án orðabókar? Í orðabókinni minni er borgin Accra í Gana (sögð í Sýrlandi) nefnd Akursborg. Það finnst mér gott nafn og legg hér með til að Akranesbær fari þess á leit við bæjarstjórann þar að komið verði á vinarbæjartengslum. Áður en Akureyringar hlaupa til. Annars merkilegt hvað hugsandi menn voru hér áður fyrr ófeimnir við að íslenska heiti erlendra borga og bæja. Þótti sjálfsagt. Er og sjálfsagt og miklu skemmtilegra. Síena á Ítalíu var t.d. kölluð Langa-Sín. Þetta er gott.

Ég man, munið þið?

2006-09-15T01:18:00.000Z

Ammæli með Sykurmolunum. Eitt af þeim lögum sem ég myndi setja í sæti með fimm helstu gæsahúðarlögum sem ég hef heyrt um ævina. Með níundu Beethovens og serenöðu Mozarts í Bé.

Á YouTube.com er hægt að sjá nokkrar útgáfur af laginu og ólíkar myndskreytingar. Athyglisvert er að skoða upprunalega mynd við lagið sem Óskar Jónasar gerði. Þar er, svona eftir á að hyggja, eins og reynt sé að sætta eða samþætta Kuklið og Sykurmolana, með hinu klassíska ívafi eldgosa og hvera: Meira að segja frumlegustu popparar Íslands hafa notast við þá ofnotuðu klisju.

Steypibað

2006-09-13T18:30:00.000Z

Kvennafar í Þingholtunum

2006-09-13T09:35:00.000Z

Ég hóf skólagönguna í Austurbæjarskóla og gekk í þann skóla frá sex til tíu ára aldurs. Fimm ár. Gekk ýmist úr Hlíðunum eða Þingholtunum, að austan eða vestan, frá mömmu eða pabba. Og þetta gekk bara vel, takk fyrir. Ég á góðar minningar úr Austurbæjarskóla.

Margar minningar tengjast bralli ýmislegu með honum Benna. Hann átti heima á Laufásveginum og ég í Þingholtsstrætinu (þegar ég var vestanmegin). Þegar hugsað er til baka þetta langt aftur kemur það manni á óvart hversu snemma litlir strákar byrjuðu að pæla í stelpum.

Hún var með hvítt sítt hár, engilfríð og ekkert minna en Agnetha Fältskog Austurbæjarskóla. Og hefði örugglega farið langt á sínum fagurgala í Ídoli og Stjörnuleit hefði því verið að dreifa á þeim tíma. En, nei, þarna nægði það átta-níu ára drengjum að draumadísin léki Maríu mey í jólaleikritinu. Hún var María Agneta og við dáleiddir. Fjárhirðar úti í haga og opinberunin í nánd.

Hún Agneta okkar átti heima í litlu hvítu húsi í Þingholtunum. Í risinu átti hún sér herbergi og bjó með hvítum og bleikum böngsum - ímyndaði ég mér því aldrei komst ég þangað inn og þráði það samt svo mjög. Við Benni vorum komnir með svona sirka hvolpavit eða vissum í það minnsta hvað við vildum. Og það sem við vildum var ein stelpa úr bekknum okkar, sama stelpan; Agneta. Við vorum báðir ástfangnir af sömu stelpunni og sáttir við að takast á um hana saman. Fengum kvöldgönguleyfi frá foreldrum og komum okkur upp merkjakerfi: Þegar við fórum út og vitjuðum húss Agnetu þá var það að „fara á KF“.

KF stóð sem sagt fyrir kvennafar en þýddi samt það að við vildum fara á fjörurnar við eina stelpu sem var ekki einu sinni að finna í fjöru og við algjörlega í kafflóði. Fórum samt á „KF“ og breimuðum fyrir utan litla hvíta húsið hennar Agnetu. Kvöld eftir kvöld snigluðumst við utan við húsið hennar, gengum fram hjá því og aftur. Ekki minnist ég þó þess að sú yndisfríða hafi látið svo lítið sem bæra eitt gluggatjald, veifa til okkar hangandi hendi, látið svo lítið sem að veifa til okkar einum bleikum bangsa frá kvistglugga sínum.

Við gripum til okkar ráða. Við þurftum að komast í færi við hana Agnetu okkar og hvað var heppilegri vettvangur til þess arna en bekkjarpartí, diskótónlist og orkumiklir gosdrykkir. Þetta gæti ekki klikkað. Benni bjó í stóru húsi með víðum og loftmiklum sölum sem voru tilvaldir til veisluhalda. Fengum skemmtanaleyfi af mömmu Benna gegn því að við tækjum til í öllu húsinu fyrir og eftir. Man eftir okkur Benna fægja hurðarhúna og safna ryki í fjaðrakúst.

Við skipulögðum partíið. Skipulögðum hvernig við ætluðum að bera okkur að í því kossaflensi og fangbrögðum sem við áttum í vændum. Af einhverjum ástæðum man ég ágætlega eftir undirbúningi þessa mikla bekkjarpartís en eiginlega ekkert eftir partíinu sjálfu. Það gerðist líka ekkert. Ekkert. Við vorum þá bara litlir strákar með alltof stóra drauma. Kærustur og kossar komu seinna. Einbeittum okkur þar eftirleiðis að hljómsveitarstússi uppi á háalofti hjá Benna og njósnum um vafasama kalla í Þingholtunum. Kannski meira um það seinna.

Hól

2006-09-12T14:53:00.000Z

Öllum finnst okkur gott að fá klapp á axlirnar frá vinum og félögum; smá hól sem felur í sér viðurkenningu og virðingu gagnvart gjörðum manns - og manni sjálfum.

Mér finnst gott að fá hól, en hef þó lengi átt í mesta basli með að kunna að taka því, njóta þess. Þoli ekki skjall og á það eflaust til að rugla þessu saman; hóli og skjalli. Meðvitaður um það að hófstillt hól geri öllum gott (jafnt þeim sem gefur og þyggur) hef ég sjálfur reynt að vera örlátur á það.

Nema hvað, ég held úti hinum og þessum vefsetrum sem eru nokkurs konar útrásarstöðvar mínar fyrir sköpunarþörf. Og sýndarþörf. Ég hef t.d. fengið nokkra pósta tengdum Rómarvefnum þar sem mér er þakkað fyrir framtakið og hinu og þessu hælt. Ekki er verra þegar ókunnugir hæla manni.

Vænt þótti mér líka um það í gær þegar mér barst póstur lengra að en nokkurn tíman áður. Maður að nafni Jerry Gordon sendi mér þá póst frá Osaka í Japan til að þakka mér fyrir stuttmyndirnar sem ég hef til sýnis fyrir gesti og gangandi í netheimum. Leyfi mér að birta bréf hans hér:

Dear Kristinn Petursson,

I just wanted to write to you to tell you that your short films are wonderful. I particularly enjoyed BÍÓDAGUR, 1918, KLIPPING, GANGBRAUT and FLUGDREKI.

The way that each of them combines technique with the subjects to tell intimate little stories is both poetic and delightful. The tail of the kite in FLUGDREKI works so fluidly with the Alice Coltrane music, like pure choreography. And, the reshaped version of Walk on the Wild Side makes GANGBRAUT very funny.

I look forward to seeing more of your films.

Sincerely,

Jerry Gordon
Osaka, Japan

Rokland

2006-09-10T22:27:00.000Z

Árið fór vel af stað. Ég las Rokland Hallgríms Helgasonar fyrstu dagana í janúar og hafði gaman af. Hef síðan ætlað að blogga um þá góðu bók. Nú er það loksins komið fram sem öllum ætti að vera ljóst við lestur hennar; nefnilega það að bókina á að kvikmynda.

Rokland er vissulega vel fallin til kvikmyndatöku. Svo vel að það er eiginlega ekkert handrit að skrifa. Bara að laga hinn endasleppa endi og bókin er tilbúin í töku. Bara eftir að kasta í hlutverk þeirra litríku persóna sem bókin hefur að geyma - jú, stundum eilítið einlita, en samt safa-ríkar. Hér þarf að vanda valið.

Bókin er mjög visúal, enda skrifuð af myndlistarmanni af bíókynslóð Tarantínós o.fl. Það á eiginlega ekki að vera hægt að klúðra þessari mynd. Bara spurning hvort bloggið verði ekki orðið svolítið lastyear þegar myndin kemur út. Nú myndbloggar fólk, en það er ekki Bödda. Hann er maður hins ritaða orðs. En samt, kannski er það soldið Böddalegt að sitja framan við tölvuna og vefkameruna og láta vaða á súðum.

Var ekki alveg sáttur við lúkkið á Bödda í sögunni; taglið og það. Passaði einhvern veginn ekki við 19. öldina í honum. Sé hann frekar fyrir mér eins og Daníel Ágúst er þessa dagana. Já, þannig er Böddi einhvern veginn; forn án þessa þó að vera kúl. Böddi er nefnilega lúði. (Nei, Danni er ekki lúði. Tilgerðarlegur já, en ekki lúði).

Sé það fyrir mér að auðvelt verði að sækja þýskt fjármagn í myndina. Fyrir það fyrsta hefur Hallgrímur selst þó nokkuð vel í Þýskalandi, held ég, og svo er Böddi náttúrlega maður þýsku 18. og 19. aldar meistaranna. Vona að handritshöfundar fari ekki að breyta honum í enskumann eða eitthvað þaðanaf verra og útþynntara. Rokland getur nefnilega orðið helvíti góð mynd og sérstaklega ef sagan fær að halda sínum þjóðlegu einkennum. Þannig hefur hún alþjóðlega skírskotun.

(E.s. Ég get verið hræðilegur lygari. Ég var allan janúarmánuð að lesa Rokland. Ég er seinlæs með afbrigðum, en líka vegna þess að ég smjatta á góðum texta.)

Langisandur

2006-08-30T22:08:00.000Z

Æru-Árni

2006-08-30T09:25:00.000Z

Árni Johnsen, dæmdur þjófur, lygari, mútuþegi og umboðssvikari, er sagður róa að því árum öllum að hann nái ærunni sinni til baka svo Sunnlendingar og Eyjamenn geti kosið hann aftur á þing. Hann þarf semsagt að fá æru sína formlega uppreista til að svo geti orðið og það vald hefur víst forseti vor. En, hvernig má það vera að það sem horfið er og existerar ekki lengur verði allt í einu endurreist?

Í mínum huga og sennilega fleiri er Árni Johnsen í besta falli sauður sem sumir hafa gaman að hlægja að, en í versta falli þjófur, lygari og ofurþröngsýnn mannhatari sem mun halda áfram að stela, ljúga og hata. Í mínum huga og sennilega fleiri er æran Árna fyrir löngu horfin veg allrar veraldar og því ekki hægt að finna, hvað þá endurreisa, það sem ekki er lengur til. Því eru meiri líkur til þess að Hvíti-Kristur snúi aftur en að Æru-Árni fái sína til baka úr þvottinum. Árni ærir hvern mann ærlegan, æ, æ, æ.

Og finnist einhverjum ég vera vondur við Æru-Árna þá bið ég þann hinn sama að íhuga það af hverju í andskotanum veita eigi þjófi og lygara fyrirgefningu, manni sem ekki í eitt skipti hefur sýnt eina iðrunarögn og ekki einu sinni látið svo lítið að gera sér hana upp.

Deyr fé, deyja frændur, deyr sjálfur ið sama. En orðstýr deyr aldregi ... altso, hveim er sér góðan getur.

YouTube.com

2006-08-24T23:39:00.000Z

Alltaf er ég að átta mig betur og betur á því hversu óendanlega ótrúlegt fyrirbæri netið er. Veraldarvefurinn. Ég er nýbúinn að uppgötva stærsta vefvarpið á netinu sem heitir YouTube.com. Þar er sko hægt að spæna upp nokkrum klukkutímum á nótæm. Nótæm. You Tube er ókeypis geymslu- og miðlunarvefur fyrir myndefni; allt frá nokkurra sekúndna myndskeiðum upp í heilu sjónvarpsþættina, bíómyndirnar.

Þarna er semsagt hægt að geyma kvikmyndirnar sínar og deila með öðrum ef vill. En, myndefnið þarf ekki endilega að vera hreyfimyndir því myndskjölin geta innihaldið slædsmyndasýningar og þess háttar eða bara hljóð/tónlist og myndlausan skjá.

Þetta er svosem engin splunkunýjung, en einfalt viðmót vefjarins og notagildi er það sem gerir YouTube staðinn til að hanga á. Þarna er auðvelt að upplóda myndum og fylgjast svo með því hvort einhver hafi gefið sér tíma til að skoða efnið og jafnvel skilja eftir komment. Vefurinn þessi er orðinn að samfélagi fólks víða um hnöttinn sem segir frá lífi sínu (skálduðu eða sönnu) í myndum, sem kallaðar eru vefblogg, stuttmyndum og öðrum skringilegheitum. Þessar myndir kalla síðan á viðbrögð annarra í vefsamfélaginu, misjafnlega mikil að sjálfsögðu og misvönduð.

YouTube vefurinn auðveldar fólki þetta samtal með því að bjóða því upp á að upplóda mynd sem andsvar/viðbrögð við myndinni (e. response). Dæmi: A setur inn mynd sem heitir „Hundurinn minn Kátur“. B er ekki alveg að fíla þessa mynd, gerir eina sjálfur og setur hana inn á vefinn sem andsvar. Myndin hans heitir þá „Re: Hundurinn minn Kátur“. Og svo koll af kolli. (Þetta, fyrir utan það að fólk getur gefið viðkomandi mynd einkunn, skrifað umsögn o.fl.)

Þarna er allskonar fólk að gera allskonar hluti. Mest yngra fólk, en samt er einn vinsælasti Youtubarinn enskur afi á áttræðisaldri. Fólk talar beint í vélina, birtir stuttmyndir, ferðamyndir, sketsa, töfrabrögð. Bara allt. Og vefurinn er að sjálfsögðu kominn með sína eigin óháðu fréttastofu (og fleiri held ég) þar sem sagt er frá vinsælustu og áhugaverðustu vefbloggurunum. Fólk tekur upp myndirnar sínar á vídeóvélar, venjulegar myndavélar og jafnvel farsíma. Hef ekki tíma fyrir meira blogg, þarf að taka stöðuna á YouTube ...

Jú, eitt að lokum. Það sem gerir YouTube líka að þessari snilld sem hann er, er að stuttur kóði hvers myndbands birtist með og sem auðvelt er að afrita og líma t.d. inn á bloggið sitt og ... volla, maður er kominn með sjónvarp í bloggið!

Góðar ostrurnar, er þa'kki?

2006-08-24T12:05:00.000Z

MYNDSKÝRING
París, 1972. Europasonor hjóðverið við Avenue des ternes.

Waters og Gilmour sitja að kræsingum. Það er ostruveisla hjá þeim félögum. Á kantinum trommarinn Mason að borða samloku. Ekki ostrumaður. Þeir sitja við lítið borð, fyrir framan þá fullur pappabakki af ostrum á fisksalapappír og tvær bjórflöskur. Þeir eru í mynd.

Félagarnir handleika ostrurnar af kunnáttu; kreista sítrónu yfir kjötið, losa það frá skelinni með sjálfskeiðungi. Gilmour skellir upp í sig ostru, Waters hellir sinni upp í sig. Sleikir fingur á eftir: Þumalfingur fyrst, svo vísifingur, næst löngutöng og baugfingur. Litli fingur tekur ekki þátt í veislunni.

Ostrurnar eru góðar, er það ekki?, segir Waters við Gilmour sem situr honum á vinstri hönd við borðið, - þær eru góðar ostrurnar hérna er þa'kki? Gilmour jánkar og jánkar, enda upptekinn við að borða ostrur. Já, segir Waters, - já, góðar ostrur já, segir Gilmour.

Virðist vera rétta árstíðin!, segir Gilmour. - Ostrurnar eru fínar, undirtekur Mason á kantinum, og fær sér bita af samlokunni. Ostrurnar eru mjög góðar, segir Waters. Já, segir Gilmour, á þessum árstíma.

Eru þetta franskar ostrur?, spyr dokumentarinn hinumegin við myndavélina. -Ja, ég veit ekki af hvaða þjóðerni þær eru, segir Gilmour. Ég held að ostrur séu handan þjóðlegra landamæra, segir Waters.

Ostruunnendur eru listrænir snillingar. Segi ég. Hinir borða samlokur.

(Smelltu HÉR og þér er boðið í ostruveislu Gilmours og Waters.)

Súpuveður

2006-08-23T12:20:00.000Z

Gærdagurinn byrjaði bara ágætlega og lofaði góðu. En svo omventi Kári og setti í suðvestan. Og þá var komið rok. Tilvalið veður til að fara út að hlaupa og hlaupa meðfram sjónum með særokið í andlitið. Að því búnu heim í svuntuna, enda komið langt fram yfir kvöldmat á vísitöluheimilinu og því löngu orðið tímabært að karlinn gerði nú eitthvert gagn á meðan Hildur mín situr sveitt og þreytt yfir bókum og fartölvu. Er nefnilega byrjuð í meistaranámi með fullri vinnu.

Nema hvað, ekkert til í kotinu. Hvað var þá til bragðs að taka svo bragð yrði að og mettun í maga? Jú, í skál úti í horni lúrðu fimm laukar. Nú var komið að því að laga lauksúpuna sem ég hef lengi ætlað mér að gera. Það var einmitt lauksúpa sem hrakinn hlauparinn og fjölskylda hans þurftu á að halda þetta kvöldið í þessu sannkallaða súpuveðri.

Ég man ekki hvar og hvenær ég fékk síðast lauksúpu. En, í þau allt of fáu skipti sem ég hef fengið lauksúpu um ævina hefur mér þótt hún góð. En þessi súpa mín í gær var ekkert lík því lauksúpubragði sem ég geymi í minningunni. Hef trúlega verið full örlátur á timjanið ... veit ekki. En, ég er staðráðinn í útskrifast úr lauksúpuskólanum með láði og hef allan veturinn til æfinga.

Súpan gerði okkur nú samt gott og saðsöm er hún. Að uppvaski loknu og kvöldlestri sótti að mér löngun í ís; mig langar nefnilega aldrei meira í ís en akkúrat þegar úti er kalt og veður vont. Svo ég skokkaði út í Ol-ís.

En, hér er sem sagt uppskriftin að þessari lauksúpu minni sem ég hef frá matargúrunni Nönnu Rögnvaldar og er víst ekki alveg akkúrat hin fræga Les Halles lauksúpa. Hér má lesa lauksúpuspjall Nönnu.

Lauksúpa (tómatbætt)

4-5 laukar
3 msk ólífuolía
1 hvítlauksgeiri, pressaður
1 tsk timjan, þurrkað
2 lárviðarlauf
nýmalaður pipar
salt
1,5 l vatn
2 msk tómatþykkni
4 brauðsneiðar (og meira, fyrir þá sem vilja aftur á diskinn)
50 g ostur, rifinn eða skorinn í bita (t.d. sterkur gouda)

Laukarnir afhýddir, skornir í helminga og síðan í þunnar sneiðar. Olían hituð í potti og laukurinn settur út í. Látinn krauma við hægan hita í 10 mínútur án þess að brúnast; hrært öðru hverju. Hvítlauk, timjani og lárviðarlaufum bætt út í og kryddað vel með pipar og salti. Hrært og látið krauma í 5 mínútur í viðbót. Vatninu hellt út í, hitað að suðu, tómatþykkni hrært saman við og síðan er lok sett á pottinn og súpan látin krauma við hægan hita í 20-30 mínútur. Smökkuð til með pipar og salti og lárviðarlaufin veidd upp úr. Grillið í ofninum hitað. Súpu ausið í hitaþolnar skálar. Brauðsneið lögð ofan á hverja þeirra og osti stráð yfir. Sett á grind sem höfð er í miðjum ofni og grillað þar til osturinn er bráðinn og brauðið farið að dökkna á brúnum. Skálarnar teknar út (varlega!) og bornar fram.

Hann segir dojojojojong

2006-08-17T23:32:00.000Z

Sem betur fer eru fjölmiðlar heimsins stundum vakandi, spyrja þeirra spurninga sem þarf, meira segja hérna heima. Einstaka sinnum. Um daginn komst Bandaríkjaforseti svo skemmtilega að orði um vondu kallana fyrir austan að þeir væru íslamskir fasistar sem ætluðu sér að hafa lýðræðið af okkur friðelskandi fólkinu.

Ég varð hugsi þegar ég heyrði þetta haft eftir Gogga. Hugsaði semsagt: Hvað ætli Bússi viti um Fasisma? Óskaði þess að einhver skarpur snápurinn hefði stoppað forseta og spurt: Heyrðu, herra forseti, skilgreindu Fasisma! Las svo og heyrði í fjölmiðlum daginn eftir (guði sé lof) að einn og annar vildi að hann skildi GWB betur. Að sjálfsögðu höfum við Fasismann á Ítalíu og svo það sem við köllum einu nafni fasisma og meinum einræði, alræði, gerræði. En, að heyra Bush líkja Allahböllunum óvinum sínum við Fasista hjómaði eins og illa nykruð líking.

Á Vísindavefnum er stutt skilgreining á fasisma með litlu f-i.

... fasistar boða öfgafulla þjóðernishyggju og lofsama rétt ríkisins til þess að stjórna nánast öllum þáttum mannlegs samfélags. Ríkisvaldið hefur í þeirra augum algjört vald yfir þegnunum en takmarkast hvorki af lögum né mannréttindum. Þeir líta á þjóðríkið sem eina órofa heild sem hverjum einstaklingi beri að beygja sig undir og þjóna. Mannréttindi eru fyrir borð borin, sé það talið til hagsbóta fyrir ríkisheildina.

Fasistar höfða til einingar þjóðarinnar sem þeir vilja sameina gegn meintum óvinum ríkisins. Með öðrum orðum verður ríkið sjálft æðsta takmark mannlegs samfélags.

Í upphafi 20. aldar skírskotuðu fasistar mjög til ótta fólks við byltingar og óstöðugleika. Þeir álitu sig vera brjóstvörn laga og reglu, kristilegs siðgæðis og einkaeignarréttar. Jafnframt höfðuðu þeir til þjóðerniskenndar og fordóma gegn ýmsum hópum manna, svo sem gyðingum.

Þessi lýsing hljómar eitthvað svo kunnuglega. Ætli við áttum okkur á því hvað það er ef við skiptum út nokkrum orðum?

Stjórn Bush boðar öfgafulla þjóðernishyggju og rétt ríkisins til þess að stjórna nánast öllum þáttum mannlegs samfélags. Mannréttindi eru fyrir borð borin, sé það talið til hagsbóta fyrir ríkisheildina.

Bushstjórnin höfðar til einingar þjóðarinnar sem hún vill sameina gegn meintum óvinum ríkisins. Með öðrum orðum verður ríkið sjálft æðsta takmark mannlegs samfélags.

Í upphafi 21. aldar skírskotar Bushstjórnin mjög til ótta fólks við hryðjuverk og óstöðugleika. Hún álítur sig vera brjóstvörn laga og reglu, kristilegs siðgæðis og einkaeignarréttar. Jafnframt höfðar hún til þjóðerniskenndar og fordóma gegn ýmsum hópum manna, svo sem aröbum.

Hagsýnir hlaupa heilt!

2006-08-14T00:55:00.000Z

Ertu á leið í Reykjavíkurmaraþon, en veist ekki alveg hvaða vegalengd þú átt að hlaupa? GÚRKAN gerir verðkönnun hlauparans og reiknar dæmið til enda.

Reykjavíkurmaraþon er á næsta leiti. Þennan hátíðardag íslenskra hlaupara er boðið upp á nokkrar mismunandi vegalengdir í hlaupum; allt frá eins og hálfs og 3ja km skemmtiskokki upp í heilt maraþon - 42 km og nokkuð rúmlega það.

Þátttaka í hlaupunum kostar sitt, enda fær hver hlaupari stuttermabol og þátttökupening til eignar, auk svaladrykkja á leiðinni. En gjaldið er mismunandi eftir vegalengd og þá er kannski ekki úr vegi að reikna út kílómetragjald hverrar vegalengdar og finna þar með út hagstæðasta hlaupið - bestu kaupin í hlaupinu.

Við byrjum á skammhlaupunum. Lætabæjar- og 3ja km skemmtiskokkin kosta kr. 800 annars vegar og 1.700 hins vegar. Tíu km kosta 2.500 kall og hálfmaraþonið 3.500 kr. Maraþon kostar svo 4.500 kr. Þetta gerir:

1,5 km: 533 kr. á km
3 km: 567 kr. á km
10 km: 250 kr. á km
21 km: 167 kr. á km
42 km: 107 kr. á km

Það er þá morgunljóst í hvaða hlaupi maður gerir bestu kaupin; maður getur hlaupið maraþon fyrir þetta rétt rúmlega hundraðkall á kílómetrann á móti allt að sexhundruð krónum í 3ja km skemmtiskokkinu! En svo má nú líka snúa þessu við og spyrja: Í hvaða hlaupi kemst ég af með hvað fæsta km fyrir bol og þátttökupening? Nei, við skulum ekki hlaupa á okkur: Hagsýnir hlaupa heilt maraþon!

Og svona í lokin. Það kemur kannski ekki á óvart að stystu leiðirnar séu dýrastar, því þær eru jú nefndar skemmtiskokk og bera því trúlega skemmtanaskatt og útheimta sérstkaka löggæslu og nærveru sýslumanns - og björgunarsveita í viðbragðsstöðu. Það ber því augljóslega að varast þau hlaupin. Þeim sem ætla í Laugaveginn á næsta ári er hins vegar hollast að fara að leggja fyrir, því það hlaup kostar litlar 15.000 kr. Sagt og skrifað.

Að gefnu tilefni er það svo áréttað að langhlauparar fá ekki langermaboli heldur stutterma.

Kombakk

2006-08-05T16:31:00.000Z

Síðustu misserin, árin, jafnvel áratugina - ég man ekki eða vil ekki muna hversu langt aftur þetta nær - hefur það tíðkast í voru vestræna samfélagi að vekja upp gamla krafta í þeirri von að þeir verki á þreyttar sálir.

Við lifum á tímum drauga og afturganga. Ef það gengur og gengur vel er von til þess að það gangi aftur og jafnvel betur en vel. (Og ef afturgangan er sökksess má kannski draga draug upp úr þessum og kalla'ann kombakk).

Einar nælonsokkur er ekki bara hjartarknúsari heldur líka hjartahnoðari, endurlífgari; sá sem ræður um líf og dauða poppara, segir „popp“ eða „flopp“. Hann er álfadís í nælonsokkum vædd einum gildum töfrasprota sem hún bregður á löngu steindauða poppara og vúpps!, Sumargleðin endurvakin. Hemmi í ham. Það var lagið!

Afturgöngurnar eru misintresant. Stuðmenn koma aftur og aftur og hafa verið að koma aftur og aftur sjötíuogeitthvað, áttatíuogietthvað, nítíuogeitthvað og tvöþúsundogeitthvað. Afturgöngur í stanslausu stuði. Man eftir stróra kombakki Stuðmanna. Ég var sirka nýorðinn unglingur að skilgreiningu. Þeir voru svona um það bil að byrja á eða ljúka tökum á meistaraverkinu Með allt á hreinu. Enginn hafði heyrt lögin en boðað var til tónleika í porti Austurbæjarskólans. Óli vinur minn sagði mér að þetta væru tónleikar sem við mættum ekki missa af. Og þarna tókum við til við að tvista í fyrsta skipti og stóðum þétt saman að íslenskra karlmanna sið. Þetta var á öðru ári níunda áratugar liðinnar aldar og hafði hvorki heyrst né frést til Stuðmanna síðan um miðjan áratuginn þar á unda. Ekki nema von að afturganga Stuðmanna hafi verið sensasjón. Ísland þurfti á Stuðmönnum að halda. Frelsuðu andans menn úr síðpönki og nýgamallri bylgju. Síðan þá hafa Stuðmenn verið að koma og bakka.

Ég er kominn aftur eftir allt of langt sumarfrí. Það er kombakk. Börnin fara að snúa aftur í skóla einu sumrinu ríkari. Á vorin kemur lóan. Kombakk.

Þetta gula

2006-07-20T23:38:00.000Z

Þið ykkar sem búið á Íslandi, nánar tiltekið á suðvesturhorninu, vitið hvað ég á við þegar ég segi að í dag höfum við himininn höndum tekið, höndlað hamingjuna, vitrast hið góða, upplifað fegurðina, hlotnast hlutdeild í suðrinu, sólinni, hitanum og allri þeirri göfugu menningu sem þessu fylgir. Við erum betri fyrir vikið; betri í bakinu, skapinu, gigtinni. Betri foreldrar og bara betri manneskjur almennt.

Þegar sólin skín - þegar fjandans sólinni þóknast á skína á þetta helvítis norðursker sem þetta volaða land er, plagað af framsókn og íhaldi hægri vinstri, tollum og gjöldum júneimit, ógnarháu bensínverði, niðurskurði ... Æi, hver nennir að pæla í þessu leiðinda fólki sem vanvitar landsins allir sameinaðir hafa kosið yfir okkur aftur og aftur og aftur og aftur - Þegar sólin skín, þá er sól. Kommon!

Eftir langan, langan vetur sem varði langt fram í júlí má ég til með að birta veðurkort afmælisdags konu minnar, nebblilega í dag; daginn sem Skaginn breyttist í Sólarskaga og allt varð bjart og skuggarnir jafnvel eftirsóttir.

Össur

2006-07-15T01:20:00.000Z

Hvað svosem sagt er og verður um Össur Skarphéðinsson þá er hann skemmtilegur penni og flugbeittur á köflum. Var að lesa pistil hans frá því í gær um Guðna varaformann Ágústsson sem verður sennilega von bráðar var-varaformaður Framsóknarflokksins. Megi sá flokkur líka leggjast af sem fyrst.

Á sama tíma og Össur var að pára inn pistilinn sinn - sem verður að teljast skyldulesning fyrir alla sem á annað borð hafa áhuga á blóðugri valdabaráttu í íslenskum stjórnmálum og nota bene skrifaður af innanbúðarmanni sem sjálfur mátti þola að vera kosinn úr embætti formanns - stóð hann í skeytasendingum við þann sem hér skrifar og var á miklu flugi.

Ég sendi honum nefnilega póst og falaði eldri pistil sem inniheldur ferðasögu um Kapríferð þeirra Einars Odds til birtingar í Rómarvefnum. Hann hélt nú já að það væri í lagi og sagði: „Hófstillt frásögn af gleðiferð okkar Einars Odds verðskuldar að fara sem víðast.“

Svo fór ég eitthvað að tala um þokkabombuna Anítu Ekberg sem lék í La dolce vita Fellinis, en Össur minnist á myndina í pistlinum. Þá þetta: „Haltu lostafullum hugsunum frá þér þegar sænska kynbomban fer í brunninn [Fontana di Trevi]. Það kom miklu róti á unglingshuga minn - enda var ég þá á aðventistaskóla og bað Guð á hverjum degi að forða mér frá syndum. Það fór einsog það fór. Ég lenti í pólitík.“

En aftur að Guðna og viðtalinu við hann í Kastljósi sem varð Össuri efni í hreint makalausan pistil. Ég sá þetta sama viðtal og tók eftir því - annað ekki hægt - hversu sneyptur og beygður maðurinn var; hann horfði meira á borðið sem var á milli hans og spyrilsins en spyrilinn sjálfan. En, sem sagt, skora á alla að lesa Össur, pistillinn er hér og svo um Kapríferðina á Rómarvefnum. Þið sem nennið að sökkva ykkur í þetta þá er hér grein í Rómarvefnum sem ég skrifaði um Trveví(gos)brunninn. Góðar stundir.

TRAMPÓLÍN - smásaga - II. hluti

2006-07-13T00:05:00.000Z

„Nei, það kemur ekki til mála! Og við ræðum þetta ekki meira!“

Hún snarhætti að velta matarleyfum af diski yfir í ruslapoka, skipti litum og snaraði sér upp í snaggaralega flugvélina. Kom sér fyrir í sætinu, ræsti hreyflana og keyrði af stað upp, upp í loftin blá. Innan skamms var skotmarkið í sigtinu. „Ég leyfi honum að koma glasinu fyrir í skápnum, svo læt ég til skarar skríða.“ Hún var eina konan sem hafði fengið inngöngu í Kamikaze sjálfsmorðssveit Japana. Og hér var hún komin á sinni fljúgandi sprengju að eyða hernaðarlega mikilvægu mann-virki. Gaf allt í botn og spling, splang, splong.

Hakkið flaug í fallegri parabólu yfir eldhúsið þvert og endilangt og endaði á elhússkápnum sem maður hennar var nýbúinn að loka - fyrir stundu, því hann var farinn úr eldhúsinu. Illt að treysta á japanskar seinnastríðssjálfsmorðsvélar til gagnárása. Hún lagði frá sér disk og gaffal og úrklæddist japanska gírinu. Og elti hann fram í stofu. Hér duga ekki heldur japanskar hækjur.

Strunsaði á eftir honum en hægði á sér á miðri leið, andaði djúpt og einsetti sér að láta ekki helvítis kallinn koma sér úr jafnvægi. Lágflug þaðan af inn í stofu.

Hún var búin að endurheimta sinn rétta litaraft en hann virtist bara verða rauðari og rauðari. Nei, þetta var teppið sem hún var að horfa á. „Líttu upp kona, réttu úr þér,“ hugsaði hún. Hann var sestur í sófann, fætur uppi á sófaborði, blað í kjöltu og augun á sjónvarpinu. Þóttist ekki taka eftir aðflugi eiginkonu sinnar.

Mjúk lending í hinu horni sófans. Á skjánum grannvaxinn karlmaður milli fertugs og fimmtugs í teinóttum jakkafötum með græna þverslaufu. Flugturninn kallaði: „Tækla þetta nú, frú!“ En áður en hún kom upp orði tók hann það sama af henni.

„Þessi er hoppari,“ sagði hann. Hún hváði. „Þau segja í ráðuneytinu að hann sé með risatrampólín í garðinum og hoppi úr sér streituna. Svo borðar hann víst ekki heitan mat. Ekki einu sinni kaldan eldaðan mat. Bara hráan mat .“ Þetta sagði hann án þess að horfa á hana frá hinum enda sófans, eins og hann væri að tala við sjálfan sig eða slaufumanninn sem var í viðtali í sjónvarpsfréttum. Og já, henni fannst hann svolítið fölur. Rautt bindi myndi gera meira fyrir hann.

Hún tók á sig rögg en passaði hafa ekki augun af sjónvarpinu. „Talandi um trampólín, ég ætla að fara í Bykó á morgun og kaupa trampólín handa krökkunum.“ Engin viðbrögð úr hinu horninu. „Fínt,“ hugsaði hún, „þá er þetta útrætt.“

Slaufumaðurinn úr ráðuneytinu og undirtyllan hans voru nú báðir staðnir upp og farnir að hoppa ofsakátir og í miklu stuði. Annar á trampólíni, hinn á stofusófanum.

Instrú - mental

2006-07-12T23:02:00.000Z

Vinur minn liggur lasinn heima hjá sér og svarar ekki í síma. Timburmenn eða berklar, skiptir ekki máli; hann er ekki í spjallhæfu ástandi. Sendi honum SMS gegnum netið (sem er einstaklega þægilegt fyrir mann eins og mig sem var seinn til í GSM væðingunni og hefur hreinlega ekki nennt að koma sér upp SMS-þumli).

Nema hvað, nokkur skeyti fara á milli okkar um tónlist. Ég segi honum að ég sé að hlusta á Blood on the tracks með Dylan, disk sem sjálfur hann gaf mér, en vinur minn þessi hefur fyrir sið að eiga á lager nokkur eintök af sinni eftirlætis tónlist að gefa þurfandi og illa upplýstu fólki.

Ég segi honum, á skeytamáli, að ég sé ekki alveg að ná þessari plötu Dylans og á þá við að mér finnist ekkert lag sérstaklega grípandi. Hann segir mig hafa steinhjarta og spyr hvort mér virkilega finnist ekki eftirsjáin í Simple twist of fate vera einstök. Hum, hugsa ég og hætti öllum skeytasendingum: „Ég var bara að hlusta á tónlistina“. Er þá búinn að gleyma því að þetta Dylan, Bob Dylan: Textinn og allt það.

Eins og ég hef nú gaman af góðum texta þá hefur það aldrei verið alveg librettóið sem ég fíla í tónlist, heldur tónlistin sjálf. Dæmi. Ég er gamall Pink Floyd aðdándi og þótt Waters liggi venjulega mikið á hjarta þá kann ég ekki að fara með nema einstaka viðlag úr tónverkum Floydsins. Gæti hins vegar sungið sumar gítarlínur Gilmours frá upphafi til enda.

Hef lengi öfundað fólk af því að yfirleitt heyra, skilja og kunna lagatexta. Ég heyri bara eitthvað allt annað. Ég hlýt því að vera svona instrú - mental.

Hvað sagði Materazzi?

2006-07-12T16:11:00.000Z

Framlag Halldórs Baldurssonar teiknara til Blaðsins er að mínu viti það albesta í blaðinu og það sem gerir Blaðið hreinlega þess virði að opna það. Breytingar nýs ritstjóra eru þó allar í áttina að því að skapa Blaðinu sérstöðu, gefa því þá rödd sem það hefur sárlega vantað; erindið við lesendur. Hér er nýjasta snilldarverk Halldórs, þótt teikningin sjálf sé ekki nema miðlungs á hans mælikvarða. Smella á mynd til að stækka.

Tár, bros, takkaskór og eitt stang frá signore Zidane

2006-07-11T09:28:00.000Z

Þekktur er ég fyrir margt annað en áhuga á tuðrusparki. En, þegar heimsmeistaramót í fótbolta er annars vegar, hvað þá að Ítalir leiki til úrslita, þá er nú komið tilefni til að gefa því gaum.

Ég veit svona nokkurn veginn út á hvað fótbolti gengur. Það eru ellefu leikmenn í hvoru liði og skipta með sér gríðarstórum grasivöxnum leikvelli. Hvort lið á síðan að sækja yfir á vallarhelming hins og helst að koma boltanum í þar til gerðan ramma; þá er mark. Það má sparka í boltann, skall'ann en alls ekki taka hann höndum nema þegar hann lendir utanvallar; þá má tvíhenda honum inná völlinn og svo má sá sem vörð stendur um rammann eftirsótta, svo nefndur markmaður, bera hendur fyrir höfuð sér og rammans og fara öllum sínum höndum um knöttinn eins og hann vill. Helst má ekki toga í aðra leikmenn og alls ekki hrinda þeim, hvað þá kýla þá eins og tíðkast í annarri svokallaðri íþrótt. Það má heldur ekki skalla fólk og trúlega ekki stanga heldur. Til þess að allt fari vel fram og samkvæmt reglum þessum er til staðar alvaldur dómari.

Suður Spáni á er sparkið giska vinsælt, en þar stundar alþýðan það líka að hópast í kringum svo kallaðan matador sem búinn er rauðu klæði og vel ydduðum spjótum. Inn á hringleikvang er síðan hleypt blásaklausum bola sem samkvæmt náttúrunnar skikkan tekur að stíga dans við matadorinn. Dansinn er einhvern veginn svona: Matadorinn viðrar teppið sitt rauða og bolinn verður alveg snar og æðir mót teppamanninum að stanga hann, en sá veit betur, hefur teppið á loft og boli þýtur fram hjá og hlýtur að launum spjót í síðu. Olé.

Ítalir og Fransmenn léku til úrslita í heimsmeistarakeppninni; tvær sjóðblóðheitar Evrópuþjóðir. Leikurinn gekk nú svo og svona, en þegar hann var búinn var hvort lið búið að skora sitt markið og taldist jafntefli. Það þykir ekki nóg í úrslitakeppni og því var keppninni framhaldið. Þá fór ekki betur en svo að forystusauði Frakka fannst að sér vegið af einum leikmanni Ítala, setti undir sig höfuðið og stangaði manninn sem mannýgt naut eða hundfúlll hrútur. Dómaranum fannst þetta ekki gott og dæmdi manninn útaf. Að framlengingu lokinni var staðan óbreytt og þá tekið til við að keppa í vítasparki; fimm tilraunir á hvort lið. Þeim bláu, Ítölum það er, tókst að skila af sér fullu húsi en Fransmenn brenndu af einu sparkinu. Og þá lágu úrslitin fyrir.

Margir eiga eftir að sýt'ann Zidane nú þegar hann lætur af öllu tuðrusparki eins og hann var áður búinn að lofa. Og sennilega á Zidane eftir að sýta þetta stang sitt, þetta frumhlaup tuddans í sér sem bara varð að setja undir sig höfuðið og brýna hornin á ítalska varaliðanum Materazzi. En svona fór það. Zidane stangaði, kannski sá hann rautt, en það hefur trúlega ekki verið neitt á við spjaldið rauða sem dómarinn dró úr rassvasanum og hóf upp hátt mót himni og reiði guðanna.

Annars merkilegt þetta með Materazzi. Kom inn á sem varamaður, fékk svo dæmt á sig vítaspark sem Zidane skoraði úr. Skoraði síðan sjálfur jöfnunarmarkið. Varð svo sundurorða við Zidane sem varð til þess að sá síðarnefndi stangaði hann í bringuna og var fyrir það vikið af velli. Skoraði svo eitt af mörkunum fimm í vítasparkinu. Materazzi var þá matador eftir allt saman og Zidane tuddinn. Og ólympíuleikvangurinn í Berlín eitt stórt nautaat.

Er ekki netið magnað?

2006-07-07T14:34:00.000Z

Ég hef verið að endurhanna vefvarpið mitt, gurkaTV, og nú bara orðinn harla sáttur við útlitið og fúnksjónina. Það er því miður svo að þeir mörgu sem eru fastir í viðjum Windows hafa ekki Quick Time spilarann í tölvum sínum. Við þessu hef ég brugðist með því að setja nokkrar kvikmyndanna inn á Google Video, en þar spilast myndirnar á því sniði sem flestar PC-tölvur skilja. Ég hef þá bara sett tengil við viðkomandi kvikmynd sem beinir gestum beint inn á vef Google þar sem sömu mynd er að finna.

Ég vek athygli á því að myndirnar eru teknar á litla stafræna myndavél, ekki eiginlega vídeóupptökuvél, og því eru gæði myndanna bara svona la,la, En, þannig vil ég hafa þetta. Það er nefnilega miklu auðveldara að ferðast um og taka upp efni á vél sem enginn tekur fyrir kvikmyndavél. Þessar myndir eru enda eingöngu ætlaðar fyrir þann merka og magnaða miðil sem vefurinn er.

Hér er slóðin á gúrkaTV

TRAMPÓLÍN - smásaga - I. hluti

2006-07-04T18:01:00.000Z

„Nei, það kemur ekki til mála! Og við ræðum þetta ekki meira!“

Úthverfi í Reykjavík. Raðhús. Fjögur í fjölskyldu: pabbi, mamma, sonur og dóttir; systkyn, feðgin, mæðgin, feðgar, mæðgur, hjón. Þakið þarfnast viðgerðar, sólpallurinn nýmálaður, fyrir utan lítinn blett á honum miðjum sem varð eftir þegar fór að rigna og stytti ekki upp fyrr en málarinn var ekki einasta kominn úr málaragallanum heldur úrklæddur málarastuðinu, hættur puðinu og fastur í helvítisskítaverðurstuðinu.

„Og til hvers í ósköpunum að kaupa fokdýrt trampólín þegar veðrið í þessari helvítis borg býður ekki upp á annað en rigningu dag eftir dag eftir dag.“

Honum varð litið út um eldhúsgluggann. Handan runnans sem skildi að þeirra garð og nágrannans þarna megin hússins sá hann tvo krakkakolla skjótast upp í takföstum ritma. Hljóðrásin gæti hljómað einhvern veginn svona: Boing, kvakk, boing, kvakk - og svo framvegis.

Stóð fyrir framan eldhúsvaskinn væddur viskastykki og hamaðist við að tæma úr uppþvottavélinni. „Og helvítis uppþvottadraslið getur ekki einu sinni skilað af sér þurru,“ sagði hann og tók til við að þurrka innan úr enn einu glasinu og setja á sinn stað upp í skáp. Stærri glösin í einni röð, minni í annarri.

Kvöldmatnum nýlokið, börnin þotin út að hoppa á trampólíni nágrannans og þau tvö eftir í elhúsverkunum.

En, hvað með Hana, það er ekki eins og Hún hafi ekki neitt til málanna að leggja. Svona byrjaði þessi eftirkvöldverðarsena. Hún: „Eigum við ekki að kaupa handa þeim þetta trampólín? Það eru allir komnir með trampólín og þau langar svo í. Þau hafa nú verið dugleg að hjálpa til og ég var búin að lofa þeim þessu.“

Matarafgöngum skafið af diskum í poka - merkilegt nokk - í þann sama poka og kvöldmaturinn hafði borist inn á heimilið í. Í Bónuspoka inn, í Bónuspoka út. Bónushakk, bíb, Bónuskartöflur, bíb, Bónusmjólk, bíb, Bónusbíbíogblaka, bíb. Uppþvottavélin tæmd og hreinu diskarnir frá því í gær raða sér skítugur inn á sama stað. „Þetta er allt ein helvítis hringavitleysishringekja,“ hugsar hann: „Upp og niður í hjónarúminu, úps, babb í báti, barn í maga, barn niður úr maga. Matur upp í munn, niður í maga og svo framvegis. Barni hossað upp og niður. Barn á trampolíni, upp, niður, upp, niður.“

[Framhaldssmásagan TRAMPÓLÍN mun birtast hér á Gúrkunni á næstu dögum, vikum eða misserum. Tillögum að framhaldi má koma á framfæri með pósti til kristinn[hjá]romarvefurinn.is.

Í næsta þætti fær Hún að segja sína sögu - ég veit, þetta er hingað til soldið mikið Hann.]

Hjálpi mér

2006-07-04T15:23:00.000Z

Andinn
kemur
og
fer
úr
þröngu
í
þrengra.

Held
eg
hafi
þetta
ekki
lengra.

Kristinn Reyr, úr ljóðabókinni Vegferð til vors, 1979.

Dæmalaus saga

2006-06-28T02:33:00.000Z

Hljóp einu sinni með góðum hópi fólks undir merkjum Langhlauparafélagsins. Hlaupið var frá Vesturbæjarlauginni 2-3 í viku. Eitt skiptið hljóp ég með konu einni. Á góðum spjallhraða. Og það var spjallað. Hún sagði: „Ég æfi og æfi en samt er ég ekki að bæta mig neitt.“ Við vorum komin á Ægisíðuna austan úr Nauthólsvíkinni. Veður gott, sumar og augu mín höfðu fest sig við gömlu grásleppuhjallana í fjöruborðinu (hún var sennilega í íþróttabrjóstahaldara svo barmur hennar bauð ekki upp á að ég festi augu mín þar). Nú?, sagði ég, og skipti um fókus. „Já, það er bara eins og ég standi í stað, það er engin bæting í tíma.“ Við hlupum áfram og ég melti þetta smá stund, tók inn svipbrigðin í andliti samferðarkonu minnar. Hún virtist ekkert hafa fyrir þessu skokki og ekki voru aukakílóin að íþyngja henni, bara áhyggjur: hún var búin að æfa vel og það sást.

Við vorum komin fram hjá hjöllunum og ég sagði, sí svona: „Þarftu ekki bara að hlaupa hraðar?“ Smá hik, örfá skref til viðbótar en svo lét árangurshefta vinkona mín frá sér einlægan hlátur: „Þú segir það!“ Og það var eins og íþróttabrjóstahaldarinn léti undan því barmur vinkonu minnar var nú allur meiri. Eða ég var kominn með fókus, hættur að pæla í grásleppu, brimi og grjóti.

Ég veit, þetta var fáránlegt svar, asnalegt, en samt gefið í fullri einlægni. Það er nefnilega þannig - og það vitum við öll - að annmarkar okkar og takmörk eru oft hugarfarsleg. Svarið virtist spontant en var það ekki. Og það leiðir okkur að næstu sögu. Suður til Napolí.

(Hættu svo að hugsa um brjóstin, lesandi góður, þetta var bara svona til þess að lífga upp á annars hversdagslega samræðu. Ég man í alvöru ekkert eftir því hvort hún var í íþróttabrjóstahaldara eða ekki eða hvort það var nokkuð þar undir sem orð eru á gerandi. Í alvöru.)

... ... ...

Hálfmaraþon í Napolí vorið 1998 og ég mættur. Ekki í miklu hlaupformi en mig langaði að taka þátt í þessu fyrsta nýendurvakta Napolímaraþoni. Nema hvað, ég var á síðustu kílómetrunum og brekka í sjónmáli. „Jesús minn“, hugsaði ég, „búinn að hlaupa í gegnum sótmengaðan miðbæinn þar sem napólskir bílstjórar sýndu okkur sólbökuðum hlaupurunum enga miskunn og nú brekka sem engan endi virðist taka!“ Og ég samdi við sjálfan mig um að ganga bara brekkuna og skokka síðan spölkornið sem eftir var í markið þegar brekkunni sleppti.

Lét af skokkinu og lagði gangandi á brattann. Hlaupararnir sem ég hafði eytt orku minni og heiðri í að hlaupa uppi tíndust nú einn af öðrum fram úr mér þarna í brekkunni. „Fokk“ hugsaði ég og lagaði buxnastrenginn en hefði þó þurft að hysja upp um mig buxurnar allar. Og það kom að því. Hópur ítalskra karla mér nokkuð eldri þusti fram hjá. Ég leit undan í skömm, en í stað þess að hæða mig þarna í suðursólinni og napólskri bæjarbrekku kölluðu þeir til mín hvatningarorð: „Svona nú, áfram, ekki nema þessi brekka og við erum komnir í mark. Þú getur þetta!“ „Friður á jörðu og allir menn vinir“ hugsaði ég; „Fokkit, ég á nóg eftir - Já, og þeir sögðu „við““ Og ég tók á rás og fram úr körlunum vinum mínum, spændi upp brekkuna eins og hún væri þúfa á leið minni. Og rétt handan þúfunnar var markið langþráða.

Svona var þessi saga, asnaleg dæmisaga sem hljómar eins og saga af brjóstum og gömlum körlum en er í reynd saga um ... ég veit ekki hvað ... - Hvað var eiginlega pointið með þessu? - Jú, ég vildi koma að mynd af mér frá Napólí. Það var það. Eða var það: Ef maður hleypur ekki nógu hratt þá er bara að hlaupa hraðar?

Skiptimiði

2006-06-19T23:47:00.000Z

Almenningsvagnar eru þarfaþing. Fyrir 250kall kemst ég alla leið norðan frá Akranesi suður til Reykjavíkur og langt vestur í bæ - og þarf bara að skipta einu sinni um vagn á leiðinni. Fæ skiptimiða og framvísa honum í næsta vagni sem fer frá Mosó. Laggó. Klukkutími liðinn og ég búinn að lúslesa blaðið og minningargreinarnar líka.

Skiptimiðar eru merkilegir, eru ávísun á framhald. Ef við líkjum lífinu við ferðalag, eins og Reykjavíkurskáldið Tómas vildi hafa það, vilja sumir meina að lífið sé eins og ferðalag ofan af Skaga og langt suður í Vesturbæ Reykjavíkur. Með skiptimiða og öllu. Þessir sumir skiptast hins vegar svona gróft séð í tvo hópa; einn vill meina að við ferðalangarnir fáum skiptimiðann við upphaf ferðarinnar eins og gengur og gerist í strætó, en hinn vill hins vegar hafa þetta þannig að við fáum hann ekki fyrr en við ferðarlok og þá aðeins að því tilskyldu að við höfum hagað okkur vel á leiðinni; ekki hent rusli á gólfið, að við höfum staðið upp fyrir gömlum konum og alls ekki reynt að fara með ís um borð í vagninn. (Það sem hins vegar má í þessum vagni, ólíkt gulu strætóunum, er að það má spjalla við vagnstjórann á meðan á akstri stendur, það er beinlínis skylda.)

En þetta er náttúrlega bull og vitleysa. Eins og biskupinn sagði. Lífið er jú sannarlega ferðalag en bara með einum vagni og enginn skiptimiði í boði. Svo það er eins gott að maður njóti ferðarinnar. En, hver láir svosem þessum sumum þegar ferðalagið liggur um djúp og dimm göng og endar í Mosfellsbæ!

Myrkursmegin mánans

2006-06-13T04:40:00.000Z

Stefnumót við Gilmour, Mason og Right, Lexington, Kentucky, vorið 1988

Does anybody here remember Vera Lynn? Ég er skiptinemi í Cincinnatiborg í Ohioríki. Átján ára. Búinn að hlusta á Pink Floyd síðan ég var þrettán; Final Cut, síðasta platan sem þeir gerðu allir saman, hafði farið vel í mitt gelgjaða þunglyndi, margspiluð í Marantz fermingargræjunum mínum (sem ég, nota bene, á ennþá og nota). Pink Floyd eru löngu hættir og útséð með það að maður fái að sjá þá á tónleikum. En hvað gerist. Þeir Gilmour, Mason og Right koma saman í einu stundarbrjálæði og gera plötuna Momentary Lapse of Reason. Og túra.

Ég trúi ekki mínum eigin skynfærum þegar ég frétti að sveitin ætli að halda tónleika á stórum íþróttaleikvangi handan Ohio árinnar. Samt kaupi ég miða og fæ þá Francesco og Rafa, vini mína og skólafélaga frá Ítalíu og Spáni, til að slást í för með mér. Er þetta draumur eða bara one of these days? Þeir jafnspenntir og ég. Og nú vantar bara farið. Redda því með amerískri vinkonu minni, kærasta hennar og vini í japönskum smábíl. Pink Floyd er internasjónal. Talar til þeirra sem vilja heyra. Læt mig hafa það að kúldrast aftur í skotti í hálftíma akstri í það minnsta.

Spenningurinn er svakalegur. Liðsmenn Floyds hins bleika eru frægir fyrir að vera myndfælnir. Myndatökur bannaðar: Leitað við innganginn. Kameran samt meðferðis því ég ÆTLA að ná góðum myndum. Tek myndavélina í sundur og kem aðdráttarlinsunni fyrir í nærbuxunum þannig að ég lít út eins og vel vaxinn pornóleikari, en Francesco sér um að smygla boddíinu inn. Og allt gengur eftir. Það er þreifað og þuklað við innganginn en ekki á hinum allra heilögustu stöðum.

Salurinn risastór, sá stærsti sem ég hef komið í. Okkar sæti efst og aftast. Útsýn samt góð, og sándið, maður lifandi: Búmmm. Og sjóvið eftir því. Smelli af tveimur, þremur filmum 400 asa (stækkaði eina og rammaði inn eftir tónleikana). Við erum eins og litlir strákar að hitta Íþróttaálfinn í eigin persónu. Við föðmumst þarna á pöllunum og gott ef við grátum ekki líka. Við erum að horfa á goðin okkar og hlusta á tónlist sem við héldum að við fengjum aldrei að upplifa læf. Ég hugsa til Kalla vinar míns heima. Wish you were here. Við Kalli áttum Pink Floyd saman.

Stefnumót við Roger Waters
Reykjavík, sumarið 2006

Nú var komið að því að ég sæi og heyrði það sem uppá vantaði af Pink Floyd: Nú var það höfuðpaurinn, sjálfur yfirséffinn, sækadelinn og æðstiprestur hins grúfaða þunglyndis, herra Waters. Og hann hafði með sér gamlan félaga, trymbilinn og múrarann Mason.

Keyrði á mínum Skódabíl ofan af Skaga. Nú sjálfur við stýrið og einn á ferð. Átján ár liðin frá síðustu fundum við Floydsins fríðu hljóma. Satt að segja ekki sama eftirvæntingin, en samt spenntur. Nú yrði bleik brugðið ef Rogerinn rokkaði ekki. Ég var séður og lagði bílnum undir Úlfarsfelli og gekk yfir golfvöllinn stuttan spöl að Egilshöll. Þannig ætlaði ég að losna við það að verða innlyksa með bílinn eins og raunin varð með þá sem lögðu of nærri höllinni.

Var kominn klukkan átta þegar tónleikarnir áttu að byrja. Löng röð við innganginn. Gekk aftur með henni til að finna upptökin. Virti fyrir mér fólkið í röðinn og fór að reikna út svona sirka meðalaldurinn. Niðurstaða: plús mínus 40 ár. Gekk áfram þangað til maður einn, um sirka fertugt, benti mér á að ég væri í raun að ganga í kolranga átt; að röðin byrjaði nefnilega handan við hæðina sem skildi að bílastæðið framan við höllina og veginn hinumeginn. „Ertu að segja það satt“, sagði ég. Hann kinkaði kolli og ég vatt mér yfir hæðina. Og sjá, þar var önnur röð og lengri. „Allt í góðu lagi“, hugsaði ég, „þeir fara ekki að byrja tónleikana fyrr en flestir eru komnir í hús“.

Röðin var löng og sagt er að hún hafi spannað tvö póstnúmer. Eftir tuttugu mínútur var ég búinn að fá ósýnilegan stimpil á handarbakið og kominn inn á svæði A. Tímasetningin gat ekki verið betri; Rogerinn plöggaði í bassann og taldi í, á íslensku: Upp með Múrinn. Þetta var ekki leiðinlegt og ekki heldur það sem á eftir kom. Tók mér stöðu aftast á A svæðinu og íklæddist gæsahúðinni:

How I wish, how I wish you were here.
We're just two lost souls
Swimming in a fish bowl,
Year after year,
Running over the same old ground.
What have we found?
The same old fears.
Wish you were here.

Minnispunktar fyrir næstu tónleikaferð:
- Taka með mér vatnsbrúsa.
- Fara í ofurháu glamrokkskónum mínum eða á stultunum hennar mömmu (til að sjá betur).
- Hafa með Íbúfen (hálsrígurinn sko).

> Ekki nóg. HLUSTAÐU þá á 5.30 mín af ferðasögunni.

Trúverðugleiki Fréttablaðsins

2006-06-12T12:43:00.000Z

Man einhver eftir Auðunni Georg Ólafssyni? Trúlega fáir. En Markúsi Erni? - Jú, bíddu við, var hann ekki útvarpsstjóri ... en festist í lyftu ... og?

Jóhann Hauksson fréttamaður hefur átt erfitt á fjölmiðlum síðustu misserin. Hann var dagskrárstjóri á Rás 2 með starfsstöð á Akureyri þangað til honum ofbauð (eins og mörgum, mörgum fleirum) ráðning fyrrnefnds Auðuns Georgs í starf fréttastjóra RÚV og sagði upp.

Fékk þá inni á Fréttablaðinu og hefur verið með bestu og mest áberandi blaðamönnum þess blaðs sem þó hefur ekki farið batnandi á síðustu mánuðum. Er bara satt að segja orðið hundleiðinlegt aflestrar.

Jóhann Hauksson er greinilega maður með skoðanir og prinsippin í lagi. Hann lét ekki bjóða sér ruglið á RÚV og gekk út. Nú var hann, að eigin sögn, lækkaður í tign á Fréttablaðinu, þ.e.a.s. færður úr þingfréttum yfir í erlendar fréttaþýðingar, og hann ekki sáttur við það: Gekk út.

Jóhann hefur nefnilega verið óragur við að tjá sig um menn og málefni í tilþessgerðum dálkum í Fréttablaðinu og í systurmiðlinum NFS. Hann hefur verið gagnrýninn á ríkisstjórnina og fáránleg mál úr fortíðinni eins og nýuppkomið hlerunarmál. En, ég held að maðurinn sé nú bara fyrst og fremst gagnrýnin, punktur. Og það er nákvæmlega það sem lesendur Fréttablaðsins þurfa á að halda, hafandi önnur blöð sem leynt og ljóst ganga erinda ákveðinna afla í þjóðfélaginu.

Jóhann virðist semsagt hafa haft fullmiklar skoðanir samkvæmt ráðamönnum á Fréttablaðinu. Og Jóhann lætur greinilega ekki troða á sér og fer. Það er ekki auðvelt að vera prinsippmaður á Íslandi í dag.

Í þessu samhengi er kannski fróðlegt að lesa eldri pistil hér í Gúrkunni um Þorstein Pálsson og Fréttablaðið

Niðurlag Hallgríms Helga í pistli í Fréttablaðinu í dag er svona:

„Eina afleiðing uppljóstrunar um samráð olíufélaganna var afsögn borgarstjóra R-listans. Enn á ný þræðir íslenskt réttlæti sína krákustíga. Fyrsta fórnarlamb símhlerunarmálsins er blaðamaður á Fréttablaðinu ...“

Lesa Hallgrím

HórMang 2006

2006-06-10T13:47:00.000Z

Heimsmeistaramótið í fótbolta (HM) er nú hafið í Þýskalandi og stendur víst næstu vikur. Ef einhvern tímann er þess virði að horfa á fótbolta þá eru það viðureignir þessa móts. Ég býst þó ekki við því að sjá nokkurn leik því þeir eru sýndir í læstum útsendingum. Hélt að það væru einhver lög um fótboltann hér í Evrópu sem kvæðu á um að leikir sem þessir yrðu að vera sýndir í opnum útsendingum. Kannski á það bara við um úrslitaleikina.

En, það er stór SVARTUR BLETTUR á þessari keppni. Svo virðist sem töluverður fjöldi þeirra karlmanna sem sækja Þýskaland heim til berja tuðrusparkið augum geri líka kröfu um að geta keypt sér kynlífsþjónustu. Við skulum ekki fara út í þá umræðu hér hvort sú meinta þjónusta eigi rétt á sér eður ei, en svo er málum háttað í Evrópu að margsannað er að stór hluti þeirra kvenna og stúlkubarna sem þessir karlmenn kaupa til lags við sig stundar EKKI þá „þjónustu“ af fúsum og frjálsum vilja. Þvert á móti: eru þrælar glæpaflokka sem neyða þær í þessi ógeðfeldu viðskipti að viðlögðu ofbeldi og jafnvel dauða. Yfirvöld þeirra borga og landa sem halda keppni af þessu tagi ættu að sjá sóma sinn í því að uppræta þessa starfsemi í stað þess, eins og rætt hefur verið um í fjölmiðlum, að vera á bandi þeirra sem vilja anna eftirspurninni. Hórmang er ekki samboðið sönnum íþróttaanda. FIFA ætti kannski að víkka „Fair play“ konseptið sitt út til þjóðfélagsins alls.

Það er annars merkilegt að orðið „knattspyrna“ hafi fest sig í sessi í málinu okkar. Hefur þótt fínna að nota það orð heldur en „fótbolti“, þótt við notum orð af sama meiði um aðrar boltaíþróttir eins og handbolta og körfubolta. En, þetta orð, „knattspyrna“ er eiginlega bara vitleysa því ekki spyrnir maður við boltanum heldur sparkar maður í hann. Samt stöglumst við á þessu að leikmaður taki vítaspyrnu þegar hann augljóslega sparkar boltanum að markinu en spyrnir ekki við honum. Ef riddarar græna vallarins ferðuðust hins vegar um á rassinum mætti vel hugsa sér að þeir spyrndu við boltanum þegar þeir kæmust í færi við hann. Málfarsráðunautur á RÚV benti á þetta.

RÓMARVEFURINN - ertu með?

2006-06-08T12:25:00.000Z

Uppstilling

2006-06-05T02:47:00.000Z

Vigga og Bassi. Bassi og Vigga. Vigga spilar ekki á bassa en Bassi spilar stundum á Viggu. Vigga er samt bassa og Bassi alto. Samt er Vigga soprano og Bassi basso. Þegar Vigga segir laggó segir Bassi basta. Vigga vill ekki súpur frá Viggo og Bassi kann ekkert á bassa. Svona eru Vigga og Bassi. Þau geta bara ekkert að þessu gert og ég ekki heldur og þetta er alveg klikkað.

Þaðerbaraeinsogþaðer

2006-06-05T02:21:00.000Z

Eins og fram hefur komið hér í Gúrkunni á Rómarvefurinn 5 ára afmæli. Af því tilefni sendi ég út fréttatilkynningu til fjölmiðla og það í fyrsta skipti frá því vefnum var hleypt af stokkunum. Ég er að sjálsögðu afskaplega innvolveraður í vefinn; einn daginn finnst mér hann algjört drasl, hinn bara nokkuð góður. En, ef ég reyni að vera nokkuð ærlegur við sjálfan mig og kannski pínu góður þá má kannski segja sem svo að þetta sé ágætur vefur, a.m.k., eins og enskurinn segir, „a work in progress“.

Fimm ár á netinu er alveg hellingur. Skoðum þetta aðeins. Þegar ég lagði drögin að Rómarvefnum sá ég fram á verulegan fjárhagslegan ávinning; allar þessar þúsundir Íslendinga sem ferðast til Ítalíu ár hvert myndu náttúrlega sækja vefinn heim og það myndu auglýsendur ferða og annars sem tengist Ítalíu hér heima svo sannarlega kunna að meta. Ég sá hins vegar fljótt að þetta væri eiginlega ekki svona. Kommon, þetta var árið 2001: það voru allir í e.k. drauma - vef - ehf - geimgöngu til sigurs fyrir mannkyn allt. Spútnikfyrirtæki í netbransanum sátu um bólugrafna fyrsta árs tölvunarfræðinema í háskólanum og buðu þeim milljónir fyrir að í guðanna bænum að hætta námi og byrja að vinna hjá sér. Svona var tíðarandinn. Og ég dansaði með eins og margir aðrir. Á netinu var hægt að græða skrilljarða.

Fimm ár á netinu er nefnilega alveg hellingur. Netbólan sprakk en Rómarvefurinn hélt sínu striki, hangir enn uppi og sækir enn í sig veðrið. En, verðið. Bullandi mínus. Ég gerði máttlausar tilraunir til að fá auglýsendur. En, hver auglýsir á vef sem fær 3-400 gesti á viku? Ég er löngu hættur að reyna að fá auglýsendur og er bara nokkuð stoltur yfir því að halda úti vef fyrir eiginn reikning sem mörgum finnst vera gagnlegur og er algerlega án auglýsinga. Fyrir utan mömmu; hún fær að auglýsa gratis sína frábæru skó sem hún flytur inn frá Danmörku eru bara mjög góðir.

Það er bara nokkuð sáttur lénsherra sem hér skrifar, herrann á léninu romarvefurinn.is sem hugsar sem svo að hann eigi þó allavegana nokkra þræði í vefnaðinum á fyrsta áratugi netaldar. Og pæliði í því hvað sumir sækja í söguna; einn af þeim vefjum á árdögum netaldar sem eru hvað langlífastir er vefur um gömlu Róm sem einn armur Íslendingur heldur úti.

Kólosseum bíður dags

2006-06-02T08:54:00.000Z

Dagur Kári er listamaður að mínu skapi. Svona innhverfur og blússandi telenteraður. Sá Nóa í Háskólabíói á sínum tíma og fannst myndin frábær. Sá samt bara helminginn af henni; var með einhvern fjandann í augunum og þurfti því að hafa þau meira lokuð en opin og var þar að auki gleraugnalaus. En samt ... snilldin er augljós blindum manni. Sá ekki Fullorðna fólkið. Gott að búa á Akranesi, vera utanbæjarmaður og geta borið fyrir sig fásinnið hér og bíóleysið. Afsökun.

Dagur er listamaður með innistæðu. Ekkert kredit, bara debet. Og nú hefur annar öndvegis listamaður samþykkt að vinna með Degi. Vel að því kominn að hlotnast sá heiður að fá slíkan töframann í lið með sér sem Waits er.

Ég hef verið að endurnýja kynni mín við Tom Waits. Það er merkilegt að nokkrir hrjúfustu og rámustu tónlistarmenn rokktónlistarinnar eru líka einstakir ballöðusmiðir. Þetta eru meistari Waits, Nick Cave og svo auðvitað Lou Reed. Búinn að sjá og heyra tvo þeirra á tónleikum, en Tomminn er eftir. Hann hlýtur að drífa í einu stykki tónleikum fyrst hann er að koma hingað og leika.

This one's for the balcony
And this one's for the floor
As the senators decapitate
The presidential whore
The bald headed senators
Are splashing in the blood
The dogs are having someone
Who is screaming in the mud
In the colosseum tonight

Meira að segja Tomminn á eitt lag um Kólosseum í Róm.

E.s. Tom Waits telst varla til rokktónlistarmanna, en hverning í fjandanum á maður eiginlega að flokka kallinn? Í iTunes er tónlist hans flokkuð undir „Alternative and punk“! Hvað er þá Bubbi; Allt og ekkert runk? (Ekki að þeir séu sambærilegir; þetta bara rímaði.)

Myndin af Tomma er úr myndinni Kaffi og sígarettur eftir annan góðan leikstjóra, Jim Jarmusch.

> Um Kólosseum má fræðast í Rómarvefnum.

Rómarvefurinn 5 ára

2006-05-29T00:03:00.000Z

Ferða-, menningar- og söguvefurinn RÓMARVEFURINN fagnar fimm ára starfsafmæli um þessar mundir. Vefurinn er, eins og nafnið gefur til kynna, helgaður menningu og sögu Ítalíu með sérstaka áherslu á borgina þangað sem „allir vegir liggja“.

RÓMARVEFURINN er yfirgripsmikill vefur og sá eini sinnar tegundar á Íslandi. Vefurinn hefur það að markmiði sínu að miðla vönduðum upplýsingum um sögu og menningu Ítalíu í nútíð og fortíð ásamt greinargóðum upplýsingum fyrir íslenska ferðamenn. RÓMARVEFURINN leggur mikið upp úr því að upplýsingar séu miðaðar við íslenska ferðamenn, að allt efni sé á íslensku og að birta efni sem segir frá kynnum Íslendinga af Ítalíu.

RÓMARVEFURINN er uppfærður reglulega og oft fjallað um málefni líðandi stundar á Ítalíu. Stöðugt bætist við efni vefjarins. Meðal efnis í vefnum eru ferðaupplýsingar um Róm, greinar um páfa og Páfagarð, stjórnkerfi Ítalíu, samskipti Íslands og Rómar fyrr á tímum, óperu og myndlist, matarumfjöllun og uppskriftir - auk ýmissa pistla og greina annarra um aðskiljanlegustu efni.

RÓMARVEFURINN er vel sóttur af fólki á öllum aldri, ekki síst þeim sem eru að hugleiða ferð til Ítalíu. Vefurinn er einnig töluvert notaður af nemendum grunn- og framhaldsskóla og svo þeim sem hafa áhuga á sögu Rómar. RÓMARVEFURINN hefur fengið góða umsögn, jafnt hjá almenningi sem fagmönnum, og er t.a.m. skilgreindur sem námsefni á vef Menntamálaráðuneytisins, Menntagátt.is.

RÓMARVEFURINN er framtak Kristins Péturssonar. Hönnun vefjarins og mest allt efni er á hans könnu, en nokkrir höfundar aðrir hafa lagt vefnum til efni. Kristinn bjó um tveggja ára skeið í Rómaborg og heillaðist svo af sögu og menningu borgarinnar að hann mátti til með að gera þessu skil í máli og myndum; og vefurinn varð fyrir valinu.

... ... ...

E.s Eins sumir vita er kært með Gúrkunni og Rómarvefnum og því fékk þessi ágæti vefur hér inni með fréttatilkynningu þessa. Lengi lifi Rómarvefurinn! Húrra, húrra, o.s.frv.

Silvia Night er alveg allright.

2006-05-19T11:39:00.000Z

Silvía okkar Nótt tróð upp í Aþenuborg í forkeppni Evrópsku söngvakeppninnar í gærkveldi. Hún var gorgeous, silly og sæt, en allt kom fyrir ekki; það var púað á hana áður en hún byrjaði að syngja og það var púað þegar hún hætti. Hún hefur trúlega troðið fullmörgum grískum um tær. Vakti athygli mína að kóreograferingin og látbragð Silvíu var mun ýktara en áður og svo sennilega til þess að undirstrika enn frekar að þetta framlag okkar átti að vera GRÍN.

Get ekki annað en dáðst að leikkonunni að hreinlega nenna að standa í því að vera í karakter í heila viku; byrja dag hvern á því að koma sér í gerfið og svo leika hlutverkið daginn á enda. Silvía varð grófari eftir því sem frægðarsól hennar reis. Það finnst mér alveg rökrétt. Það var kannski ekki alveg pólitískt rétt að gefa skít í Grikkina, en einhvern veginn passaði það týpunni alveg og því finnst mér leikkonan hafa sýnt dirfsku og dug. Fór alla leið án málamiðlana (fokk, jú, sleppti því að vísu).

Ekki sammála kerlingunum sem kvarta undan því að Silvía Nótt sé slæm fyrirmynd barnanna. Kommon, var þessi fígúra einhvern tímann góð fyrirmynd. Það þarf að útskýra karakterinn Silvíu Nótt fyrir börnum. Börn hrífast jafnt af táknum hins slæma sem hins góða. Glanni gæpur er ekki beint fyrirmyndar drengur. En, það vita börnin og finnst hann samt flottur, a.m.k. pínu spennandi (karakterinn serm gerir þættina um Latabæ þess virði að horfa á þá).

Ég er ekki viss um að leikkonan Ágústa Eva hafi sett markið á sigur í Aþenu. Þá hefði hún tæklað þetta öðruvísi. Öllu heldur virðist hún hafa sett sér það að fanga athygli fjölmiðlunga og tókst það all rækilega. Ég er svona nokkurn veginn viss um að Silvía Nótt fái fjölmörg tilboð um framkomu í sjónvarpsþáttum og fríksjóvum álfunnar og geti haft meira en nóg að gera næstu misserin. Ef leikkonan nennir þá að standa í því.

Evróvisjón er fríksjóv. RÚV gæti nú aldeilis sparað sér peninginn sem það tímir hvort eð er ekki að eyða með því að fá fjöllistamanninn Ladda til að flytja fram-lag okkar næst. Þá væri hægt að halda undankeppni þar sem Laddi flytti sama lagið í svona sirka tíu gerfum og pöpullinn veldi úr; hvort við sendum Elsu Lund, Eirík Fjalar, Skúla rafvirkja, Þórð eða einhern annan úr persónugalleríi meistarans. Laddi er líka lagasmiður góður svo hann færi eflaust létt með að setja saman eitt lag. Svo verður Laddi sextugur á næsta ári.

En, í guðanna bænum ekki Geir Ólafs. Það væri of fríkað.

Breyskir menn

2006-05-19T11:34:00.000Z

Svona til að bera í bakkafullan lækinn ...

Eyþór Arnalds, nýbúi og oddviti Sjálfstæðismanna í Árborg, fór í sextugsafmæli á laugardaginn var og fékk sér neðan í því. Það væri svosem ekki í þetta blogg færandi nema fyrir þær sakir að frambjóðandinn settist að svo búnu upp í jeppabíl sinn ásamt spúsu og keyrði af stað áleiðis austur fyrir fjall. Vildi þá ekki betur til en svo að á vegi Ökuþórs var staur einn - ekki beint á veginum heldur utan vegar eins og reglur gera ráð fyrir. Frambjóðandinn keyrði semsagt út af veginum og á staurinn. Staurinn bognaði og bíll, en ökumaður og farþegi ekki meira en svo að þau ákváðu að halda áfram leið sinni en skipta þó um hlutverk í bílnum. Spúsa settist undir stýri en oddviti braut odd af oflæti sínu og gerðist farþegi. Þau náðu þó ekki lengra en í Ártúnsbrekkuna. Þar stöðvaði þau pólitíið, handtók utanbæjarfólkið og kom þeim fyrir bak við lás og slá.

Eyþór Arnalds gerði stór mistök þetta kvöldið og tilviljun ein hefur væntanlega ráðið því að það var staur sem hann keyrði á en ekki maður eða menn. En, ég á bágt með að dæma hann, breyskur maðurinn sem ég er. Hef þó haldið þá reglu í heiðri að láta bíla alveg eiga sig eftir að ég hef neytt áfengis. Það er skelfilega algengt hér á landi að fólk keyri ölvað; ölvunarakstur er stór meinsemd í íslensku samfélagi. Einn meiriháttar dómgreindarskortur hjá stórum hópi fólks. Talandi um þetta; almennt fyllerí og misnotkun áfengis er eitt stórt vandamál hér á landi. Þetta er spurning um mentalítet: Mentalítetið líður fyllerí og líður líka fyrir það. Allir inn á Vog!

En, hver er þessi Ökuþór Arnalds? Gúrkan er hér með stutta upprifjun.

Eyþór Arnalds er fertugur fýr á framabraut. Ól sinn listræna mann í Vesturbænum í Reykjavík, gekk í Hagaskóla og svo MH held ég. Lærði lengi á bumbufiðlu og spilaði klassík, en safnaði svo hári, horggrannur strákurinn, og fór að spila popp með Björku og „hafði aldrei séð aðra eins frystikistu“. Tók þátt í leiklistarstarfi og var drífandi í fjöllistahópnum Veit mamma hvað ég vil? Svo var Todmobile sett á stað og skröltir víst enn. Svo gerði strákur hlé á poppstandinu, smellti sér í jakkaföt, kom sér upp alvöru bumbu og fór í forstjóraleik með galdrastrákunum í Oz. Þegar það ævintýri allt var úti fór okkar maður bara að braska með kaffi og timbur í austurlöndum og hellti sér út í borgarpólitík.

Stútur undir stýri, er úti framboðsævintýri? Nei, það held ég ekki. Fólk kann að meta breyska menn og sérstaklega þá sem kunnna að skammast sín. Frá því að Ökuþór steytti á staur og rankaði við sér hefur hann, að því er virðist, haldið rétt á sínum spilum, unnið vel úr krísunni, valið orð sín vel; bæði þau sem verður að segja og hin sem gott er að sleppa - og umfram allt verið auðmjúkur og sýnt það að hann kann að skammast sín.

Sá magnaði félagsskapur SÁÁ stendur fyrir árlegri sölu sinni á álfinum þessa helgina. Ég veit um einn vænlegan kandídat í sölumennskuna í Árborgarskýri.

Frambjóðendurnir og börnin

2006-05-12T00:28:00.000Z

Ég þekkti einu sinni mann sem nú er látinn. Hann var svona duldið spes. Var ungur maður vinstrisinnaður en lét síðan heillast af styrk og stefnu Sjálfstæðisflokksins. Var Davíðsmaður. En, hann var líka soldið skotinn í Hitler og Mússolíní. Trúlega ekki því sem þeir gerðu, heldur valdinu, styrknum, samheldninni. Hann komst yfir gamat póstkort úr Þýskalandi nasismans sem hafði að geyma mynda af Hitler að vísitera einhvern söfnuðinn úti á hinni þýsku landsbyggð. Foringinn hefur tekið barn upp á arminn og bæði brosa breitt, brjálæðingurinn og barnið. Þessari ógeðfelldu mynd stillti minn maður upp við rúmstæði sitt - og af engri annarri ástæðu en til þess að ögra hneikslunargjörnum manni eins og mér.

Goddur, Guðmundur Oddur myndrýnir og prófessor við LHÍ, kom inn á þetta þema í Kastljósþætti fimmtudagskvöldsins 11. maí sl., þ.e. þetta með leiðtogana og börnin, í tengslum við auglýsingar flokkanna fyrir borgarstjórnarkosningarnar núna. Hann sýndi myndir sem ég hef tekið upp, raðað saman, bætt við og birti hér að ofan.

> Myndina má stækka með því að smella á hana.

Exbévítans bolaskítur

2006-05-10T01:55:00.000Z

Er maðurinnn skítugur í framan, svaf hann yfir sig í ljósum eða missti hann sólkrem yfir sig? Pælið í auglýsingum þessa fólks. Er verið að bjóða það fram til þess að stjórna borginni eða er þetta nýr söngflokkur á vegum nælonsokksins Einars Bárðar? Ég er hreinlega ekki viss.

En, bíðið við, fylgi Framsóknar í borginni er á mörkum þess að vera mælanlegt. Hvaðan koma þá allir þessir peningar í auglýsingarnar? Fann Steingrímur Hemm Hemm loksins gullið sem hann leitaði? Nei, varla, og þótt svo væri þá er hann fyrir löngu orðinn afhuga Framsókn ... eða var það öfugt, varð sóknarliðið viðskila við Frammið?

XB er Hummer. Og hvað er Hummer? Hummer er tákngerfingur þeirrar gerfiveraldar sem Framsóknarflokkurinn hefur talað fyrir síðustu árin; hann er allt of stór, eyðir allt of miklu og er ljótur. Það er því meira en táknrænt að Framsókn í Reykjavík, sem þó kýs að bjóða fram undir öðrum merkjum, auglýsir offramboð sitt á einum svörtum, feitum, mengandi Hummer. Hvað bjóða þau næst: XB ætlar að tryggja öllum (lán fyrir) Hummer í heimreiðina!

Ex bé nihil fit = Úr engu verður ekkert.

Sjoppur - sætar minningar

2006-04-25T11:49:00.000Z

Ég fór allt í einu að hugsa um sjoppur. Merkilegir staðir sjoppur. Sjoppulegir staðir sjoppur. Sætir staðir sjoppur. Allt morandi í sælgæti og fátt annað. Brjóstsykur, súkkulaði, lakkrís, gos og ís, sómahamborgarar, pylsur og samlokur, kók í dósum, gleri og plasti, stór, lítil, risastór, súper, kókosbollur, lindubuff og staurar ...

Sjoppan er sennilega sterk í minningunni hjá öllum Íslendingum. Öllum. Barn kemur inn í sjoppu og dýrðin blasir við því: Líkaminn og löngunin öskra á nammi, nammi, nammi! En, það er hár varnarmúr sem skilur barnið frá sælu góðgætisins. Gamall karl, kona eða unglingsstelpa hinum megin afgreiðsluborðsins. Handhafar og útdeilendur gæðanna. „Hvað ertu með mikinn pening væni?“

Það hefur ekki vantað sjoppur á Íslandi. Ekkert bæjarfélag er svo aumt að þar sé ekki sjoppa. Ef það er engin sjoppa flýttu þér þá í burtu. Engin sjoppa, engin menning. Engin sjoppumenning. Einu sinni hétu allar sjoppur eitthvað, það er í stærri bæjunum þar sem fólk er vel sjoppað. Og virðulegri sjoppurnar höfðu orðið „söluturn“ að e.k. fornafni, hétu þá t.d. Söluturninn Tvisturinn. Nú heita sjoppurnar bara Bónus vídeó.

Einu sinni vann ég í sjoppu. Það var leikhússjoppa - ekki í turni heldur bragga. Revíuleikhúsið sýndi farsann um Karlinn í kassanum í Hafnarbíói, hermannabragganum gamla sem stóð neðst við Barónstíginn og Reykvíkingar muna e.t.v. eftir úr Rokki í Reykjavík. Nema hvað, þarna var okkur Frissa, syni Sögu Jóns, falið að selja úr leikhússjoppunni fyrir sýningu og í hlénu að sjálfsögðu. Það var keypt Nizza, Pipp, lakkrís og leihúskonfekt, Ópal og svo auðvitað lítil og ísköld kók með röri fyrir varalituðu dömurnar. Pössuðum alltaf upp á það að kókið væri vel kælt og rörin rauð. Og við pössuðum líka upp á það að smakka vel á því sem við vorum að selja því það er eitt af lykilatriðum í sölumennsku að vita hvað maður er að selja. Þegar maður er ekki nema 13 ára er svo margt sem maður hefur ekki smakkað.

... karamellur, kúlur og möndlur, popp, kartöflupinnar og saltstangir, ópal, tópaz og nóa, appelsín, malt, pilsner og póló, appolo, sambó og krumma, sígarettur, vindlar og píputóbak, dagblaðið og vísir, sannar sögur og tígulgosinn.

Páskaspjall

2006-04-13T17:16:00.000Z

Nú ríkja dagar hinna löngu skugga. Tilveran er þýskur expressjónismi. Vor og haust eru mínar eftirlætis árstíðir. Sólin er þá örlát á geisla sína, en geislarnir fara lágt og efna til skuggasýninga inni sem úti.

Annnars hafa orðið hálfgerð pólskipti hér á landi síðustu misseri. Lítið er orðið vetrarlegt við veturinn, nei; fyrir mér nær haustið fram í desember og ef veturinn nær einhverjum tökum á láglendinu þá er það í mesta lagi í örfáar vikur. Svo er komið vor. En, sumrin? Ég veit ekki með sumrin. Eru þau betri eða verri en þau voru. Heitari eða kaldari og þá miðað við hvað?

Páskar. Á Spáni og Ítalíu og eflaust víðar er dymbilvikan kölluð helgivika, semana santa / settimana santa. Einhver mesti ferðatími ársins í Róm er um páskana. Helst eru það ítalskir ferðamenn sem streyma til höfuðborgar sinnar. Þá verður stappað í borginni. Svo allt rólegt aftur, þangað til sumarvertíðin hefst.

Hjá sannkristnu fólki eru páskar helgasta hátíð ársins. Þá er þess jú minnst að Kristur var krossfestur og að hann hafi síðan risið upp frá dauðum. Allt samkvæmt guðlegu plani. Hér á Íslandi tengjum við páska aðallega við súkkulaði. Þannig er það í minni minningu allavega. Mína eftirminnilegustu páska átti ég hins vegar í Malaga á Spáni og í Róm á Ítalíu sem áhorfandi helgihalds kaþólskra. Vorið 1994 bjuggum við Hildur í Andalúsíu. Helgivikuna vorum við í borginni okkar Malaga, en heimsóttum svo vinkonu okkar í Sevillu um helgina. Í báðum borgunum varð ég gagntekinn af helgisiðum innbyggjara; allri þeirri sjón- og tónrænu veislu sem boðið var uppá á götum úti. Blogga um það seinna. En, núna aðeins um ...

Róm, föstudagurinn langi 1999. Jóhannes Páll páfi leiðir táknræna passígöngu sem hefst innan í Kólosseum og endar uppi við kór Venusarhofsins þar fyrir ofan; byrjar sem sagt í fornu sláturhúsi kristinna manna sem nú hefur status helgrar kirkju og endar í heiðnu hofi. Þetta var afar hátíðleg athöfn tóna og texta í ljóma kyndla jafnt sem rafljósa, en það sem þó var áhrifaríkast var hægur gangur páfa og þögnin sem ríkti meðal mannfjöldans sem þátt tók í athöfninni í þessu magnaða umhverfi.

Langi frjádagur er ekki frídagur hjá Ítölum, en það er páskadagur hins vegar og annar í páskum. Natale con toi, pasqua con chi che voi! – segja Ítalir: jólin með þínum, páskana með þeim sem þú kýst. Einnig segja þeir: Jólin inni, páskana úti - enda komið vor. Á páskum gæða Ítalir sér á súkkulaðieggjum eins og Íslendingar þekkja.

Eitthvað það rómantískasta sem ég hef gert - og þótt ég segi sjálfur frá - er þegar ég fann súkkulaðibúð eina í Róm og fékk starfsfólk þess til að útbúa fyrir mig allsérstakt páskaegg að gefa Hildi minni. Súkkulaðibúð þessi er af gamla skólanum þar sem m.a. er hægt að velja sér páskaegg af öllum stærðum og gerðum, ráða innpökkun og því sem fer inn í eggið. Efnahagurinn leyfði ekki demantshring og stærð eggsins rúmaði ekki sportbíl, svo ég keypti lítið ilmvatnsglas og skrifaði eitthvað fallegt á kort og fékk starfsfólk súkkulaðibúllunnar til að setja þetta inn í sérvalið egg og loka. Og þetta hitti í mark, nema hvað!

Akrafjall

2006-04-03T22:30:00.000Z

Gekk á Akrafjall laugardaginn 1. apríl í góðum félagskap vinar míns Jóns Knúts. Jón er göngugarpurinn í teyminu; hann drífur mig með sér að ganga á fjöll, ég fæ hann hins vegar með mér í hlaup. Þá er venjulega hlaupið frá Vesturbæjarlauginni góðu og gjarnan út í Nauthólsvík og kannski austur fyrir Öskjuhlíð.

Nema hvað, það var skjannasól og nokkuð vindsamt, Mýrarnar í ljósum logum norðan megin en lítill neisti suður á Kjalarnesi að myndast við að verða að miklu báli. Skraufþurrt landið freistar brennuvarga.

Akrafjall er magnað fjall og það verð ég að játa að ekki þekkti ég hið sanna andlit þess áður en ég flutti hingað upp á Skaga. Fjallið sýnir nefnilega ekki Reykvíkingum sitt rétta andlit. Og áður en ég flutti hingað var Akrafjall bara svona meira fjólublár draumur í fallegu lagi um Esjuna. Man ekki einu sinni eftir að hafa veitt fjallinu eftirtekt þau skiptin sem ég keyrði út um skut Akraborgarinnar og brunaði inn og strax út úr bænum á leið eitthvert norðar og vestar.

Fjallið er svipmikið þar sem það lúrir hérna á nesinu milli Hvalfjarðar sunnanmegin og Leirárvogs norðantil; eiginlega tvö fjöll sem taka höndum saman með Berjadal á milli sín. Við gengum á Suðurfjallið og upp á svipmikinn tind þess sem heitir Háihnjúkur sem er þó sá lægri tvegga tinda, þetta 555 metrar. Hæst rís fjallið því á Geirmundartindi norðanmegin í 643 metrum.

Útsýnið var blátt og áfram og sem ég stóð þarna uppi á Háahnjúk með Norðfjarðar-Knúti, tveimur hröfnum og helvítinu honum Kára þá sýndist mér ekki betur en það væri eitthvað bogið við sjóndeildarhringinn.

Svo töltum við niður og það þýðir ekkert að hringja í mig því fjallið hirti símann. Nú er ég bara í sambandi við náttúruna.

> Hér má lesa um Akrafjall á fróðlegum vef Akraneskaupstaðar. Myndin er af Háahnjúki.

Vefur

2006-03-31T10:25:00.000Z

Er að skila af mér nýjum vef sem ég hannaði fyrir Sálfræðiráðgjöfina á Laugavegi 59 í henni Reykjavík. Það er satt að segja nokkuð um liðið síðan ég setti síðast upp vef, en þetta er alltaf jafn gaman.

Nú er það spurningin hvort notkun mín á ljósmyndum af lág- og höggmyndum af goðunum Psyche og Amor sé full menningarleg og síður alþýðleg. Nei, er það nokkuð, erum við alþýðan ekki upp til hópa, inn til sveita og gegnumsneitt menningarlega þenkjandi og fróðfús - svona almennt séð, heilt tekið?

> Vefur Sálfræðiráðgjafarinnar er á www.salfraedingar.is.

Garður

2006-03-23T00:00:00.000Z

Trúlega fer margt í þessu bloggi mínu fyrir ofan garð og neðan hjá lesendum þess. Það er þó ekki minn stíll að ríða á garðinn þar sem hann er lægstur; frekar að ég velji mér verkefnin sem erfiðari eru heldur en hin sem eru kannski léttari og fljótunnari. Og allt skal vel úr garði gert. Ég er þó enginn utangarðsmaður þótt ég leyfi mér stundum að sitja hjá garði og hugsa mitt; er vel í húsum hæfur og í görðum græfur.

Í varnarmálum þykir oft gott að setja upp varnargarða. Kínamúrinn er eitt stórt dæmi um slíkan garð og er hann sennilega ríflega sauðheldur. Ekki veit ég þó hvort þessi garður hér á Breiðinni á Akranesi sjáist alla leið utan úr geimnum eins og sá kínverski, en sennilega má sjá hann ef vel er rýnt í Jarðarmyndirnar á Google. Hreint makalaus þjónusta sem þar er boðið uppá. Mér leiðist í Garðabæ, en tek vel á móti fólki þaðan og víðar að þá það ber að mínum garði.

[Myndin er semsagt af grjótgarði rétt við ströndina á hinni s.k. Breið syðst á Skaganum. Akrafjall er svo utangarðs.]

> Garðurinn kemur fyrir í skammmynd sem heitir Rok og horfa má á í vefvarpinu gúrkaTV.

Alltaf að heyra eitthvað gamalt

2006-03-17T16:20:00.000Z

Sat við tölvuna í gær að föndra við orð og myndir. Opið fyrir varpið eins og oftast; á Rás eitt konur tvær að spjalla saman um tónlist. Talið barst suður til Rómar og þá sperrtust mín eyru, hlustirnar víkkuðu út og tal þeirra var ekki lengur mal heldur upplýsingar sem þær numu og báru undir heilann.

Suður í Róm fyrir um einni öld síðan var nefnilega uppi geldingur einn sem var kórstjóri í Sixtínsku kapellunni í Páfagarði. Alessandro Moreschi var geldsöngvari og einn sá allra síðasti sem þá var uppi, en gullöld geldinganna var í barokki 18. aldar.

Það merkilega sem kom fram í spjalli kvennanna var að söngur Moreschis var hljóðritaður. Þetta var árið 1902 og fór upptakan fram við páfamessu í Vatíkaninu. Þetta hafði vakið athygli mína og ég fór að gúgla. Fann upplýsingar um geldinginn, myndir og hljóðritið góða. Setti því saman lítinn pistil að setja á Rómarvefinn og leyfi honum að vera hér líka.

Á vafri mínu um vefinn rakst ég inn á upplýsingavefinn Answers.com sem er mikil fróðleiksnáma orða og mynda.

Síðasti geldsöngvarinn

2006-03-17T16:07:00.000Z

Geldingar (ít. castrati) sem söngvarar eru einstakt fyrirbæri í vestrænni tónlistarhefð, en tímabil þeirra varði frá síðari hluta 16. aldar til um miðja þá nítjándu. Gelding ungra drengja og þjálfun í sönglist var aldrei opinberlega leyfð af kirkjunni en var þó liðin. Það var ekki fyrr en við sameiningu Ítalíu og fall Páfaríkisins 1870 að gelding var með öllu bönnuð.

Alessandro Moreschi (1858-1922) hóf að syngja við páfahirðina árið 1883, en 1898 var hann orðinn stjórnandi kórs Sixtínsku kapellunnar. Hann er eini geldingurinn hvers söngur hefur verið hljóðritaður. Það var víst hending að þessi hljóðritun fór fram, á fyrstu árum þeirrar tækni, því markmið upptökumannanna var víst að taka upp messu páfa; tónlistin fylgdi með. Söngur Moreschi þykir ekki ýkja merkilegur sem slíkur, en heimildin er einstök og sú eina sem til er um geldingssöng.

Ekki skyldi líta á hljóðritið sem dæmi um castrati-söng 18. aldar því talið er að Moresci hafi verið langt frá sönghefð hins fræga Farinellis. Síðasti castrato-inn sem söng á sviði, Velutti, hafði látið af því um þrjátíu árum áður en Moreschi fæddist. Söngur þess síðarnefnda tilheyrir því söngheimi síðari hluta 19. aldar kirkjutónlistar en ekki barokkóperusöng eins Velutti flutti hann.

Hér getur þú hlustað á geldsöngvarann Moreschi syngja Ave Maria við messu í Páfagarði árið 1902.

Bank, bank!

2006-03-14T09:26:00.000Z

Bankinn minn er búinn að taka upp nýtt nafn, kennimerki og dumbrauðan lit - heitir ekki lengur því gagnsæja nafni Íslandsbanki (þ.e. banki sem upprunnin er og starfar m.a. á Íslandi) heldur Glitnir. Nú ætlar gamli bankinn minn sameinaður fyrrum dótturfyrirtækjum í eina meiriháttar útrás til ... úha, haldið ykkur: Noregs.

Starfsvettvangur Glitnisbanka er því Ísland og Norge og því ekki nema von að sveitastrákurinn Bjarni bankastjóri Ármanns hafi talið fulla þörf á nafnbreytingunni þar sem Norðmenn skilja að sjálfsögðu ekki bofs í því hvað framandorðið Íslandsbanki þýðir.

Hef ekki lengi heyrt lélegri rök fyrir að því er virðist ónauðsynlegri nafnabreytingu með öllum þeim tilkostnaði og ruglingi sem fylgir. Nema - og takið nú eftir - nema þetta sé einmitt úthugsuð leið til að losna við Íslandstenginguna sem hingað til hefur þótt flott en stefnir nú í að verða útrásarvíkingunum fjötur um fót.

... ... ...

„Bank, bank, halló, er einhver heima?: Það er allt að fara helvítis til!“ - Nei, nei, ekki mín skoðun og svo sannarlega ekki stjórnvalda sem kóa og kóa með Alcoa og bönkunum.

En, þetta segja bankar og fjármálagreiningarfyrirtæki á Norðurlöndum og víðar. Og svartsýnisspárnar stigmagnast; verða svartari og svartari, súlurnar í súluritunum hafa skotist langt niður úr kortunum og eru leið til ... þið vitið hvert.

Slæmu fréttirnar:
Danski fjárfestingarbankinn Nykredit varar við íslenska hagkerfinu og ráðleggur fjárfestum að innleysa þegar skuldabréf sín í íslenskum bönkum. Áður en það verði of seint.

Yfirmaður greiningardeildar fjárfestingarbankans kveðst ekki geta ráðlagt neinum að lána peninga til KB Banka, hvorki til lengri né skemmri tíma.

Góðu fréttirnar:
Yfirmaður greiningardeildar First Securities í Noregi telur ekki að hrun sé yfirvofandi, heldur að smám saman taki að halla á ógæfuhliðina á íslenska fjármálamarkaðnum á næstu mánuðum.

... ... ...

Fiskar prýða myntina okkar, enda var sjávaraflinn lengi vel helsta tekjulind þjóðarinnar. Nú er banka- og fjármálastarfsemi ýmisleg orðin æði umsvifamikil og allir að landa miklum gengishagnaði. Setjum við þá peninga á peningana okkar? Man einhver eftir álkrónunni litlu og léttu sem flaut? Nú er sko tími til að taka hana aftur í gagnið: Fljótandi álgengi krónunnar.

Einkafundir

2006-03-12T02:55:00.000Z

Valgerður Sverrisdóttir fer hörðum orðum um Styrmi Gunnarsson, ritstjóra Morgunblaðsins, á vef sínum og sakar hann svo að segja um einelti og kvenfyrirlitningu eftir að hún hafnaði frekari samræðum / samráði / samræði við hann. Ráðfrúareinelti.

Styrmir þessi er sami innmúraði ritstjórinn og var Jónínu Benediktsdóttur innan handar í því að safna saman liði til hjálpar einum hr. Sullenberger að ná fram hefndum gegn Bónusfeðgum.

Það er kynferðislegur undirtónn í skrifum Valgerðar, hvorki meira né minna; lesa má á milli línanna að Morgunblaðsritstjórinn hafi gefið henni undir fótinn með því að bjóða henni reglulega „einkafundi“ - og nota bene orðið einkafundur, það er afar kynlífshlaðið orð: „Ritstjórinn lagði áherslu á að við gætum átt reglulega einkafundi í framtíðinni. Ég hafði hins vegar ekki áhuga á því og höfum við ekki átt slíkan fund síðan.“

Jahá. Styrmir þessi er að sönnu valdamikill maður sökum starfa síns og innmúraðrar aðildar að Sjálfstæðisflokknum. Hann finnur til sín og á fundi með málsmetandi mönnum og líka einkafundi með myndarlegum konum. Innmúraður samráðsmaður hans er Kjartan Gunnarsson, erindismaður Sjálfstæðisflokksins. Fram hefur komið að hann og Elín Hirst, fréttastjóri Ríkissjónvarpsins eiga mánaðarlega einkafundi. Þykir sjálfsagt að einn innmúraður sjálfstæðismaður eigi reglulega fundi með fréttastjóra ríkismiðils til að fara yfir hlutina.

Ætli þetta sé svona, að vinstrimenn eigi samfundi en hægrimenn einkafundi?

Af einu góðglöðu skáldi

2006-03-09T14:27:00.000Z

Aldrei, aldrei ætti maður að blogga um það fyrir framan alheim að maður sé að skrifa bók, sína fyrstu svona alvöru skáldsögu. Nei, maður ætti frekar að drífa það af að skrifa hana og svo tjá sig um hana. Ekki „vera að skrifa bók“ í nokkur misseri og verða þannig merktur í huga fólks sem maðurinn sem er að skrifa bókina.

Nei, ég hef séð allt of margar amerískar bíómyndir um frústreraða og misskilda listamanninn sem er að skrifa bók. Bókina. Og hefur verið að skrifa bókina. Lengi. Og ekkert gengur.

En nú bregður svo við að maður nokkur íslenskur sem sennilega hefur aldrei í amerískt bíó komið hefur bloggað lengi um m.a. það að hann er að skrifa bókina sína. Og gengur svona og svona eins og svona og svona við er að búast, enda ekkert áhlaupaverk að skrifa bók - er mér sagt. Eitt bloggið hans er svona:

Ég er ekki að skrifa skáldsögu.
Ég er að skrifa bók.
Ég veit ekki hvenær hún kemur út.
Hún verður góð.

Þetta er þá kannski ljóðabók. Vinur minn, sem er (af annarlegum hvötum?) fastur lesandi bloggsins og benti mér á síðuna, segir skáldið áreiðanlega vera búið að tryggja sér útgáfu og pottþétta sölu með þessu bloggi sínu því hundruð lesenda fylgist með blogginu, ef ekki þúsundir.

Humm, ég ætti kannske að fara að huga að efni í bók, byrja að skrifa ... og skrifa um það ... á blogginu mínu. Eins og tíðarandinn er í dag er kannski jafngott að vera góðglatt skáld og góðskáld, í það minnsta ef lífið býður ekki upp á hvort tveggja.

> Bókarskrifari hinnar óskálduðu sögu bloggar á slóðinni agustborgthor.blogspot.com Svo má líka stækka myndina hér að ofan með því að smella á hana.

Góða nótt og vegni ykkur vel

2006-03-08T01:56:00.000Z

Svart. Hvítt. Svart og hvítt. Þá var allt annað hvort svart eða hvítt. Eða var það rautt og blátt? Sígarettureykur. Kent sígaretttur. Jazz, blaðamenn, sjónvarp, kommúnismi, McCarthyismi. Og Alcoa. Allir kóa með Alcoa.

Sá semsagt kvikmyndina Góða nótt og vegni ykkur vel í Laugarásbíó á mánudagskvöldið.

Bandaríska álfyrirtækið kemur mjög við sögu í myndinni sem aðalauglýsandi í sjónvarpsþættinum sem hún fjallar um. Stórfyrirtækið er ekki sátt við gagnrýni þáttarstjórnandans á vinnubrögð McCarthys og allir kóa nema Edward R. Murrow eftir því sem þessi ágæta mynd segir okkur, mynd sem virðist fjalla svo miklu meira um samtíma okkar heldur en um McCarthy-hryllinginn á 6. áratugnum. Því þótt allt sé nú í lit og háskerpu, plasma og LCD, er allt samt sem áður litlaust og flatt. Svart eða hvítt vilja sumir hafa það. Við og þeir. Góðu og vondu. Trúaðir og trúleysingjar.

Það er sjaldfenginn unaðs munaður að sjá svarthvíta mynd í bíó og því var heimsóknin í Laugarásinn vel ferðarinnar virði. Myndin er svona lala, haganlega gerð með góðum leikurum en sagan ansi takmörkuð. Þetta er fyrst og fremst mynd sem ætlað er að koma á framfæri ákveðnum boðskap. Og til hverra? Jú, til Bandaríkjamanna. Fyrst og fremst þeirra. Þetta er ekki mynd um ógnartíma McCarthys og þau meðul sem þóttu á þeim tíma nauðsynleg og sjálfsögð til að hefta útbreiðslu hins illa kommúnisma. Nei, þetta er mynd um Bandaríkin í dag og stefnu þeirra og breytni í stríði þeirra gegn hryðjuverkum og þau meðul sem þau telja sig mega nota til að ná fram hinu göfuga markmiði.

Clooney lék og leikstýrði. Leikur líka í myndinni Syriana, en fyrir það hlutverk fékk hann einn gullsleginn Óskar. Átta prósentum færri Bandaríkjamenn horfðu á Óskarinn sl. sunnudagskvöld: Full margar myndir um homma og pólitík.

Punktar

2006-03-04T17:12:00.000Z

Það er vöxtur í Gúrkunni þessa dagana, eins og öðrum mikilsverðum fjölmiðlafyrirtækjum íslenskum. Gúrkan hefur nú sett á stofn vefsjónvarpið GúrkaTV - vefvarp alþýðunnar, hvar ætlunin er að út-varpa einhverskonarmyndum úr smiðju minni. Smá tæknileg vandamál hafa komið upp sem lúta að því að illa gengur að fá QuickTime til að virka í PC tölvum, en það eru nú bara 92,3% tölvunotenda sem nota það drasl. Svo ekkert liggur á. Slóðin á Gúrkuvarpið er:
www.romarvefurinn.is/gurkatv

... ... ...

Hjálmar Hjálmarsson leikari er með pistla í sjónvarpsmagasíninu Kastljósi; ekki kannski alveg hann sjálfur heldur svona meira í karakter. Nema hvað, Hjálmar er með eindæmum orðheppinn og fyndinn maður, hraðmæltur með afbrigðum. Og það sem mér líkar best: Hann lætur sumt flakka. Til dæmis að Ingvi Hrafn Jónsson sé vitlaus. Er hann það? Ég veit það ekki, svo langt síðan ég hef heyrt krúnkið í honum.

... ... ...

Íslensk hönnun verður sem betur fer meira og meira áberandi. Ef við viljum raunverulega skapa okkur nafn (eins og t.d. Finnar) sem landið sem fóstrar skapandi hugsun og framúrstefnuhönnuði þá verðum við að láta af áleinstefnunni og styðja þess í stað markvisst við hönnun og listir. Við getum ekki öllu lengur látið ráðamenn steypa okkur öll í sama álmótið. Þegar núríkjandi landsstjórn dagar uppi trúi ég því að hún verði að áli en ekki steini.

> Mæli með flottum dæmum um íslenska hönnun Hrafnkels Birgissonar á vefnum www.hrafnkell.com

Bolludagur, eða hvað?

2006-02-28T01:27:00.000Z

Ég var flengdur í bak og fyrir í morgun; börnin mín, vopnuð ekta bolludagsvöndum úr Hagkaupum, ætluðu sko ekki að vera snuðuð um bollur dagsins. Engin miskun!

En, pistill dagsins er nú samt ekki innspíraður af rjóma og glassúr heldur sóttur tvö ár aftur í tímann og aðeins betur. Var að gramsa í tölvunni og þetta fann ég. Við erum stödd á Bjarnarstígnum í Reykjavík og það er ...

... ... ...

Þorláksmessa anno 2003

Þorláksmessa. Klukkan er farin að ganga tvö og forseti og biskup og Margrét og Jón á Hólum og Dúdda, Stanley og Harrý í Orrahólum, að ógleymdum landbúnaðarráðuneytinu og Kela á Hvoli, senda bændum og búaliði, elskulegum vinum og ættingjum um land allt hugheilar jóla- og nýárskveðjur með þýðri rödd langþjálfaðra þula Ríkisútvarpsins.

Þorláksmessa. Ég sit við tölvuna að reyna bjarga því sem bjargað verður í mínum jólakveðjum. Frómar óskir um gleðileg jól og gæfuríkt nýtt ár til handa mínum kæru vinum. Sjáum hverju tölvupósturinn getur bjargað.

Þorláksmessa. „Umsóknin um helgi Þorláks var send páfa árið 1198. Svarið barst frá Stjórnardeild sakramenta og guðsdýrkunar í Páfagarði í janúar árið 1984, 786 árum síðar. Og svarið var jákvætt: Þorlákur helgi var lýstur verndardýrlingur Íslands og jarteinin sem honum voru eignuð viðurkennd, að vandlega íhuguðu máli. En þá var lítið eftir af Þorláki annað en dánardægur hans - 23. desember - sem á Íslandi ber hans nafn og fyllist af skötuangan ár hvert, ásamt innkaupum til jólanna sem jaðra við kraftaverk.“ (Pétur Gunnarsson: Leiðin til Rómar).

Þorláksmessa. Hvað er ég að drolla við tölvuskrattann. Nóg er að gera á stóru heimili. Samt svo margt búið að gera. Réðumst í það nú á jólaföstunni að rífa allt út úr baðherberginu okkar litla allt að utanhúsklæðningunni og byggja okkur svo inn aftur. Flísar komnar á veggi og gólf en eftir að fúa, vaskurinn hálfur á, klósettið frammi á gangi og smiðurinn farinn heim í gubbupest.

Þorláksmessa. Börnin að springa úr spenningi. Hvenær koma þau þessi jól - og jólafríið maður? Foreldrarnir meira að hugsa um litinn á fúgunni en þolinmæðarlítil börnin. „Af hverju megum við ekki opna tvo glugga á dagatalinu í dag?“

Þorláksmessa. Bónaði gólf í nótt. Þá gafst loks færi fyrir henni Hildi minni sem þar áður hafði farið hamförum um heimilið í þrifum eftir flísalögnina; steinsag út um og yfir öllu. Ég get svo svarið fyrir það að hún fór á handahlaupum og flikk flakk, sveiflaði sér á milli ljósakróna, smaug undir sófa og inn og út úr myrkum hornum, hljóp um veggi og loft eins og Fred Astaire í Top hat.

Þorláksmessa. Það eru að koma jól og heimsumból. Þá er Kristsmessa um öll heimsins ból.

Dreki yfir Langasandi

2006-02-25T09:02:00.000Z

Þetta var sumarið sem leið. Ragna og Jón voru í heimsókn og við brugðum okkur með börnin niður á sand. Þrátt fyrir að það væri skýjað og nokkuð vindsamt. En, það viðraði vel fyrir drekaflug. Jón er hámenntaður drekaflugmaður og sá því um að stýra fluginu. Listflugi. Börnin óðu í sjóinn og það var kalt. Ég mundaði vélina.

> Horfðu á stuttmyndina Flugdreka í Gúrkuvarpinu.

Gamalt skip

2006-02-22T11:15:00.000Z

Úti fyrir slippnum á Akranesi, á klöpp langt uppi á landi stendur gamalt tréskip. Fiskur á þurru landi. Viðarborðin í búknum orðin feyskin og grá, málningin víðast flögnuð af, en frá nöglum renna taumar riðs. Rauðryðið er nú liturinn á þessu aldna haffari. „Alveg brilljant!“

Þarna bíður það og klýfur austanáttina í stað aldnanna sem áður kitluðu kinnunga þess. Bíður þess að skipslæknar slippsins sinni því eða Skagastrákar kveiki í því. Illa er farið með aldraða. Þótt fjarað hafi undan fleyi þessu verður það ekki sagt um reisn þess: Enn er það tilkomumikið í sjón sem setur svip á nesið. Stolt siglir fleyið um öldur aldanna.

> Horfðu á kviku myndina Gamalt skip í GÚRKUVARPINU.

Evrópælingar

2006-02-18T17:49:00.000Z

Hugsanir manns eru mismerkilegar. Viðföng vitundarinnar kúra oft lágt en krefjast þess samt að leggjast undir pálinn. Þetta á að vera háleitur inngangur að rislitlu efni: Nefnilega forkeppni Ríkissjónvarpsins fyrir Evróvisjón. Þetta er víst til, er í kringum mann og maður má til með að pæla og kommentera.

Söngvakeppnin er fyrir löngu orðin að kimafyrirbæri (e. cult) innan Evrópu sem fáir taka alvarlega nema nokkrar háhýrar karlnefnur og kannski Gísli Marteinn og Jónatan Garðarsson. En, við tökum þátt og þá finnst mér að við eigum að gera það af einlægni. Ekki með þessu vanþroskaða viðmóti þess sem hálf skammast sín fyrir þátttökuna og slær þess vegna öllu upp í grín og getur þá alltaf sagt: „Æ, ég var bara að djóka“.

Mér finnst sem sagt að við eigum að senda eitt af okkar góðu íslensku dægurlögum sem við eigum nóg af í stað þessara sérhönnuðu og sterílu laga sem eiga að passa við Evróvisjón mátið. Við eigum semsagt, ef við tökum þátt á annað borð, að vera einlæg, við sjálf og vera óhrædd við að syngja fyrir Evrólýð venjulegt íslenskt lag á íslensku. Og tapa með reisn og góðri samvisku.

„Venjulegt íslenskt lag“ er í mínum huga all teygjanlegt hugtak, en þó ekki lag af því taki sem leikkonan Ágústa Eva Erlendsdóttir flytur í gerfi Silvíu Nætur. Það lag er hannað til þess að hæðast að keppni sem á það svo sannarlega skilið. En, það er samt eitthvað svo halló að hæðast að hinu augljósa og taka aukin heldur þátt í hallærinu í stað þess að reyna að rétta af „hallan“ með því að senda inn dægurlagsmíð sem endurspeglar að einhverju leyti íslenska dægurtónlist.

Þegar þetta er skrifað hefur úrsitakeppnin ekki farið fram, en frá því ég heyrði og aðallega sá lagið með Silvíu Nótt þá vissi ég að hinir keppendurnir eiga ekki séns. Því Silvía býður upp á sjó í keppni sem hefur þróast meira yfir í það að vera keppni í show-low en lögum. Verður okkur ómótt í nótt, Silvía? Þegar Evróvisjón er annars vegar verður lýðræðið að lúðræði.

Af ástarlífi Sykurmola

2006-02-16T14:05:00.000Z

Hlustaði á Andreu Jónsdóttur útvarpskonu og poppfræðing á Rás 2 um daginn og nefndi hún þá tónlistarvefinn Allmusic.com. Mig hefur lengi vantað svona uppflettivef fyrir tónlist eins og ég nota IMDB.com fyrir kvikmyndir. Svo ég smellti mér á vefinn.

Nema hvað, svona til að kanna áreiðanleika vefjarins fletti ég upp Sykurmolunum. Það sem ég las fyrst virtist nærri lagi, en þegar kom að ástarlífi Molanna - sem var að vísu frekar flókið - þá birtist mér eitthvað alveg nýtt og djúsí:

„ In late 1987, the band signed to One Little Indian in the U.K., Elektra Records in the U.S. The Sugarcubes released their debut album, Life's Too Good, in 1988 to critical acclaim in both the U.K. and the U.S. "Birthday," the first single from the album, became an indie hit in Britain and a college radio hit in America. In particular, Björk received a heap of praise, which began tensions between her and Benediktsson. By the time the group recorded its second album, Thor had divorced Björk and married Magga Ornolfsdottir, who became the group's keyboardist after Einar Mellax left. Furthermore, Olafesson divorced his wife -- who happened to be the twin sister of Baldursson's wife -- and married Benediktsson, making their union the first openly gay marriage in pop music. “

Vissuð þið af þessu?

Morðin í Munkaborg

2006-02-16T13:59:00.000Z

Bíóin hér á Íslandi hafa tekið til sýninga nýja mynd erftir Stefán Spielberg. Myndin heitir í höfuðið á þýsku borginni München í Bæjaralandi hvar palestínskir ribbaldar rændu og myrtu íþróttamenn úr liði Ísraels á Ólympíuleikum þar árið 1972.

Myndin heitir semsagt Munich upp á ensku, en hér á Íslandi er venjan að nota þýska heitið en stundum vísað í snörun Fjölnismanna á borgarnafninu yfir á okkar ylhýra; nefnilega Munkaborg. Það er því alveg hrikalega asnalegt að heyra kynningar á myndinni í fjölmiðlum sem „Munich - nýjasta myndin eftir Steven Spielberg“.

En, þetta er ekkkert nýtt og alveg í stíl við alla hina vitleysuna. Eins og t.d. nýju amerísku myndina um japönsku geisuna sem kínversk leikkona leikur. Myndin heitir upp á ensku Memoirs of a Geisha og ætti því - það segir sig einhern veginn sjálft - að útleggjast Minningar geisju. En, nei, upp á ensku skulu allar myndir heita og jafnvel líka þær sem gerðar eru á öðrum tungumálum, sbr. t.d. myndin um hinn unga Che Guevara, The Motorcycle Diaries (Diarios de motocicleta).

Árið 1999 var ég við nám í Róm og skrifaði þá eftirfarandi grein sem birtist í Mogganum og fékk víst nokkra umfjöllun í dægurmálaútvarpi Rásar 2. En, hún breytti svosem engu, því miður.

Íslenskan og kvikmyndirnar (anno 1999)

2006-02-16T13:46:00.000Z

- íslenskt heiti erlendra kvikmynda á hverfanda hveli

Sem ég sit í rólegheitum með helgarmoggann í kjöltu minni og búinn að lesa mig aftur að bíóauglýsingunum, liggur við stórslysi er ég rek augun í auglýsingu Regnbogans á margverðlaunaðri kvikmynd Robertos Benigni, „La vita é bella“. Myndin, sem á íslensku gæti sem best kallast „Lífið er dásamlegt“, er þar auglýst sem „Life is Beautiful“. Er mönnum ekki sjálfrátt! Hvað í ósköpunum kemur ensk þýðing á nafni ítalskrar myndar íslenskum áhorfendum við?

Því er nú ver og miður að ekki kemur þetta þó svo mjög á óvart. Efnislega varð grein þessi til fyrir þremur sumrum þegar undirrituðum þótti eiginlega nóg um þá holskeflu kvikra ómynda sem flæddi inn í kvikmyndahúsin, en þó öllu verra að æ sjaldnar var haft fyrir að íslenska enskan titil þeirra. Í lok þessa sama sumars var greinilega fleirum ofboðið. Íslensk málnefnd ályktaði um málið og gerði opinbera hér á síðum Morgunblaðsins. Í ályktun hennar segir m.a.: Hví skyldi látið af þeirri venju sem svo sjálfsögð er og vel hefur gefist að íslenska heiti kvikmynda? „Goldrush“ Chaplins höfum við hingað til kallað „Gullæðið“, „Gone With the Wind“ „Á hverfanda hveli“ og „The Terminator“ „Tortímandann“. Síðan hefur ekkert heyrst meira um mál þetta frá þeirri ágætu nefnd, enda í mörg horn að líta.

Flottara á ensku, eða hvað?
Þetta var sumarið 1996. Nú er svo komið að algengast er að geta eingöngu um upprunalegt heiti (oftast enskt) erlendra kvikmynda í auglýsingum og umfjöllun þar um. Á þetta við um kvikmyndir sýndar í kvikmyndahúsum eða leigðar út á myndböndum. Það virðist ekki lengur nógu gott að nefna eða auglýsa myndir með íslensku heiti og láta hið upprunalega fylgja með, kvikmyndaáhugamönnum til glöggvunar. Nei, nú þykir fínna að flíka enskunni og með tilheyrandi ýktum framburði þegar færi gefst (Títanic kölluðu flestir skipið ósökkvandi, en nú dugar ekkert minna en Tætenic!!). Enskunni segi ég, því hingað til hafa auglýsendur oftar en ekki borið gæfu til að snara öðrum erlendum titlum yfir á íslensku og kemur kannski ekki til af góðu. Við erum nefnilega orðin svo sleip í enskunni að við þurfum ekki lengur að hafa fyrir því að þýða það sem lítið er, eins og heiti bíómynda, en erum ekki alveg eins örugg með okkur þegar kemur að þeim frönsku, sænsku, dönsku, spænsku eða ítölsku.

Ekki er nema gott eitt um það að segja að við Íslendingar séum orðnir vel heima í enskri tungu, en almenn enskukunnátta þjóðarinnar gefur þó enga ástæðu til þess að hætta að íslenska heiti bíómynda. Hjá öðrum Evrópuþjóðum tíðkast enn (eins og hér á landi lengst af) að snúa heiti bíómynda á viðkomandi tungumál og sama á raunar við um erlendan texta yfirleitt. Og eins og ekki sé nóg að gert, þá finnst flestum þessara þjóða ekkert eðlilegra en að hlýða einnig á talmál hinna erlendu mynda á eigin tungu, en svo langt ætla ég okkur nú ekki að ganga.

Sú venja að láta okkur nægja að texta erlendar myndir á íslensku hefur reynst vel og nægir að nefna hvað við getum lært af því að heyra hið erlenda mál en hafa þýðinguna með - svo framarlega sem við nennum að lesa og hlusta samtímis. Þar fyrir utan finnst okkur eðlilegast að heyra leikarana sjálfa tala sína eigin tungu, svo ekki sé minnst á að taltúlkun leikarans er auðvitað gildur listræn þáttur í hverri kvikmynd. Af framansögðu má sjá að það er langt í frá sérviska okkar Íslendinga að vilja þýða erlend kvikmyndaheiti á eigið tungumál. Það gera aðrar þjóðir og stærri og ganga jafnvel svo langt að setja lög um hvaða orð megi nota og hver ekki þegar okkur hefur dugað smekkvísin og málkenndin. Þegar við tölum um erlendar kvikmyndir eigum við að gera það á íslensku. Við eigum að halda okkur við eitt mál í einu og vanda okkur við það.

Hefðin kallar á íslensk heiti
Þegar litið er yfir íslensku bíóauglýsingarnar þessa dagana má sjá að einstaka myndir eru auglýstar með íslensku heiti þeirra smáletruðu. Þetta ber auðvitað að þakka en virðist gert svona meira til málamynda. Bókarheiti, heiti kvikmyndar, tónverks og hugverka almennt, gefur venjulega vísbendinu um innihald þess. Þannig er galdur tungumála að aldrei er hægt að þýða nákvæmlega allt frá einni tungu yfir á aðra. En innihaldinu, meiningunni, er alltaf hægt að koma til skila ef menn vilja svo við hafa.

Ætli fleiri hafi ekki gluggað í „Hús andanna" en „La casa de los espiritos“ eða lesið um „Hverjum klukkan glymur“ en „For Whom the Bell Tolls,“ kannist fremur við að hafa horft á „Í góðri trú“ í Ríkissjónvarpinu fyrir nokkrum árum en „Den goda viljan“ (hvað þá „Good Intentions“ eins og ég heyrði þættina nefnda á annarri stöð), eða finnist „Óðurinn til gleðinnar“ hljóma betur en „An die Freude.“ Svo ég haldi mig við kvikmyndirnar þá tel ég að þýðendum hafi oftar en ekki tekist vel upp við að finna erlendum kvikmyndaheitum íslenskan búning (undantekningar eru „Ástfanginn Shakespeare“ og álíka). Góður titill er lýsandi fyrir efni myndar eða vekur í það minnsta athygli á henni, því ætti að vera sjálfsagt og áreiðanlega áhrifaríkast að hafa titilinn íslenskan.

Íslenskur texti og titill
Nú mætti ætla að kvikmyndahús hefðu tekið upp þá stefnu að láta myndirnar halda upprunalegum heitum sínum. En svo er ekki. Ríkjandi stefna virðist vera sú að allar erlendar myndir beri ensk heiti. Báðar stefnurnar tel ég rangar, þótt önnur sé sínu vitlausari en hin. Forráðamenn íslenskra kvikmyndahúsa ættu að hafa eftirfarandi í huga: Þær erlendu kvikmyndir sem auglýsa skal hér á landi eru væntanlega ætlaðar íslenskum almenningi og því er við hæfi að sýna honum þá virðingu og smekkvísi að hafa heiti myndanna á íslensku. Annað er metnaðarleysi. Mér er í fersku minni Stjörnustríðsævintýrið og hetjur þess: Logi geimgengill, Lilja prinsessa, Hans - Óli og fólið Svarthöfði. Nú er von á fleiri köflum úr þessum kvikmyndabálki Lúkasar í bíó bæjarins. Hvernig ætli nýjir og gamlir geimvinir verði kynntir nýrri kynslóð? Íslenskan er auðugt mál, verum ófeimin við að nota hana!

Skrifað í Róm en birt í Morgunblaðinu 7. maí 1999.

Vindmillur

2006-02-07T00:53:00.000Z

Ég er stundum eins og Kíkóti að berjast við vindmillur, nema hvað í mínu tilfelli eru vindmillurnar raunverulegir risar (það fannst Don-inum reyndar líka). Risarnir mínir eru símafélög. Annað segir mig skulda því, hjá hinu á ég inni peninga.

Það er erfitt að eiga við risa, sérstaklega ef hann heitir Síminn og segir mig skulda honum pening þótt ég hafi síðustu tvö árin átt öll mín símaviðskipti við Og Vodafone. Hins vegar á ég inni peninga hjá Og Vodafone, eða öllu heldur Dagbrún sem á líka 365 prentmiðla og því Dagblaðið sem ég hef skrifað nokkra pistla fyrir. Nokkuð er um liðið síðan ég sendi inn reikning og mig farið að lengja eftir greiðslu. Hringdi því í 365 og bað um bókhaldið. Símamærin hefur augljóslega ratað á réttan staf í símaskránni sinni því ég fékk samband við Birtu - blaðið altso. Þar sagði mér ein hjálpleg kona að reynandi væri að hafa samband við Og Vodafone því fréttst hefði að þar á bæ væri haldið utan um reikninga þeirra félaga sem til fyrirtækisins heyra.

Jú, ég hringdi og þar gat önnur hjálpleg stúlka upplýst mig (hún sagðist vera nýbyrjuð og það e.t.v. skýringin á hjálpseminni) eftir stundarráðfæringar að erindi mitt ætti ég að reka við hana Láru gjaldkera á 365 ljósvakamiðlum(!). Nema hvað, Lára svaraði og var hin liðlegasta. Og auðvitað kom það í ljós að eitthvert klikk var á bókfærslunni þannig að eldri reikningur frá mér var bókaður sem ofgreiddur þannig að þessi var settur upp í meinta „skuld“ mína. Lára mín sagðist ætla að laga þetta og leggja inn á mig. Laggó.

(Það er svona pínu tilgerðarlegt svindl að vera vitna í bókmenntir sem maður hefur ekki einu sinni lesið, eins og ég geri hér að ofan, en það hefur lengi verið á dagskránni að lesa um ævintýri riddarans sjónumhrygga. Sem barn eða unglingur fylgdist ég með vönduðum framhaldsteiknimyndaflokki um Kíkóta sem gaf manni ákveðna tilfinningu fyrir sögunni. Hlakka mjög til að lesa þýðingu Guðbergs á Cervantes).

Nýr ritstjóri Fréttablaðsins

2006-02-03T12:16:00.000Z

Ég er áhugamaður um fjölmiðla. Ég les blöðin þegar ég get; stundum rétt einstaka fyrirsögn og útdrátt, stundum hvern einasta dálksentimetra. Ég les fréttir og umfjallanir vegna efnis þeirra, en pæli líka í því hvernig frá er sagt, í stíl og svo náttúrlega í því sem ósagt er látið og hugsanlegum ástæðum fyrir því. Fjölmiðlar eru máttugir í samfélaginu og þann mátt skyldi ekki vanmeta.

Þorsteinn Pálsson, fyrrverandi forsætisráðherra úr liði sjálfstæðismanna, hefur verið ráðinn ritstjóri Fréttablaðsins, útbreiddasta dagblaðs á Íslandi. Mér líst illa á þessa ráðningu og ætla að reifa hér nokkrar ástæður fyrir því.

Fyrir það fyrsta þá er Þorsteinn fulltrúi kerfisins: Nú síðast sendiherra, þar á undan ráðherra og enn fyrr forsvarsmaður Vinnuveitendasambandsins. Er þetta kvalítetið sem dagblað á borð við Fréttablaðið leitar eftir í ritstjóra? Ég hefði haldið ekki. Ég hefði haldið að Fréttablaðið vildi frekar ferskari, róttækari og kannski yngri ritsjóra við hlið hins RÚV-uppalda og hálfsjötuga Kára Jónassonar, en ekki mann sem í áratugi hefur verið fulltrúi ákveðinna afla í þjóðfélaginu.

Í öðru lagi á Fréttablaðið að vera í stjórnarandstöðu. Alltaf. Það er feykinóg að hafa hér eitt feitt blað sem er í besta falli gagnrýninn vinur Sjálfstæðisflokksins en í versta falli málpípa hans. En, það hefur verið augljóst markmið Fréttablaðsins um nokkurt skeið að keppa við Morgunblaðið í þykkt, efni og raunverulegum lestri og það virðist ætla að leiða til þess að stjórnendur blaðsins telji að það þurfi að láta af skoðunum og gagnrýni á valdhafa.

Í þriðja lagi: Hvernig verður ráðning Þorsteins túlkuð? Eflaust á ýmsa vegu, en eitt þykir mér liggja í augum uppi: Þorsteini er ætlað að auka nokkrum tonnum við vigt Fréttablaðsins, gera ballest þess stöðugri á siglingunni fram úr Morgunblaðinu. Nú á að friðmælast við Flokkinn, LÍÚ, VSÍ og öll þau hin hagsmunasamtök beturmegandi Íslendinga. Nú skal enga styggja en upp það tyggja sem betur hjómar. Og hvernig ber manni svo að túlka þessar ráðningar á kerfisköllum til fyrirtækja Baugsins: Ari Edwald, Þorsteinn Pálsson og þar áður Hreinn Loftsson og Skarphéðinn Berg Steinarsson?

Í fjórða lagi er eitthvað skrýtið hvernig ráðning Þorsteins ber að. Kári Jónasson segist ekkert hafa vitað um málið og satt best að segja lítur hans staða innan blaðsins ekkert vel út. Hver verður t.d. verkaskiptingin?

Í fimmta lagi: Þorsteinn hefur vissulega reynslu af ritstjórn fjölmiðla, en hann var samt „óskýr minning í blaðamennsku þegar ég hóf störf fyrir aldarfjórðungi“, skrifar Egill Helgason blaðamaður.

Í sjötta lagi: Maður veit svo sem ekki við hverju má búast af Þorsteini. En, eitt er víst og það er að nú getur Fréttablaðið lagt 110% faglegt mat á dómsmál eins og Baugsmálið hafandi ritstjóra sem er löglærður fyrrverandi dómsmálaráðherra og í kaupbæti fyrrverandi forsætisráðherra og forsvarsmaður félags atvinnurekenda eins og Baugs. Maðurinn hefur tveggja heima sýn og ætti því að geta stýrt fullkomlega hlutlægri og málefnalegri umfjöllun um þetta flókna mál.

Þetta er mín skoðun og getur svo sannarlega verið kolvitlaus. En, sem áhugamanni um fjölmiðla í þessu landi, jöfnuð og réttar upplýsingar get ég ekki annað en haft áhyggjur af því að sterkasta blaði landsins muni fara aftur. En, blöð eru sjaldnast skrifuð af ritstjórum og í hópi blaðamanna Fréttablaðsins er margt ungt og dugandi fólk, þar á meðal færar stelpur.

MYNDSKÝRING Meðfylgjandi mynd er úr árumyndasafni Bubba Morthens. Eins og sjá má er ára Þorsteins tvískipt: Þorteinn er bleikur eins og Bónusgrísinn sem er hryggjarstykkið í Baugsveldinu, eiganda Dagsbrúnar sem er eigandi 365 miðla, eiganda Fréttablaðsins. Og Þorsteinn er blár eins og Sjálfstæðisflokkurinn, já, og líka eins og Fréttablaðið.

Amadeus

2006-01-27T14:40:00.000Z

Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart fæddist þennan dag í borginni Salzburg í Austurríki fyrir réttum 250 árum.

Fæðingardagur Mozarts er n.t.t. 27. janúar 1756, en hann lést í Vínarborg 5. desember 1791 tæplega 36 ára að aldri.

Ég má til með að minnast 250 ára afmælis Wolfgangs Amadeusar Mozarts hér á Gúrkunni. Sem betur fer er ég alinn upp við að hlusta á klassíska tónlist og í því uppeldi var Mozart skipað í sérstakt öndvegi. Þarf ekki að fjölyrða um fegurðina í verkum Mozarts en þau eru líka svo aðgengileg öllum kynslóðum; börnin syngja um hann Tuma sem fer snemma á fætur að sitja yfir skjátum og þylja svo upp stafina með hjálp melódíunnar hans Mozarts. Mozart er líka með okkur alla daga: Sem undirspil í sjónvarpi, sem hringitónn í símum, sem súkkulaðikúlur, sem hugbúnaður, sem ... ímynd ómengaðrar snilligáfu.

Mozart er minn maður og ekki þótti mér það leðinlegt þegar myndin góða Amadeus eftir Mílos Forman kom út og fólk fór að segja við mig hvað ég líktist mikið leikaranum Tom Hulce í aðalhlutverkinu. Ég sá myndina úti í Bournemouth áður en hún kom hingað (þetta var á þeim tíma þegar það tók minnst eitt ár fyrir myndir að skila sér upp á Klakann) og það verður að segjast eins og er að mér brá nokkuð þegar ég nánast sá sjálfan mig í sumum atriðum myndarinnar. Það ber þó að taka fram að þarna var ég með nokkuð sítt og aflitað hár(!). Mikil synd hvað lítið hefur sést til þessa fína leikara Tom Hulce; hann er kannski ekki nógu jollyhollywoodvænn.

Kvikmyndin Amadeus er gerð eftir leikriti Peters Shaffer sem Þjóðleikhúsið setti upp á sínum tíma með Sigga Sigurjóns í hlutverki snillingsins barnalega sem trúlega var með e.k. tourette sem gerði það að verkum að hann gat verið ansi orðljótur. En líka fyndinn og því sönnunar eru sendibréf hans sem varðveist hafa. Ég sá leikritið á sínum tíma og hafði mikið gaman af. Ætli einhverju leikhúsanna hafi dottið í hug að setja verkið upp á árinu í tilefni afmælisins? Til hamingju með afmælið Mósí.

AÐ GEFNU TILEFNI er það tekið fram að myndin er ekki af undirrituðum heldur leikaranum Tom Hulce frá Detroit í hlutverki ótuktarinnar Amadeusar frá Salzburg.

Þorri

2006-01-20T14:51:00.000Z

Þorri er mættur, bankaði upp á í morgun á bóndadegi og dvelur með okkur framundir konudag rétt eftir miðjan febrúar þegar blessuð góa tekur við. Hann er sterklegur að sjá, skeggið hrýmað og augnabrúnirnar líkastar breiðu bíslagi yfir bláköldum augunum.

Um það bil sem landinn er að kyngja síðasta jólabitanum tekur þorrinn við og hákarlsbitar elta lamb, rjúpu og svín niður í maga þar sem þau hitta fyrir jólaölið og ... splass, brennivínið brunar á eftir. Hrútspungar og kindakjálkar fylla nú þau borð sem rétt áður svignuðu undan kalkún, rauðu káli, kartöflum, laufuðu brauði og ég veit ekki hverju og ekki endilega þessu öllu saman.

Er ekki tími til kominn að við persónugerum hann Þorra, klæðum hann upp og látum hann færa fullvöxnum kvæntum karlmönnum eitthvað þjóðlegt og gott í skóinn eða aðra skálmina aðfararnótt bóndadags, t.d. Brennivín og bjór, hrútspunga og magála. Þetta ætti að vera eitthvað fyrir verslunarmenn að taka upp og prómótera. Engin helvítis blóm fyrir karlmenn, enda hávetur og hreinlega fáránlegt að vera gefa sumarblóm þegar eini gróðurinn sem karlmanni kemur í hug er frostrósir á rúðunum eða góð tóbakstugga í pípu. Heill þér Þorri.

DV

2006-01-12T12:01:00.000Z

Ég man eftir Dagblaðinu þegar það byrjaði; var einn af guttunum sem bar það um bæinn í plastpokum og hrópaði: Daag-blað'ið, Daag-blað'ið. Svo var Vísir reyndar líka tekinn með og þá hrópað: Dagblaðið Vísir. Sem varð svo nafnið á sameinuðu blaði nokkru seinna og svo stytt í DV. Lyktin af nýprentuðum dagblöðunum er mér ógleymanleg og enn þann dag í dag grúfi ég mig stundum oní opinn Mogga eða Fréttablað til að svelgja í mig lyktina.

Man ekki hvort ég las Dagblaðið mikið á þessum árum; hef trúlega kíkt á myndasögurnar. Samt aldrei verið mikill myndasögumaður. En svo gerist eitthvað í þróun Dagblaðsins að farið er að líta á það sem sorprit á mínu uppeldisheimili. Lengi vel las ég það aldrei og tók það ekki einu sinni upp til að fletta því fyrir kurteisissakir yrði það á vegi mínum. Þetta var á mektardögum Jónasar á Dagblaðinu. Jú, ég ýki nú eitthvað. Ég held ég hafi reyndar flett því nokkrum sinnum og þótt það lítið til þess koma að ég var ekki mikið að bera mig eftir því.

Þetta var álit mitt á Dagblaðinu og DV lengi vel. Leit jafnvel niður á fólk sem keypti það og las eða undraðist um þá sem voru áskrifendur og ég hélt að vissu betur. Þar til að Illugi tók við hinu endurreista DV. Þá fór ég að hafa áhuga á blaðinu sem einn af mínum eftirlætis pennum átti að fara ritstýra. Þá fór ég að fylgjast með. Og jú, margt var gott gert í blaðinu en líka mörg vitleysan sem fyrr. Svo hættir Illugi og hver kemur í staðinn? Jú, auðvitað Jónas sannleikans.

Það sem er með mann eins og Jónas er að hann mun aldrei skilja hvað við hin eigum við með aðgát, tillitsemi og hófsemi í fréttafluttningi nema hann finni það á eigin skinni hvað það er að vera slegið upp á forsíðu fyrir litlar, hæpnar eða engar sakir.

Setjum sem svo að til væri annað blað sem svipaði til DV og berðist við það um lesendur. Setjum sem svo að Jónas væri eitthvert kvöldið staddur á veitingastað og fengi sér nokkrum glösum of mikið þannig að hann missti stjórn á sér og lemdi eitthvað til þjóns sem væri að reyna að koma honum út. Margt fólk er á staðnum og margir til frásagnar. Mánudaginn eftir er ritstjóranum alræmda slegið upp á forsíðu Kvöldblaðsins með flennimynd og stríðsfyrirsögn: Ritstjóri sannlekans sífullur - Jónas lemur þjón á veitingastað. Þetta er allt í anda Jónasar; hann er opinber persóna sem hefur auk þess gefið sig út fyrir að vera boðberi sannleikans og því væri Kvöldblaðið í fullum rétti til að birta slíka „frétt“. En, okkur hinum finnst þetta ekki vera frétt heldur frekar leiðinlegt atvik sem við erum viss um að Jónas sjái eftir og láti ekki endurtaka sig og við teljum að honum eigi að hlífa við svona umfjöllun þótt honum hafi orðið á alvarleg mistök; því hann er jú maður eins og við og okkur verður á að gera mistök.

Nú veit ég ekki hvort maðurinn fyrir vestan er sekur um það sem hann er sakaður um. Hitt veit ég þó að aldrei hef ég séð annan eins uppslátt á ódæmdum manni og er maður þó að verða ansi sjóaður af skeytingarleysi Jónasar og hirðar hans á DV gagnvart sálum þessa lands. Ekki þótti þeim nægja að birta flennistóra mynd af einhentum manninum sem náði yfir alla síðuna, heldur varð og að klifa á því í stríðsfyrirsögninni að maðurinn væri svo sannarlega einhentur þannig að lesendur myndu örugglega og ósjálfrátt stimpla hvern þann einhenta mann sem þeir mættu næstu misserin sem barnaníðing.

Það er svo sorglegt hvernig Jónas hefur hagað sér undanfarið (hefur kannski alltaf verið svona?) kallandi blaðamenn hórur og farísea og ég veit ekki hvað, því það er svo margt satt í því sem hann hefur fram að færa um blaðamennsku á Íslandi. Málið er bara það að hann er öfgamaður, þekkir ekki mörkin, veit ekki hvar skilin liggja milli þess sem segja á og ÞARF í nafni sannleikans og upplýsinga til almennings og þess sem MÁ kjurrt liggja í nafni tillitsemi og samúðar, a.m.k. þangað til nægar sannanir hafa fengist fyrir viðkomandi máli og það er sett fram á svona þokkalega smekklegan hátt.

Það er eins og það vanti mennskuna í Jónas - blaðamaður er hann samt af lífi og sál, það sjá allir - vanti blaða-mennskuna í hann. Þegar talað var við hann á Morgunvaktinni á Rás 1 stuttu eftir að viðfangsefni hans svipti sig lífi var ekki að heyra að honum væri minnsta brugðið. Og í Kastjósinu um kvöldið var ekki neina iðrun að sjá. Menn sem ekki finna til með öðrum, eða leyfa sér það ekki, láta svona.

Ef börnin mín væru komin á blaðasölualdur myndi ég fagna því frumkvæði ef þau vildu vinna sér inn pening með því að selja blöð. En, ég myndi ráða þeim frá því að sverta hendur sínar á DV. Að minnsta kosti á meðan þessi er blaðamennskan.

Back to School

2006-01-11T13:00:00.000Z

Ég er sestur á skólabekk. Enn og aftur. Saga náms míns er ein brunasaga út í gegn þar sem ég hef farið úr öskunni í eldinn í námsvali. Fyrst var það heimspeki. Úr heimspeki fór ég í kvikmyndagerð og beit síðan höfuðið af skömminni með því að eyða heilu ári í margmiðlunarskóla.

Come on! Margmiðlun árið 2001! Ha, ha, ha, ha, ha! (Eru þau ekki annars fimm ha-in í hahahahaha, ha?). Og hvað nú. Jú, jú, hann er kominn á kunnugar slóðir, sestur í gömlu grænu stólana úr byggingu húsameistara ríkisins ... Bambarambabamb: Háskóli Íslands er það og námið er kvikmyndafræði.

Námið legst vel í mig og mikið er gamli skólinn minn góður að setja mig í stofur sem ég þekki, það er í Aðalbyggingu, Árnagarði og Lögbergi. Áratugur hefur liðið síðan ég var þarna síðast og það skondna er að eitt af síðustu námskeiðunum sem ég tók þá, ef ekki bara það síðasta áður en ég stakk af úr öskunni í eldinn á Ítalíu, var kvikmyndarýni hjá Sigurði Pálssyni skáldi. Það hefur alltaf verið meiningin að klára þetta BA og skrifa þá um kvikmyndaheimspeki. Og nú er semsagt verið að spíta í lófa, bretta upp ermar, fletta bókum og upp í sjálfum sér. Þetta legst vel í mig, segi ég; námið nokkurs konar syntesa eða samþætting á því sem ég hef lært í minn koll hingað til. Og núna þegar maður er að læra með fullu starfi þá er skólabekkurinn bara hreinn sælustaður að sitja á.

Ást í Nýju Jórvík

2006-01-09T23:13:00.000Z

Starfsmenn jarðlesta, strætisvagna og annarra almenningssamgöngutækja í Nýju Jórvík gerðu þriggja daga verkfall síðustu dagana fyrir jólin. Hafði þetta ekki gerst í áratugi í borginni sem aldrei sefur, enda starfsfólki þessa geira einfaldlega bannað að stræka. En, því hefur trúlega verið meira en nóg boðið fólkinu af bágum kjörum. Og hvað gerðist? Jú, allt varð víst stopp, borgarbúar voru marga klukktíma að koma sér í og úr vinnu og leigubílar borgarinnar voru um- og ásetnir sem aldrei fyrr. Settar voru reglur um að ekki skyldi hleypa færri en tveggja farþega bílum inn á Manhattaneyju og leigubílstjórum var heimilað að taka marga óskylda farþega uppí á sömu leið.

Af hverju er ég að tala um þetta? Verkföll hafa ekki þótt neitt tiltökumál hér í Evrópu, þótt við Íslendingar séum orðnir ansi latir við þau. Á Ítalíu þykir það t.d. hluti af jólunum að komast illa leiðar sinnar dagana fyrir jól þar sem lesta- og strætisvagnastarfsmenn eiga það gjarnan til að drýgja jólafríið með skyndiverkföllum. Já, þykir bara notalegt. En, af hverju er ég að tala um verkfall lestarstjóra og miðasala í jólaös New York borgar?

Jú, þegar ég hlustaði á lýsingu fréttaritara Ríkisútvarpsins á því þegar hann tók leigubíl inn á Manhattan og þurfti að deila honum með nokkrum öðrum Jórvíkingum og jafnvel tala við þá þá bara gat ég ekki annað en séð þetta fallega og ljóðræna sem stundum felst í óvelkomnu en tiltölulega saklausu raski á daglegu lífi fólks. Sjáiði til, þarna er fólk neytt til að sitja saman í þröngum leigubíl á stuttri leið um stræti stórborgarinnar sem getur verið svo askoti köld í desember. Og haldiði ekki að fólkið fari að tala saman, a.m.k. um verkfallið, kuldann, jólastressið og þetta allt hitt, t.d. hvort Bin Laden standi nú ekki barrasta á bak við þetta allt. En, semsé, fegurðin felst í því að í hinni köldu borg New York þar sem flestir eru að flýta sér og maður á helst ekki horfa of mikið á náungann skuli ókunnugt fólk neyðast til að sitja nokkur saman í leigubíl og taka upp á því að tala saman, deila sameiginlegri reynslu. Og sem ég hlustaði á sögu fréttaritara sá ég fyrir mér ótal atriði og sögur sem munu fæðast af þessu þriggja daga stoppi á almenningssamgöngum í New York og birtast okkur í amerískum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum næstu misserin. Ef þetta er ekki efni í rómantískar myndir þá þekki ég ekki amerískar kvikmyndir. Svona verður í stuttu máli t.d. efni einnar myndarinnar:

Strákur og stelpa hittast í leigubíl ásamt tveimur öðrum farþegum. Strákur og stelpa taka tal saman. Allir fara svo út á sínum stað á Manhattan. Strákurinn fer til vinnu sinnar en getur ekki hætt að hugsa um stelpuna. Vill hitta hana en veit ekkert um hana. Man þá að einn farþeginn virtist vera kunningi stelpunnar og sá vann á ákveðnu kaffihúsi. Stráksi fer á hans fund og grefur upp nafn stelpunnar og hefur uppi á henni. Þau fella hugi saman, þakka verkfallinu fyrir að hafa leitt þau saman og að sjálfsögðu endar brúðkaupið með því að þau gifta sig, samfarþegarnir tveir eru svaramenn og leigubílstjórinn veislustjóri. Myndin mun heita Love on Strike.

Fratkettir

2006-01-02T20:07:00.000Z

Áramótin eru tími flugeldanna sem skera upp himininn svo honum blæðir rauðu, gulu, grænu og bláu. Flugelda kalla sumir rakettur og aðrir fratketti. Ég hef eins og margir aðrir ánægju af því sjónarspili sem ljósasýningar og sprengingar flugeldanna skapa. Man alltaf eftir flugeldasýningunni á Menningarnótt í Reykjavík árið 2000, en þá náðu flugeldar nýjum hæðum; litadýrðin var stórkostleg og það var eins og nýr fídus hefði bæst við sýninguna, nefnilega tempó og hrynjandi.

En, flugeldaáhugi minn nær ekki lengra því ekki nenni ég að skjóta þessu og aldrei hefur mér dottið í hug að kaupa fratkettina fokdýru. Til hvers í ósköpunum ætti ég að kaupa flugelda fyrir þúsundir króna þegar úr görðunum og af götunum kringum mig skótast upp tugir og hundruð þúsunda króna í formi flugelda, eldterta, sprengjukínverja og ég veit ekki hvað. Það eina sem ég þarf að gera er að sveigja höfuð mitt aftur á bak, sem ég geri hvort eð er til að súpa af freyðivínsglasinu mínu, og horfa til himins ... og vollá; fyrir augu mín ber mikil litadýrð. Ég hef aldrei gert betri ekkikaup en einmitt öll þau áramót sem ég hef lifað og ekki haft nokkurn áhuga á því að kaupa rakettur. Allt ókeypis og ekki bara það heldur líka fyrirhöfnin við kaupin og skotin á eldunum.

Kærar þakkir til allra þeirra sem sponsuðu hreint ágætis flugeldasýningu hér á Akranesi. Gleðilegt ár 2006 óskar og skrifari á Gúrkunni dyggum lesendum sínum, þ.e. Jóni Knúti og mömmu sinni.

Fjöllottóamargmilljóner

2005-12-30T16:24:00.000Z

Ég er svo ótrúlega heppinn maður. Núna í desember bárust mér alls þrjár tilkynningar um að ég hefði unnið margar, margar milljónir bandaríkjadala í svona netlottóum sem ég tók ekki einu sinni þátt í; ég var bara valinn af handahófi af því að ég er svo ótrúlega heppinn. Og vann ekki bara í einu lottói heldur þremur. Ótrúlegt! En satt.

Það eina sem ég þurfti að gera var að senda lóttóunum erlendu afrit af vegabréfinu mínu og upplýsingar um bankanúmer og þess háttar til að þau geti sannreint að ég er ég, þessi ótrúlega heppni maður. Auðvitað sagði ég ekki lottófólkinu frá því að ég hefði líka unnið í öðrum lóttóum. Og nú bíð ég bara sallarólegur eftir því að bankareikningarnir mínir fyllist af dollurum og mínus verði að stórum plús. Verst hvað gengið er lágt. Get að vísu geymt þá grænu þangað til að dalurinn hækkar úr sinni djúpu lægð. Það ætla ég að gera, en samt eyða smá til að byrja með. Og ég er búinn að segja upp í vinnunni; get nú loksins helgað mig blogginu og öðrum skrifum því að lesendur mínir og ég eiga það svo sannarlega skilið.

Stakir sokkar

2005-12-14T18:18:00.000Z

Stakir sokkar hafa nú lagt undir sig heila skúffu í kommóðu minni. Hvar eru makar þeirra: Hvað verður um hina sokkana?

Ég er nú svo klikkaður að þegar ég þvæ þvott þá passa ég upp á það að sokkapörin fari saman í vélina. Það er örugglega svo miklu meira stuð hjá þeim að vera saman í vatni og vindu. Þessu er kona mín ekki sammála og nær undantekningarlaust fara sokkarnir stakir í þvottavélina. Gott og vel. En koma þá ekki eftirlegusokkarnir fast á hæla hinna í næstu vel? Nei, það er nú vandamálið, þeir bara ... hverfa, gufa upp eins kötturinn hennar Olgu Guðrúnar. Þetta er vandamál, verulegt vandamál.

Guðni landbúnaðarráðherra sagði einu sinni að staða konunnar væri á bak við eldavélina. Ég gæti lagt út af þessari lífsspeki ráðherrans og sagt að staða konu minnar ætti að vera á bak við þvottavélina - að leita að stökum sokkum.

Þetta er dularfullt mál þetta með stöku sokkana. Böslurum (sbr. e. bachelors) ráðlegg ég frá því að deila þvotti sínum með þeirri konu sem þeir kunna að falla fyrir eða gera skriflegan samning um að sokkapar skuli alltaf fara saman í þvott. Annars fyllist kærleiksheimilið af einmana stökum sokkum og kærleikurinn; hann víkur fyrir rifrildi um staka sokka.

Alfreð afi

2005-12-12T22:03:00.000Z

Móðurafi minn Alfreð Gíslason hefði orðið 100 ára í dag, 12. desember, hefði hann lifað. Afi dó hins vegar 13. október árið 1990 rétt tæplega 85 ára.

Afi var um margt merkilegur maður og sérstaklega vegna þess að hann var það sem í dag er kallað self made man. Við fæðingu hans voru uppi þær aðstæður að ekki mátti fréttast um hver væri faðir hans og móðir hans Sigríður gat ekki annast hann. Árið var 1905. Litla stráknum var því komið í fóstur. Það var gæfa hans að það fólk reyndist honum afskaplega vel, en að öðru leyti varð hann sinnar eigin gæfu smiður.

Afi gekk menntaveginn alla leið upp í Háskóla Íslands þar sem hann lagði stund á læknisfræði, en sótti svo sérfræðimenntun í tauga- og geðlækningum til Danmerkur. Starfaði sem læknir í Reykjavík frá 1936, en fór svo að láta taka til sín í þjóðmálaumræðu. Kosinn í bæjar- og síðar borgarstjórn Reykjavíkur frá 1954 til 1966. Á þing var hann svo kosinn fyrir Alþýðubandalagið 1956 og sat þar þangað til 1967 þegar hann hætti og sagði skilið við bandalagið.

Afi gekk að eiga ömmu mína Sigríði Þorsteinsdóttur árið 1932 í Kaupmannahöfn, en henni kynntist ég aldrei þar sem hún dó skömmu áður en ég fæddist eins og raunar föðuramma mín líka. Aflreð og Sigríður eignuðust þrjú börn og bjuggu þeim fallegt heimili í Barmahlíðinni í Reykjavík. Þar bjó ég í kjallaranum sem barn og gekk í Austurbæjarskóla eins og mamma hafði gert. Vorum við afi mikið í samvistum og af því getur einn lítill drengur ekki haft nema mjög gott.

Á vef Alþingis má lesa meira um afa.

AÐ GEFNU TILEFNI er það sjálfur ég sem skrýðist pípuhatti afa míns í forgrunni myndarinnar, en hatt þennan notaði afi á frímúrarafundum. Ég á ekki hattinn núna en kjólfötin hinsvegar sem honum tilheyrðu.

Foreldrar

2005-12-09T12:10:00.000Z

Foreldrar eru vandamál. Fyrst koma þeir manni í heiminn manni gjörsamlega forspurðum. Svo er eins og maður hafi þröngvað sér upp á þá. Og þannig er það svona fram að tvítugu. Maður settur á hinar ýmsu geymslustaði: Dagmamma, leikskóli, skóli, sumarnámskeið, gagnfræðaskóli, menntaskóli, háskóli. Maður er vandamál og á hátíðum: Unglingavandamál.

Svo verður maður fullorðinn og áttar sig á því að þetta fullorðna fólk er svo fjarri því að vera fullkomið. Og maðurinn ég, forsniðinn af foreldrunum; fullkomlega ófullkominn og alltaf barn foreldra minna.

Svo um síðir verður þetta fólk gamalt. Og eldgamalt og getur ekki einu sinni drepist nógu snemma til að langplöguð börnin njóti nú einhvers í arfi. Nei, nei, arfurinn kemur náttúrlega þegar maður þarf EKKI á honum að halda. Kemur nákvæmlega þegar maður er sjálfur orðinnn gamall og fyrir löngu orðinn foreldravandamál.

AÐ GEFNU TILEFNI er það tekið fram að maðurinn á myndinni hefur ekki gert mér neitt, enda alls óskyldur mér og á ekki neitt heldur. Hann býr á Filipseyjum og hefur það víst skítsæmilegt. Blessaður maðurinn.

La musica

2005-12-09T11:33:00.000Z

Sat í stofu minni morgunn dags. Kaffí bolla, glatt í geði. Úti fyrir fyssandi öldurnar uppi á Breiðinni. Akranes. Rás tvö sér um kammertónlistina. Hlusta á popplag sungið af stúlku á ensku. Útlensk eða amrísk? - veit ekki, en eitthvað við lagið og fluttninginn fær mig til að hugsa um Ragnheiði Gröndal. Hún er tignuð á heimili hér. „Ragnheiður myndi syngja þetta lag svo mikið betur með sinni góðu fraseringu og innlifun“ hugsaði ég. Svo er lagið afkynnt: Regína Ósk söng lag eftir Ragnheiði Gröndal.

... ... ...

Er að hlusta á Takk Sigur Rósar í fyrsta skipti hér heima á fullu blasti. Morgunn. Þarf ekkert að fjölyrða um seiðandi tónlist hljómsveitarinnar: Hún er seiðandi! Svo virðist sem sveitin Amina eigi alveg helling í plötu Sigurrósar - og þar liggur líka snilldin, að hafa með sér góða listamenn og helst ekki á móti.

... ... ...

Það er eitthvað alveg furðulegt með margar upptökur frá því snemma á sjöunda áratugnum. Það er eins og tónlistarmennirnir séu bara í næsta herbergi við mann; hérna hinum megin við þilið að taka upp, suss, þögn, upptaka: Freddie Freeloader! Þannig er stemmningin við það að hlusta á til dæmis Kind of Blue Miles Davis; þessir snillingar eru bara í næsta herbergi að blása í tenórinn, toga í streng, hræra í snerli, nudda nótur hvítar og svartar. Enginn getur betur.

... ... ...

Robbie Williams hinn breski er umfram allt performer. Getur sungið, getur dansað, getur leikið, getur hermt eftir. Frábær performer. Ekki endilega tónlistarmaður. Það sannast í nýju lagi kauða þar sem hann stælir Lou Reed. Gerist Lou Reed. Heyrði þetta lag og dró mína ályktun. Las svo dauðadóm yfir mínum í Fréttablaðinu og ekki verð ég til að vaka yfir yfir því líki. En, eflaust margr breskir. Hann er vinsæll og veit af því .

... ... ...

Ég er áhrifagjarn. Á það til að kaupa tónlistina sem er í spilun í plötubúðinni þar sem ég er staddur. Ef það hljómar vel þá kaupi ég það. Las dóm í Fréttó fyrir nokkru um disk með frönskum músiköntum sem taka valin lög úr nýbylgjunni bresku a la stæl franses. Hljómaði vel og ég keypti diskinn um daginn. Er að hlusta á hann og hann hljómar vel. Heitir Nouvelle Vague.

AÐ GEFNU TILEFNI skal það tekið fram að hún Ragnheiður mín Gröndal er ekki að horfa upp til mín hér á myndinni; hún er meira svona dreymandi.

Jesús minn Lennon

2005-12-08T22:01:00.000Z

Dag þennan fyrir 25 árum var John Lennon skotinn til bana á götu úti í New York. Og dag þennan fyrir um það bil 2060 árum var María móðir Jesúsar getin af heilögum anda. Segir sagan.

Tölum fyrst um púllann Lennon. Hann var víst ólíkindatól, vondur við eldri son sinn, elskaði konuna sína (þegar hann var ekki að dunda við aðrar), en umfram allt og það sem okkur skiptir mestu: Frábær tónlistarmaður og leiðtogi. Þennan dag fyrir 25 árum var ég nýfluttur á Brávallagötuna í Vesturbæ Reykjavíkur. Ellefu ára. Eins og minningin vill hafa það var ég bara inni í stofu og mamma þar líka og opið fyrir útvarpið. Og þá kom fréttin. Mamma var og er Lennonisti og því var þetta henni sjokk eins og ótal fleirum. Þarna á stofugólfinu á Brávallagötunni man ég fyrst eftir Lennon.

Á sama tíma í sjálfri morðborginni átti mín heittelskaða heima og ekki nema níu ára. 1980. Hildur man þetta vel: Allir grétu og mamma og pabbi. Enda mikil sensjasjón í borginni þá. Hvort það var nokkrum dögum áður eða eftir, þá kom Dobble Fantasy út og sú plata fékk engar smá viðtökur. Og sem betur fer ekki bara vegna þess að kallinn var drepinn, heldur vegna þess að platan er og verður eitt stórkostlegt meistaraverk í lagasmíð, útsetningum og upptökustjórn. Mér hefur allltaf fundist þessi plata vera ákveðið tribjút Lennons til sjötta áratugarins; einfaldar útsetningar og tærleiki. Til dæmis finnst mér trommuleikurinn alveg með eindæmum sparsamur og flottur.

... ... ...

Og nú að Mæju. Á Ítalíu markar 8. desember upphaf jólanna. Þennan dag árið 1998 var ég staddur á torgi í Róm þar sem stendur súla ein ílöng upp og þar efst líkneski Maríu guðsmóður. Páll páfi mætti og vottaði hinni óspjölluðu móður virðingu sína. Voru þar auk okkar mættir mætir menn eins og klæðskerinn Valentínó og leynilögregla Vatíkansins.

Maður getur kannski unað Guði það að stinga undan smiðnum Jósefi, en að leggjast líka með móður Maríu og eiga hana með henni, það hlýtur að teljast til fjöllyndis. Og er þá Guð ekki að geta dóttur sinni Maríu barn þegar hann fyllir hana af heilögum anda sínum og gerir henni barn. Sifjaspell? Oh, nei, auðvitað, hann er þríeinn, eða hún, eða þau, eða ... Er þetta ekki bara rugl?

Mér var ungum mjög uppsigað við trúna; man eftir mér yngri en tíu ára einsetjandi mér það að afsanna þessa vitleysu fyrir fólki þegar ég yrði stór. En, ég hef fyrir löngu komst að því að það er ekkert við trúna að sakast heldur kenninguna og kredduna sem stundum er eitt og hið sama.

Kristur og Lennon. Í margra augum einn og sami maðurinn. Þurftu alltént báðir að þola erfiða barnæsku, voru baldnir, foreldrar þeirra héldu framhjá, voru byltingarmenn, o.s.frv. Og hvorugur hafði bílpróf. Ég veit ekki hvað ég er alltaf að daðra við katólskuna; hún er fáránlega opinberandi um fordild sína þegar maður nennir að pæla í því. Lennon var gallaður, en fjandi góður tónlistarmaður. Og tónlistin lifir.

AÐ GEFNU TILEFNI tók Hildur ekki þessa mynd af Jóni. En, hún er góð samt. Johnny boy í NY-bolnum sínum. Svona var hann. Þeim sem vilja lesa meira um Maríu og Jósef og jólin á Ítalíu er bent á Rómarvefinn, Romarvefurinn.is

Kærleikur

2005-11-30T22:28:00.000Z

Sérarnir Bjarni og Bolli tókustu á um það í Kastljósi í kvöld hvort eða hvers vegna ekki samkynhneigðir eigi að njóta sömu réttinda og önnur Guðsbörn innan kirkjunnar. Annar vísaði til tilfinninga fólks og mannréttinda, hinn í kalda rökhyggju og kirkjuþing í Níkeu sem Konstantínus keisari kallaði til árið 325 (!).

Það er skiljanlegt að eðlislægt bákn eins og þjóðkirkja sé íhaldsamt og svifaseint í ályktunum eða samþykktum um mál sem ganga þvert gegn hefðinni. En, það er ekki eins og þetta sé glænýtt mál. Kirkjan hefur haft nægan tíima til að ígrunda spurninguna um hjónaband samkynhneigðra. Í það minnsta er ljóst orðið að þjóðin er komin langt fram úr kirkjunni í að akseptera þessi sjálfsögðu réttindi og því má segja að nú sé staðfest djúp millum þjóðar og kirkju. Það veit ekki á gott fyrir þá sem vilja öfluga Þjóð - kirkju.

Kirkjan þarf að reka af sér sliðruorðið og taka afstöðu sem allra fyrst. Samtímis því sem hún hummar þetta fram af sér hummumst við hin í burtu sem ekki nennum að bíða eftir því að hún taki sönsum. Karl Sigurbjörnsson virðist mér sem afar trúhneigður maður og grandvar. Og sem betur fer vantar ekki réttlætiskenndina í hann. Það hefur hann sýnt með predikum sínum um ólíðandi fátækt á Íslandi. Trúlega eiga réttlætiskenndin og kenningin nú í mikilli rökræðu hjá Karli.

Og takið eftir því, mér dettur ekki einu sinni í hug að eyða orðum í rök fyrir því að samkynhneigðir eigi að fá að giftast frammi fyrir Guði og mönnum. Segir það sig ekki alveg sjálft? Hvað skyldi Jesús segja við þessu?

Það vill nú svo til að ég svona nánast trúlaus maðurinn, heyri til efasemdarmanna, agnostics, frekar en trúleysingja. En, mér þykir vænt um kirkjuna og hver þau trúarbrögð sem boða kærleika, jöfnuð og umburðarlyndi. Því er það von mín að þjóðkirkjan taki á þessu þarfa máli strax og sýni þá djörfung, sem við Íslendingar eigum auðveldara með en aðrir í krafti smæðar okkar, að ganga á undan öðrum þjóðum með góðu fordæmi. Í nafni kærleikans, því á honum grundvallast kristin trú víst.

... ... ...

Egill Helga (þessi feiti með krullurnar) stimplar sig þessa dagana inn sem einn mesti íhaldsmaður landsins. Fyrst skrifar hann innblásinn pistil um það hvað allt var nú betra hér áður fyrr og svo biður hann fólk um að sýna íhaldsömum um málefni samkynhneigðra skilning, að þessu fólki finnist sumu bara þá alveg eins hægt að leyfa fjölkvæni. Eins og það sé það sama!?

Ég segi bara eins og félagsmálaráðherra: Hættum að líta á jafnréttisbaráttuna sem sem kvennabaráttu. Þetta er okkar mál, okkar barátta. Og líka málefni samkynhneigðra, fatlaðra, geðfatlaðra o.s.frv. Þessi málefni eru öll okkar málefni en ekki ÞEIRRA HINNA.

BÓKADÓMUR
Hef lesið lítillega í testamentinu gamla og nýja. Jú, jú, ágætt. Sama efni að finna Dabbanum og Fréttó daglega. Þrjár gúrkur fyrir þarna kallana sem lifa endalaust í Biflíunni.

E.s. Að gefnu tilefni skal það tekið fram að myndin af nafna mínum hér til hliðar er ekki samtímaljósmynd, heldur túlkun listamanns á öllu hörundsljósari Jesúsi en hann að líkindum var blessaður.

Hálflesnir Rússar

2005-11-29T09:12:00.000Z

Jón Knútur vinur minn bloggar um Dostojevskí. Spjall hans leiddi huga minn að mínum eigin kynnum af Rússunum. Ég hef lesið í nokkrum bókum Dostojevskís en enga hef ég klárað, að mig minnir. Fyrstu bókina las ég sumarið eftir gaggó, þ.e. á sextánda ári, og þá var ekki ráðist á rússneska garðinn þar sem hann er lægstur: Glæpur og refsing.

Ég var norður í landi að leika í mynd sem Ríkissjónvarpið framleiddi og höfðum við bækistöðvar í svefnskálum Kröfluvirkjunnar. Hef trúlega tekið bókina með mér til að glíma við á kvöldin þegar lítið var við að vera. Og ég las og las, pældi og pældi en kláraði hana ekki. Hef oft hugsað um að taka upp þráðinn þar sem ég skildi við hann uppi við Kröflu því ég held ég muni ótrúlega mikið úr bókinni. Og afhverju skyldi það vera. Jú, ég þurfti nefnilega að endurlesa marga kaflana þar sem ég ruglaðist algjörlega í nafnahefðinni og vissi ekki hver var hvað. Og þá var ekkert annað að gera en fletta til baka og lesa upp á nýtt.

Ég kíkti í rússnesku hilluna mína. Þar eru nokkrar bækur eftir Dostojevskí og sumar enn með miða á þeirri blaðsíðu þar sem ég skildi við þær. Í V. kafla fjórðu bókar Glæps og refsingar er bréf utan af Siríussúkkulaði, í VIII. kafla annars hluta Fávitans er Lottómiði fyrir miðvikudaginn 9. nóvember 1994. Vinningstölurnar skrifaðar á miðann og sennilega hef ég ekkert unnið. Í 23. kafla Meistarans og Margarítu eftir Búlgakof er bara venjulegur gulur miði. Þessar og fleiri bækur voru mér allar ánægjuleg lesning sem ég þó af einhverjum ástæðum kláraði ekki. Núna hef ég tekið mig á og klára þær bækur sem eiga það skilið. Og ég þarf augljóslega að fara bókahillurnar mínar og tína fram ókláruðu bækurnar.

Nafnahefðina rússnesku útskýrði þýðandinn Ingibjörg Haraldsdóttir svo í þýðingu sinni á Karamazov bræðrunum. Tók hún Harald heitinn Blöndal sem dæmi, en hann bar ættarnafn en var svo auðvitað Lárusson og líka kallaður Halli af vinum sínum. Í Rússlandi hefðu öll þessi nöfn verið notuð, hvert og eitt þeirra á stundum eitt og sér, en stundum fornafn og föðurnafn saman o.s.frv. Allt eftir því hver ávarpaði hann eða um hann ræddi. Þessi nafnahefð gerir því óvanan lesanda rússneskra bókmennta mátulega ruglaðan. En, útskýring Ingibjargar hjálpar mikið.

BÓKADÓMUR
Mæli með því að allir lesi Dostojevskí, en það liggur ekkert á. Hef ekki séð neina umfjöllun um það til hvaða markhóps hann þóttist höfða. Fimm gúrkur fær Ingibjörg Haralds fyrir þýðingar sínar.

E.s. Að tilefni gefnu tek ég það fram að ég tók ekki myndina af honum Fjodor hér til hliðar og ber því enga ábyrgð á því að hann horfir ekki í myndavélina. Skil bara hreinlega ekki í manninum! Hefur trúlega fengið tvo ljósmyndara til að gera tilboð í mynd af sér og tekið tilboðinu frá þeim sem var ódýrari, þ.e. í hvers linsu sem hann horfði ekki.

Dæmi um góða latínu

2005-11-23T11:52:00.000Z

Einhver gáfumaðurinn sagði að tónlist skiptist í tvo flokka: Góða tónlist og vonda. Ég hlusta á allt og helst minna á það síðarnefnda.

Ég hef lengi verið svag fyrir dægurtónlist sjötta og sjöunda áratugarins, þessari hjálfhallærislegu fiftís og sixtís tónlist. Þegar Björk og Guðmundur Ingólfsson slógu saman í hina frábæra hljómplötu Gling gló þá var ég mættur á tónleikana og keypti náttúrlega diskinn þegar hann kom út.

Á sjöunda áratugnum var latíntónlist áberandi. Einhver sú mesta latíndrottning sem ég þekki er Eydie Gormé, söngfugl frá Bronx með fjölþjóðlegan bakgrunn sem minnir mann á Ellý í ellefta veldi. Ég á einn disk með Eydísi þar sem hún syngur með hinum mexíkósku Los Panchos suður-ameríska standarda og hefur sú plata verið í miklu uppáháldi á heimilinu síðan Hildur kom með hana í hús alla leið úr Karíbahafi árið 1996.

Svo skrifar Sabrina "soyarra" frá Los Angeles árið 2004 á Amazon.com um plötuna Canta en Español með Eydie og Los Panchos frá árinu 1964:

„ Eydie Gorme is decended from Sephardic Jews, whose traditional language is a form of 15th century Spanish known as Ladino, so this foray into South American/Caribbean/Mexican Spanish songs is not entirely surprising. This was the soundtrack to most of my family's parties and dances, so it has special meaning for me. Gorme's voice is flawless in the typical 50's/60's Gogi Grant/Vikki Carr manner, her accent is pretty good, and Los Panchos provide an excellent backdrop to her singing. In all, this is a must for any Cuban/Mexican/Argentine summer party. “

Þetta með partíin geta börnin mín líka vel staðfest. Sumar plötur eru bara partíplötur og verða spilaðar aftur og aftur. Svo eigum við safndisk með Los Panchos og hann er sko ekki leiðinlegur. Fyrir stuttu eignaðist ég svo safndisk með Erlu Þorsteins og hann fór í nokkra jólapakka síðustu jól. Í þessum gömlu en sígildu lögum og flutningi þeirra er falinn einfaldleiki og einurð sem kannski er minna af þessa dagana.

PLÖTUDÓMUR
Canta en Español með Eydie og Los Panchos frá árinu 1964: Fimm safaríkar gúrkur af fimm mögulegum.

E.s. Að gefnu tilefni verð ég að segja það að ég hannaði ekki þetta ágæta umslag Eydie Gorme. Þið sem viljið hins vegar skoða umslagahönnun mína getið t.d. skoðað umslögin sem ég hannaði á sínum tíma fyrir strákana í Pink Floyd, þ.e. Dark Side of the Moon og svo Wish You Were Here. Bernskubrek, en samt flott.

Aðeins rúllugjald - Borð ekki frátekin.

2005-11-22T20:36:00.000Z

Guðmundur Andri Thorsson, sá skarpi penni og stílisti, átti góðar setningar í pistli sínum í Fbl. í gær, mánudag. Umfjöllunarefni hans var Edduverðlaunahátíðin.

„ ... Sylvía Nótt ullaði svo mikið að engu var líkara en að þetta væri dagur íslenskrar tungu ... “

„ Þegar maður sat heima í stofu og gjóaði auga á þessa árshátíð þeirra sem fást við lifandi myndir á Íslandi þá skynjaði maður óvenju sterkt að eitthvað er að. Því að það sem var svo átakanlega fjarverandi á þessari uppskeruhátíð var sjálf uppskeran. “

Guðmundur er síður en svo að dissa listafólkið, heldur að gagnrýna þá ömurlegu menningarstefnu eða öllu heldur skortinn á slíku sem birtist svo nöturlega í hátíð sem þessari þegar meiningin er að fagna. Enda er yfirskrift pistilsins „Vannýtt auðlind“ og er þá átt við leikara og kvikmyndagerðarmenn íslenska.

... ... ...

Var að skoða nokkra vefi íslenskra tónlistarmanna. Bubbi.is virðist vera aðdáendavefur en ekki opinber vefur kóngsins; ekki margt í boði. Þó óborganlegar myndir af auglýsingum frá tímum Utangarðsmanna á Borginni. Birti hér eina til hliðar. Hvað margt hefur breyst á stuttum tíma!

Hörður Torfa tónlistarmaður er með hreint ágætan vef þar sem hann bloggar svolítið, hægt er að lesa sér til um feril hans og síðast en ekki síst, hann býður upp á vefverslun þar sem hægt er að kaupa plöturnar hans. Vefurinn er einkar látlaus í allri umgjörð og þar með stílhreinn og notendavænn. Hordurtorfa.com

Góður smekkur

2005-11-20T16:36:00.000Z

Ég á fallega Apple tölvu sem ég er afskaplega ánægður með. Og ég deili henni með börnunum mínum. Það eru svo sem engir leikir í tölvunni, en þau tefla við hana eða sín á milli og fara svo inn á vef Námsgagnastofnunar og leika uppbyggjandi leiki þar. Allt voða settlegt. Svo var ég með gamlan Impulse! disk í tölvunni með gömlum progdjassi og börnin vekja tölvuna af værum blundi og Journey in Sachidananda Alice Coltrane fer af stað; duldið víraður djass. Ég kem inn á kontorinn minn og býst við að veita börnunum mínum áfallahjálp, en þá segir dóttirin: Pabbi, þetta er falleg tónlist, eigum við ekki að hafa þetta á þegar mamma kemur. Ég kemst við en, nei það væri að æra östöðuga. Ég er fyrir löngu búinn að átta mig á að frídjass, sírudjass og allt það þarf ég að fara með sem mannsmorð hér í húsinu. En, það er gott að vera kominn með tvo vitorðsmenn og samherja. Í djassinum.

... ... ...

Guðrún Helgadóttir hlaut verðlaun í tilefni Dags íslenskrar tungu og gleður það mig mjög. Fáir eiga það eins vel skilið og Guðrún. Guðrún er nefnilega okkar Astrid; það hafa svo margir bent á að Guðrún er málsvari barnanna eins og Astrid Lindgren. Og það er alveg rétt. Ég er nýbúinn að lesa Palla fyrir börnin mín og þótt þau séu allt of ung fyrir bókina þá les ég hversu næm Guðrún er á bernskuna og húmor hennar. Svo varð ég þess heiðurs aðnjótandi að taka þátt í frumuppfærslu Þjóðleikhússins á leikritunu Óvitum eftir Guðrúnu á sínum tima, en þá var ég tíu ára. Frábær reynsla sem ég þyrfti að blogga soldið um.

Icelandic Group

2005-11-16T13:47:00.000Z

Dagur íslenskrar tungu er í dag, 16. nóvember, á afmælisdegi Jónasar Hallgrímssonar. Allir sem eiga íslenskuna að móðurmáli og líka þeir sem hafa lagt það á sig að læra málið eru hluthafar í íslenskunni og geta með mæli sínu aukið við félagið eða ekki.

Gengi íslenskunnar er nú svona og svona; ég er sérstakur svartsýnismaður þegar kemur að íslenskunni. En, miðað við önnur tungumál þá má kannski vel við una. Sniðug auglýsing frá Mjólkursamsölunni í Fréttablaðinu í dag þar sem lögð er áhersla á öll þau nýyrði sem smíðuð hafa verið um og yfir nýja tækni, nýja hugsun. Mun minna gert af þessu annarstaðar. Danska og sænska, til dæmis, og ítalska og franska eru tungur útbíaðar í enskuslettum.

En, ég hef miklu minni áhyggjur af einstaka slettum heldur en þeirri stórkostlegri mengun sem felst í ísl-enskunni svo kölluðu, það er að mælt og rituð íslenska sé hugsuð út frá enskum málhætti en orðin íslensk. Líka því sem nú veður uppi í tali og skrifum yngra sem eldra fólks, því að „vera að“ gera eitthvað. Dæmi: Ég er ekki að skilja þetta, í stað Ég skil þetta ekki o.s.frv. Ég hef bara hreinlega af því stórar áhyggjur að þetta verði málið þegar börnin mín eru orðin fullorðin því þetta er íslenskan í dag, málið innan Icelandic Group. Ég verð bara að segja það og er bara að hafa af þessu stórar áhyggjur.

Annað sem ég tek eftir er að dagblöðin virðast hafa slegið af gæðakröfum sínum um gott mál. Helst er þetta áberandi í Fréttablaðinu; varla líður sá dagur núna að einhver fyrirsögnin eða undirfyrirsögnin hafi ekki að geyma meinlega málvillu. Svo ég tali nú ekki um almenna textann í blaðinu öllu. Ég veit að blaðamenn hafa mikið að gera, en útgefendur og ritstjórar hljóta að gera þá lágmarkskröfu til blaðamanna sinna að þér séu sæmilega ritfærir á íslensku. Skilst að í Blaðinu í dag, því gagnmerka riti, sé nafn fyrirbærisins Silvíu Nætur eignafallsbeygt sem Silvíu Nóttar.

Að gefnu tilefni skal það tekið fram að myndin sem skreytir pistil þennan er af erlendri tungu.

RÚV: Hvað er í gangi?

2005-11-16T13:35:00.000Z

Ég var einn þeirra sem beið allt Kastljósið á enda mánudagskvöldið síðasta að heyra og sjá boðað viðtal við Jón Ólafsson. Flýtti mér að koma börnunum í háttinn og sveik þau um lestur. Viðtalið kom aldrei og borið við tæknilegum örðugleikum. - Yes, sure! hugsaði ég, held meira segja að ég hafi sagt það upphátt. Veit ekki hvað var að en trúlega eitthvað lögfræðilegs eðlis. Horfði svo á viðtalið í gærkvöld og nú aftur óklippt á vef RÚV.

Jón virkar frekar stressaður í viðtalinu og það hjálpar ekki manni sem telur sig þurfa að verja sig. Og af hverju þarf maðurinn að verja sig? Hefur hann gert fólki eitthvað, stolið eins Árni Johnsen, verið dæmdur fyrir meiðyrði eins og Davíð Oddson? Nei, en hann sætir víst enn skattrannsókn og það mál á eftir að gera upp. Af hverju þarf þá maðurinn að verja sig? Jú, maður að nafni Davíð Oddson og varðhundar hans óðu hér uppi í samfélaginu á annan áratug og gerðu ýmsa menn tortryggilega sem þeim ekki líkaði við. Þess vegna þarf Jón að verja sig. Og trúlega er nýja bókin um Jón Ólafsson öðrum þræði varnarrit hans. En, því miður bregður Jón fyrir sig þeirri vörn sem orðin er allt of algeng að dylgja um að maður hafi sagt honum að annar maður hafi sagt að hann hafi heyrt á tal manna eða að enn annar maður hafi sagt honum eitthvað. Davíð hefur notað þetta og er honum líkt, en þetta er Jóni ekki sæmandi.

Jón er umtalaður maður, en það hefur farið lítið fyrir honum sjálfum í fjölmiðlum og því þekkir maður hann ósköp lítið - svona eins og hægt er að „þekkja“ fólk af því einu að sjá það og heyra í fjölmiðlum. En, að því gefnu að Jón vilji bæta ímynd sína, þá myndi ég ráðleggja honum að gera sig sýnilegri í fjölmiðlum og veita fleiri viðtöl. Það ætti að gera hann öllu mannlegri.

... ... ...

Hvað er eiginlega í gangi á RÚV? Hvers vegna í ósköpunum þarf nýráðinn útvarpsstjóri að lesa okkur fréttirnar í Ríkissjónvarpinu upp á hvert kvöld? Ég hefði nú haldið að Páll Magnússon hefði nóg með að vinna sína 9-5 vinnu sem útvarpsstjóri, plús fundi og annað, og ætti ekki að þurfa að lesa kvöldfréttirnar og seinni fréttir kvöld eftir kvöld. Nú spyr ég: Er skorturinn á hæfum fréttalesurum hjá Ríkissjónvarpinu slíkur að útvarpsstjóri verði viku eftir viku að hlaupa undir bagga. Eða, treystir útvarpsstjóri engum betur en sjálfum sér til að lesa fréttirnar?

Nú segir ef til vill einhver: Hvað er að því að útvarpsstjóri lesi fréttir af og til, maðurinn er jú þrautreyndur og þekkt andlit? Því svara ég: Ég held að flestir hafi staðið í þeirri meiningu þegar Páll var ráðinn útvarpsstjóri að honum hafi verið ætlað að helga sig stefnumótun og daglegum rekstri stofnunarinnar, en ekki íhlaupavinnu við dagskárkynningar, fréttalestur og hvað annað hjá RÚV sem hann telur sig geta betur en þeir starfsmenn sem fyrir eru. Hvað næst? Páll í helgarútvarpið á Rás 2? Sendillinn ekki nógu góður, Palli út í sjoppu eftir súkkulaði.

Mér finnst þetta algerlega óviðeigandi og í raun hættulegt fordæmi. Fréttastofa Ríkissjónvarpsins hélt ég að ætti að vera sjálfstæð gagnvart yfirvaldinu, það er að ritstjórnarlegt vald sé í höndum fréttastjórans Elínar Hirst. Ég get hins vegar vel ímyndað mér að nærvera útvarpsstjóra í fréttasettinun dag eftir dag geti haft bælandi áhrif á þá fréttamenn sem þar vinna og þeir fari svona óafvitandi að ritskoða sjálfa sig og sína vinnu útfrá þeirri stefnu sem þeir ímynda sér að Páll Magnússon standi fyrir. Þess vegan finnst mér presens Páls á frettastofunni vera fullkomlega óæskilegur og að hann eigi að láta fréttastofuna í friði.

... ... ...

Ég hef aldrei haft aðgang að Stöð 2 og hef ekkert sérstaklega saknað þess, enda erfitt að sakna einhvers sem maður ekki þekkir. Hef alltaf verið soldill ríkisperri í mér, RÚV-maður ... Hef nú samt svona verið að pæla í því að prófa Stöð 2, en nú eru helstu stjörnur þeirrar stöðvar komnar yfir á RÚV ... svo til hvers? Og ekki fer ég að elta Loga þangað yfir. Enginn saknar hans. Ekki eftir að Bogi fékk sér eins klippingu. Pælið í því: Bogi og Logi; er eitthvað bogið við Loga eða logar í Boga?

G*Ú*R*K*A